Ուիլյամ Թոմսոն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ուիլյամ Թոմսոն
William Thomson
Kelvin-1200-scale1000.jpg
Ծնվել է հունիսի 26, 1824(1824-06-26)[1][2][3][4][5][6][7]
Բելֆասթ[8]
Մահացել է դեկտեմբերի 17, 1907(1907-12-17)[1][2][3][4][5][9][6][7] (83 տարեկանում)
Լարգս, North Ayrshire, Շոտլանդիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն[8]
Գերեզման Վեստմինստերյան աբբայություն
Բնակության վայր(եր) Բելֆասթ
Քաղաքացիություն Flag of the United Kingdom.svg Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն
Դավանանք քրիստոնեություն
Մասնագիտություն ֆիզիկոս, աստղագետ, մաթեմատիկոս, համալսարանի պրոֆեսոր, քաղաքական գործիչ և ճարտարագետ
Հաստատություն(ներ) Գլազգոյի համալսարան
Գործունեության ոլորտ ֆիզիկա
Պաշտոն(ներ) Member of the Privy Council of the United Kingdom, president of the Royal Society և Լորդերի պալատի անդամ
Անդամակցություն Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա, Լեոպոլդինա, Լոնդոնի թագավորական ընկերություն, Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Գյոթինգենի Գիտությունների ակադեմիա, Հունգարիայի գիտությունների ակադեմիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Էդինբուրգի թագավորական ընկերություն, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա, Թագավորական Դանիական գիտությունների ակադեմիա, Իտալիայի գիտությունների ազգային ակադեմիա, Բավարիական գիտությունների ակադեմիա և Նիդեռլանդական արվեստների և գիտությունների թագավորական ակադեմիա
Ալմա մատեր Գլազգոյի համալսարան, Փիթերհաուս և Քեմբրիջի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներին անգլերեն[1]
Գիտական ղեկավար Ուիլյամ Հոփկինս
Եղել է գիտական ղեկավար Robert Mond
Հայտնի աշակերտներ William Edward Ayrton
Պարգևներ Արվեստի և գիտության ոլորտում ունեցած վաստակի շքանշան Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ Թագավորական Վիկտորիական շքանշանի Մեծ Խաչի ասպետ Կոպլիի մեդալ[10] Թագավորական մեդալ Ջոն Ֆրիցի մեդալ Պոնսելեյի պարգև Հելմհոլցի մեդալ Մատեուչի մեդալ Վարդի շքանշան Ալբերտի մեդալ Smith's Prize Keith Medal Բեյքերյան լեկցիա Վաստակի շքանշան և Order of the Sacred Treasure
Հայր Ջեյմս Թոմսոն
Ստորագրություն
Lord Kelvin Signature.svg
William Thomson, 1st Baron Kelvin Վիքիպահեստում

Ուիլյամ Թոմսոն, 1-ին Բարոն Կելվին (անգլ.՝ William Thomson, 1st Baron Kelvin, հունիսի 26, 1824(1824-06-26)[1][2][3][4][5][6][7], Բելֆասթ[8] - դեկտեմբերի 17, 1907(1907-12-17)[1][2][3][4][5][9][6][7], Լարգս, North Ayrshire, Շոտլանդիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն[8]), անգլիացի ֆիզիկոս։ Բացառիկ ընդունակությունների համար 10 տարեկանում ընդունվել է Գլազգոյի համալսարան[11], այնուհետո, 1843 թ․՝ Քեմբրիջի համալսարանը, որն ավարտելուց հետո, 22 տարեկանում, դարձել է Գլազգոյի համալսարանի բնափիլիսոփայության ամբիոնի ղեկավար[12] (1846 - 1899 թթ.), 1904 թ.՝ նաև այդ համալսարանի նախագահը։ 1851 թ. ընտրվել է Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ, 1890 - 1895 թթ. եղել է այդ ընկերության նախագահը։ Գիտության մեջ ունեցած իր ակնառու վաստակի համար 1892 թ. Թոմսոնն ստացել է լորդի տիտղոս և կոչվել լորդ Կելվին։

Աշխատանքները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թոմսոնը մշակել է մեթոդ, որը թույլ տվեց լուծել էլեկտրատեխնիկայի, մագնիսաստիկայի, ջերմահաղորդակցության տեսության մի շարք բարդ խնդիրներ։ Թոմսոնին է պատկանում թերմոդինամիկայի երկրորդ սկզբունքի ձևակերպումներից մեկը, որի հիման վրա ապացուցվել է, որ երկրորդ սեռի հավերժական շարժիչ (մեքենա, որը էներգիան ամբողջությամբ վերածում է աշխատանքի) չի կարող գոյություն ունենալ։

Ջեյմս Պրեսկոտ Ջոուլի հետ բացահայտել է, որ ծակոտկեն միջնորմով իրական գազերի դանդաղ հոսույթի ժամանակ դրանց ջերմաստիճանը փոխվում է, որը գիտության մեջ հայտնի է «Ջոուլ-Թոմսոնի էֆեկտ» անունով։ Նա ուսումնասիրել է նաև բյուրեղների մագնիսական հատկությունները, բացահայտել ֆեռոմագնիսների տեսակարար ջերմահաղորդականության կախումը դրանց մագնիսացումից (Թոմսոնի էֆեկտ), ստեղծել մի շարք գերզգայուն էլեկտրաչափեր, համապիտանի կողմնացույց և այլ սարքեր։

Միավորների միջազգային համակարգում 1 Կ ջրի եռակի կետի թերմոդինամիկական ջերմաստիճանի 1/273,16 մասն է։ 1 Կ = 1C

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Մակտյուտոր մաթեմատիկայի պատմության արխիվ
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 SNAC — 2010.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Internet Speculative Fiction Database — 1995.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Encyclopædia Britannica
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 The Peerage
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 KNAW Past Members
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 8,4 8,5 Томсон Уильям // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  9. 9,0 9,1 9,2 Comité des travaux historiques et scientifiques — 1834.
  10. Award winners : Copley MedalRoyal Society.
  11. П. Эткинс, Порядок и беспорядок в природе, М, Мир, 1987, ст. 15.
  12. П. Эткинс, Порядок и беспорядок в природе, М, Мир, 1987, ст. 16.

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Դպրոցական մեծ հանրագիտարան։ Գիրք 1, հատոր 1։ Երևան 2008, էջ 323