Սելեստեն Ֆրենե

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Սելեստեն Ֆրենե
Célestin Freinet
Ծնվել է հոկտեմբերի 15, 1896({{padleft:1896|4|0}}-{{padleft:10|2|0}}-{{padleft:15|2|0}})[1]
Ծննդավայր Գար
Մահացել է հոկտեմբերի 8, 1966({{padleft:1966|4|0}}-{{padleft:10|2|0}}-{{padleft:8|2|0}})[2][3] (69 տարեկանում)
Մահվան վայր Վանս
Քաղաքացիություն Ֆրանսիա
Մասնագիտություն ուսուցիչ, արհմիութենական գործիչ և էսպերանտիստ
Célestin Freinet Վիքիպահեստում

Սելեստեն Ֆրենե (ֆր.՝ Célestin Freinetհոկտեմբերի 15, 1896[1], Գար - հոկտեմբերի 8, 1966[2][3], Վանս), ֆրանսիացի մանկավարժ

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է 1896 թվականի հոկտեմբերի 15-ին Գար քաղաքում, գյուղացու ընտանիքում։ 1913-1914 թվականներին սովորել է Նիցցայում նորմալ դպրոցում: Բար-սյուր-Լուի (1920-1928), Սեն-Պոլի (1928-1934), Վանսի (1934-1966) փորձարարական տարրական դպրոցներում կազմակերպիչ և ղեկավար: 1927 թվականին կազմակերպել է «Աշխարհիկ դպրոցի կողմնակիցների կոոպերատիվը», որը միավորեց նրա հետևորդներին, 1957 թվականին՝ «Նոր դպրոցի կողմնակիցների միջազգային ֆեդերացիա»: «Դաստիարակ» և «Մանկական արվեստը»[4] ամսագրերի հրատարակիչ և խմբագիր: Մահացել է Վանս քաղաքում 1966 թվականի հոկտեմբերի 7-ին:

Մանկավարժական ուղղվածությունները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ս. Ֆրենեն գրել է.«Մշակելով մեր մանկավարժական տեխնիկան, մենք երբեք չենք հենվել որևէ մանկավարժական տեսության վրա: Մեր մեթոդները հիմնված են բացառապես փորձի վրա, որը մենք ստացել ենք երեխաների հետ անմիջական աշխատելիս: Մեր նորամուծություններից և ոչ մեկը չունի որևէ ապրիորի գաղափարի արմատներ»:

Առանձնացրել է հետևյալ մանկավարժական ուղղվածությունները.

  • երեխայի անձի առավելագույն զարգացում խելամտորեն կազմակերպված հասարակության մեջ, որը պետք է ծառայի նրան, և որին ինքը ծառայում է,
  • վաղվա դպրոցը պետք է կենտրոնացած լինի երեխայի վրա՝ որպես հասարակության անդամի,
  • երեխան ինքն է կառուցում իր անձը, իսկ մենք օգնում ենք նրան,
  • պետք է ստեղծել հնարավորություններ ցանկացած ոլորտում յուրաքանչյուրի ազատ արտահայտման համար,
  • աշխատանքը կդառնա հիմնարար սկզբունքը, շարժիչ ուժը և ժողովրդական դպրոցի փիլիսոփայությունը,
  • պայծառ գլուխը և հմուտ ձեռքերը ավելի լավ է, քան ավելորդ գիտելիքներով ծանրաբեռնված միտքը,
  • ողջամիտ կարգապահությունը կազմակերպված աշխատանքի արդյունք է,
  • ժողովրդական դպրոցը չի կարող գոյություն ունենալ առանց ժողովրդավարական հասարակության:

Դաստիարակության մեջ գլխավոր էր համարում.

  1. Երեխայի առողջությունը, իր ստեղծագործական կարողությունների զարգացումը, ձգտում դեպի գիտելիքները,
  2. Բարենպաստ միջավայրի ստեղծումը,
  3. Սարքավորումներ և տեխնիկական միջոցներ (Ս. Ֆրենեն առաջարկել է պարզագույն ուսուցողական մեքենաների օրիգինալ կառուցվածք):

Նրա կողմից մշակվել է մանկավարժական տեխնոլոգիա (Ֆրենեի տեխնիկա), որը նախատեսում էր դաստիարակության և ուսուցման օրիգինալ ձևեր: Այն բաղկացած էր մի շարք տարրերից, որոնք տարբերվում էին ըստ գործառույթների՝ դպրոցական տպարան, դպրոցական ինքնակառավարման մարմիններ, «ազատ տեքստեր» (մանկական գրվածքները), անհատական աշխատանքի քարտեր, ուսումնական ձեռնարկների հատուկ գրադարան և այլն [5]:

Դաստիարակության ընդհանուր խնդիրները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ս. Ֆրենեն գրել է.«Դաստիարակության հիմքում ընկած է անձի արժանապատվությունը: Ուսուցչի և աշակերտի փոխադարձ հարգանքը դպրոցի բարելավման գլխավոր պայմաններից մեկն է»:

Դաստիարակության խնդիրները.

  1. Բարոյական և քաղաքացիական դաստիարակության, աշխատանքի նկատմամբ սիրո արմատավորումը,
  2. Ճարտարության, սուր աչքերի, հետաքրքրասիրության, պրակտիկ գործունեության նկատմամբ ձգտման զարգացումը,
  3. Պրակտիկ մտածողության զարգացումը,
  4. Հասարակական օգտակար միտումների հայտնաբերում և մշակում,
  5. Փոխօգնության, փոխադարձ հարգանքի, պատասխանատվության և անձնական արժանապատվության ոգով դաստիարակություն,
  6. Հետաքրքրասիրության խթանումը որպես ուսումնառության առաջին աստիճան,
  7. Աշխատանքային ակտիվության խթանումը որպես անհրաժեշտ գիտելիքների յուրացումն ապահովող միջոց,
  8. Անհատական և բարոյական պատասխանատվության խթանումը,
  9. Դպրոցական ինքնակառավարման մարմինների զարգացումը (դպրոցական կոոպերատիվ, կոոպերատիվի ժողով)

Դաստիարակության հիմնական փուլերը և դաստիարակության սկզբունքներն այդ փուլերում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մինչև 2 տարեկան- դաստիարակությունը ընտանիքում: Դաստիարակության հաջողությունները անհատական, սոցիալական, համամարդկային առումով երեխայի զարգացման հետագա փուլերում մեծապես կախված են սկզբնական շրջանում անձի կայացումից:

Ընտանիքում դաստիարակության համար անհրաժեշտ պայմաններն են՝

  • ծնողների առողջությունը և աշխատանքային ծանր պայմանների դեմ պայքարը,
  • հղի կանանց հատուկ խնամք,
  • նորածնի համար անհրաժեշտ պայմանների ստեղծումը:

2-ից 4 տարեկան- «Մանկական արգելոց»: Երեխայի կյանքի ցանկացած փուլում իսկական դաստիարակությունն իրականացվում է «շոշափելով ճանաչելու» սկզբունքի հիման վրա: Այս ամենը պետք է անի դաստիարակը, լիովին հարստացնի, ամբողջացնի ճանաչողության գործընթացը, արագացնի այն, որպեսզի պատրաստի անձին հասարակության մեջ ակտիվ դեր ստանձնելու, մարդկանց մեջ ապրելու: Դաստիարակությունն իրականացվում է բնության հետ անքակտելի կապի մեջ:

4-ից 7 տարեկան - մանկապարտեզ:Այս փուլում ևս հերքվում է բոլոր տիպի դասերի նպատակահարմարությունը: Անհրաժեշտ են միայն պայմաններ խաղի, աշխատանքի համար: Ամբողջ դաստիարակչական գործունեությունը պետք է կազմակերպել աշխատանքային գործընթացում անձի ձևավորման համապատասխան, ապահովել ինքնուրույն որոշումներ կայացնելու և գործելու հնարավորություն: Մանկավարժական մեթոդները պետք է լինել ճկուն: Մտավոր գործունեությունը՝ խոսքը, նկարը, նամակը, տպագրական հավաքածուն, ընթերցանությունը:

7-ից 14 տարեկան-տարրական դպրոց:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 http://www.ordiecole.com/freinet_naissance.jpg
  2. 2,0 2,1 2,2 Record #118535234 // Gemeinsame Normdatei Ստուգված է ապրիլի 27-ին 2014:
  3. 3,0 3,1 3,2 data.bnf.fr Ստուգված է հոկտեմբերի 10-ին 2015:
  4. Педагогический энциклопедический словарь/Под ред Б. М. Бим-Бада. — М.,2003. — С. 418.
  5. Джуринский А. Н. История зарубежной педагогики: Учебное пособие. — М., 1998.