Սուլֆօքսիդներ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Սուլֆօքսիդներ

Սուլֆօքսիդներ, R1R2SO ընդհանուր քիմիական բանաձևով օրգանական միացություններ։

Անվանակարգ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ացիկլիկ սուլֆօքսիդների անավանումը գալիս է երկու օրգանական տեղակալիչներից, օրինակ՝ (CH3)2SO — դիմեթիլսուլֆօքսիդ, (C2H5)2SO — դիէթիլսուլֆօքսիդ։

Ցիկլիկ սուլֆօքսիդները անվանվում են համապատասխան հետերոցիկլի անվանմանը ավելացնելով «օքսիդ» վերջավորությունը, օրինակ՝ թիացիկլոհեքսան-1-օքսիդ։

Քիմիական կառուցվածք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սուլֆօքսիդների ԻԿ-սպեկտրներում նկատվում են 1050-1060 սմ−1 տիրույթում կլանման կորեր, որոնք համապատասխանում են S=O խմբի վալենտային տատանումներին։

Դիմեթիլսուլֆօքսիդ
S=O կապի երկարություն 0,147 նմ
S-C կապի երկարություն 0,182 նմ
C-H կապի երկարություն 0,108 նմ
O-S-C կապի անկյուն 107°
C-S-C կապի անկյուն 100°

Ֆիզիկական հատկություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սուլֆօքսիդները հանդիսանում են անգույն քիչ ցնդող հեղուկ նյութեր կամ բյուրեղային միացություններ։ Լավ են լուծվում օրգանական լուծիչներում։

Միացություն Մոլեկուլային զանգված, գ/մոլ Հալման ջերմաստիճան, °С Եռման ջերմաստիճան, °С/ճնշում, մմ. սնդ. ս.
Դիմեթիլսուլֆօքսիդ
78,13
18,4
85-87/20
Դիէթիլսուլֆօքսիդ
106,19
14
104,25
Դիբութիլսուլֆօքսիդ
162,3
32,6
Դիֆենիլսուլֆօքսիդ
202,28
70,5
210/15

Ստացում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սուլֆօքսիդներ ստանում են համապատասխան սուլֆիդների օքսիդացումից։ Որպես օքսիդիչ օգտագործվում են ջրածնի պերօքսիդը թթվային միջավայրում, ազոտի օքսիդները, հիպոքլորիդները և այլ օքսիդիչներ։

Քիմիական հատկություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ալկիլ սուլֆօքսիդները Պումերերի վերախմբավորումով ռեակցվում են քացախաթթվի անհիդրիդի հետ։

Pummerer Rearrangement Scheme.png

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Химическая энциклопедия в пяти томах. Пол - Три, «Большая Российская Энциклопедия», 1995