Ուիլյամ Թոմսոն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ուիլյամ Թոմսոն
William Thomson
Kelvin-1200-scale1000.jpg
Ծնվել էհունիսի 26, 1824(1824-06-26)[1][2][3][4][5][6][7][8]
Բելֆասթ[9]
Մահացել էդեկտեմբերի 17, 1907(1907-12-17)[1][2][3][4][5][10][6][7][8] (83 տարեկանում)
Լարգս, Largs, Ayrshire, Շոտլանդիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն[9]
ԳերեզմանՎեստմինստերյան աբբայություն
Բնակության վայր(եր)Բելֆասթ
ՔաղաքացիությունFlag of the United Kingdom.svg Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն
Դավանանքքրիստոնեություն
Մասնագիտությունֆիզիկոս, աստղագետ, մաթեմատիկոս, համալսարանի պրոֆեսոր, քաղաքական գործիչ և ճարտարագետ
Հաստատություն(ներ)Գլազգոյի համալսարան
Գործունեության ոլորտֆիզիկա
Պաշտոն(ներ)Մեծ Բրիտանիայի գաղտնի խորհրդի անդամ[11], Թագավորական միության նախագահ և Լորդերի պալատի անդամ
ԱնդամակցությունՊրուսիայի գիտությունների ակադեմիա, Լեոպոլդինա, Լոնդոնի թագավորական ընկերություն, Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Գյոթինգենի Գիտությունների ակադեմիա, Հունգարիայի գիտությունների ակադեմիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Էդինբուրգի թագավորական ընկերություն, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա, Թագավորական Դանիական գիտությունների ակադեմիա, Իտալիայի գիտությունների ազգային ակադեմիա, Բավարիական գիտությունների ակադեմիա, Նիդեռլանդական արվեստների և գիտությունների թագավորական ակադեմիա և ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա
Ալմա մատերԳլազգոյի համալսարան, Փիթերհաուս և Քեմբրիջի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներինանգլերեն[1]
Գիտական ղեկավարՈւիլյամ Հոփկինս
Եղել է գիտական ղեկավարRobert Mond?
Հայտնի աշակերտներWilliam Edward Ayrton?
ՊարգևներԱրվեստի և գիտության ոլորտում ունեցած վաստակի շքանշան Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ[11] Թագավորական Վիկտորիական շքանշանի Մեծ Խաչի ասպետ Կոպլիի մեդալ[12] Թագավորական մեդալ Ջոն Ֆրիցի մեդալ Պոնսելեյի պարգև Հելմհոլցի մեդալ Մատեուչի մեդալ Վարդի շքանշան Ալբերտի մեդալ Սմիթի մրցանակ Keith Medal? Բեյքերյան լեկցիա Վաստակի շքանշան[11] Սուրբ գանձի շքանշան և Արժանիքների շքանշան
ՀայրՋեյմս Թոմսոն[11]
ՄայրMargaret Gardiner?[6][11]
Ստորագրություն
Lord Kelvin Signature.svg
William Thomson, 1st Baron Kelvin Վիքիպահեստում

Ուիլյամ Թոմսոն, 1-ին Բարոն Կելվին (անգլ.՝ William Thomson, 1st Baron Kelvin, հունիսի 26, 1824(1824-06-26)[1][2][3][4][5][6][7][8], Բելֆասթ[9] - դեկտեմբերի 17, 1907(1907-12-17)[1][2][3][4][5][10][6][7][8], Լարգս, Largs, Ayrshire, Շոտլանդիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն[9]), անգլիացի ֆիզիկոս։ Բացառիկ ընդունակությունների համար 10 տարեկանում ընդունվել է Գլազգոյի համալսարան[13], այնուհետո, 1843 թ․՝ Քեմբրիջի համալսարանը, որն ավարտելուց հետո, 22 տարեկանում, դարձել է Գլազգոյի համալսարանի բնափիլիսոփայության ամբիոնի ղեկավար[14] (1846 - 1899 թթ.), 1904 թ.՝ նաև այդ համալսարանի նախագահը։ 1851 թ. ընտրվել է Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ, 1890 - 1895 թթ. եղել է այդ ընկերության նախագահը։ Գիտության մեջ ունեցած իր ակնառու վաստակի համար 1892 թ. Թոմսոնն ստացել է լորդի տիտղոս և կոչվել լորդ Կելվին։

Աշխատանքները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թոմսոնը մշակել է մեթոդ, որը թույլ տվեց լուծել էլեկտրատեխնիկայի, մագնիսաստիկայի, ջերմահաղորդակցության տեսության մի շարք բարդ խնդիրներ։ Թոմսոնին է պատկանում թերմոդինամիկայի երկրորդ սկզբունքի ձևակերպումներից մեկը, որի հիման վրա ապացուցվել է, որ երկրորդ սեռի հավերժական շարժիչ (մեքենա, որը էներգիան ամբողջությամբ վերածում է աշխատանքի) չի կարող գոյություն ունենալ։

Ջեյմս Պրեսկոտ Ջոուլի հետ բացահայտել է, որ ծակոտկեն միջնորմով իրական գազերի դանդաղ հոսույթի ժամանակ դրանց ջերմաստիճանը փոխվում է, որը գիտության մեջ հայտնի է «Ջոուլ-Թոմսոնի էֆեկտ» անունով։ Նա ուսումնասիրել է նաև բյուրեղների մագնիսական հատկությունները, բացահայտել ֆեռոմագնիսների տեսակարար ջերմահաղորդականության կախումը դրանց մագնիսացումից (Թոմսոնի էֆեկտ), ստեղծել մի շարք գերզգայուն էլեկտրաչափեր, համապիտանի կողմնացույց և այլ սարքեր։

Միավորների միջազգային համակարգում 1 Կ ջրի եռակի կետի թերմոդինամիկական ջերմաստիճանի 1/273,16 մասն է։ 1 Կ = 1C

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Մակտյուտոր մաթեմատիկայի պատմության արխիվ
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 SNAC — 2010.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Internet Speculative Fiction Database — 1995.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Encyclopædia Britannica
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 Lundy D. R. The Peerage
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 KNAW Past Members
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 8,4 Բրոքհաուզի հանրագիտարան
  9. 9,0 9,1 9,2 9,3 9,4 9,5 Томсон Уильям // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  10. 10,0 10,1 10,2 Comité des travaux historiques et scientifiques — 1834.
  11. 11,0 11,1 11,2 11,3 11,4 Oxford Dictionary of National Biography / C. MatthewOxford: OUP, 2004.
  12. Award winners : Copley MedalRoyal Society.
  13. П. Эткинс, Порядок и беспорядок в природе, М, Мир, 1987, ст. 15.
  14. П. Эткинс, Порядок и беспорядок в природе, М, Мир, 1987, ст. 16.

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Դպրոցական մեծ հանրագիտարան։ Գիրք 1, հատոր 1։ Երևան 2008, էջ 323