Ռոբերտ Վենտուրի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ռոբերտ Վենտուրի
անգլ.՝ Robert Venturi
Robert Venturi 2008 Rome (cropped).jpg
Ի ծնե անգլ.՝ Robert Charles Venturi
Ծնվել է հունիսի 25, 1925(1925-06-25)[1][2][3]
Ծննդավայր Ֆիլադելֆիա, Փենսիլվանիա[3]
Մահացել է սեպտեմբերի 18, 2018(2018-09-18)[3] (93 տարեկանում)
Վախճանի վայր Ֆիլադելֆիա, Փենսիլվանիա[3]
Ոճ(եր) պոստմոդեռն ճարտարապետություն
Կրթություն Փրինսթոնի համալսարան
Աշխատավայր Փենսիլվանիայի համալսարան, Հարվարդի համալսարան, Եյլի համալսարան և Փրինսթոնի համալսարան
Ուշագրավ աշխատանքներ Vanna Venturi House
Պարգևներ Պրիցկերի ճարտարապետական մրցանակ, Vincent Scully Prize, Հռոմի մրցանակ, Մշակույթի ազգային շքանշան, Architecture Firm Award, Benjamin Franklin Medal և Ճարտարապետների ամերիկյան ինստիտուտի ոսկե մեդալ
Robert Venturi Վիքիպահեստում

Ռոբերտ Վենտուրի (անգլ.՝ Robert Venturi, հունիսի 25, 1925(1925-06-25)[1][2][3], Ֆիլադելֆիա, Փենսիլվանիա[3] - սեպտեմբերի 18, 2018(2018-09-18)[3], Ֆիլադելֆիա, Փենսիլվանիա[3]), ամերիկացի ճարտարապետ, Պրիցկերի ճարտարապետական մրցանակի դափնեկիր: Պոստմոդեռնիզմի հիմնադիրներից է, 20-րդ դարի ճարտարապետության ակնառու դեմքերից մեկը: Կնոջ` Դենիզ Սքոթ Բրաունի հետ նախագծել է շինություններ, ստեղծել տեսական աշխատություններ, որոնք իրենց ազդեցությունն են թողել ամերիկյան ճարտարապետական միջավայրում: Արժանացել է բազմաթիվ մրցանակների:

Կյանքը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ռոբերտ Վենտուրին ծնվել է 1925 թվականի հունիսի 25-ին Ֆիլադելֆիայում` քվակերների ընտանիքում[4]: 1947-1950 թվականներին սովորել է Փրինսթոնի համալսարանում, իսկ 1954-1956 թվականներին` Հռոմի Ամերիկյան ակադեմիայում: Աշխատել է Օ. Ստոնորովի (Ֆիլադելֆիա), Է. Սաարինենի (Բլումֆիլդ Հիլս, Միչիգան) և Լուիս Կանի (Ֆիլադելֆիա) ճարտարապետական ընկերություններում[5]: 1964 թվականին Ջ. Ռաուխի հետ բացել է սեփական ընկերությունը, որի բաժնետեր է հետագայում դարձել նաև Վենտուրիի կինը` Դ. Բրաունը: «Վենտուրի, Ռաուխ և Սքոթ Բրաուն» համատեղ ընկերությունը վերջին տասնամյակներին ակտիվորեն զբաղվել է նաև կահույքի դիզայնով: 1957 թվականից Վենտուրին Փենսիլվանիայի համալսարանում զբաղվել է մանկավարժական գործունեությամբ:

1991 թվականին Վենտուրին միայնակ արժանացել է Պրիցկերի ճարտարապետական մրցանակի: Չնայած կին ճարտարապետների բազում հորդորներին, որ Դենիզ Սքոթ Բրաունը ևս ներառվի մրցանակակիրների ցանկում, մրցանակի ժյուրին չի ընդունել նման որոշում[6] [7]:

Տեսական աշխատանքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դելավերի համալսարանի մասնաշենք

Վենտուրիի «Ճարտարապետության բարդություններն ու հակասությունները» և «Լաս Վեգասի դասերը» աշխատությունները Չարլզ Ջենքսի աշխատանքների հետ ճարտարապետական պոստմոդեռնիզմի տեսական հիմնքն են դրել[8]: Նրա աշխատանքները պակաս կարևոր չեն ժամանակակից ճարտարապետության համար, քան իր ժամանակին Լե Կորբյուզիեի գործերը:

Վենտուրիի բազմաթիվ նորամուծություններից մեկը մոդեռնիզմի իդեալների վերանայումն է և ճարտարապետների ուշադրությունը փոփ արտին հրավիրելը: Նա վերանայում է մեդեռնիզմի ավանդույթները` բնորոշելով նոր ճարտարապետությունը, որ հաջորդելու է մոդեռնիզմին:

Զարգացնելով իր տեսությունը` Վենտուրին հետաքրքիր, երբեմն անսպասելի համեմատություններ է անում, որպեսզի բացահատի ճարտարապետության մասին ունեցած իր բնորոշումները: Դրա համար նա համեմատում է Հռոմն ու Լաս Վեգասը, աբստրակտ էքսպրեսիոնիզմն ու փոփ արտը, Վիտրուվիոսին ու Գրոպիուսին, Միս վան դեր Ռոեին ու ՄաքԴոնալդսին, Սկարլատիին ու Բիթլզին: Հենց այս համեմատությունները բնորոշում են Վենտուրիի պոստմոդեռնիստական մոտեցումը. նա հեշտությամբ խառնում է ժամանակները, ոճերն ու ժանրերը, որպեսզի արտահայտի ճարտարապետական պոստմոդեռնիզմի գաղափարափոսությունը, որի համար արդեն տարբերություն չկա անցյալի և ներկայի, տարբեր մշակույթների միջև:

Խոսելով Հռոմի մասին` Վենտուրին նշում է 1950-ական թվականների ամերիկացի ճարտարապետների հրապուրվածությունը դրանով: Բայց քանի որ նրանց գիտակցությունը սերտորեն կապված էր մոդեռնիստական ուղղությանը, ապա Հռոմում նրանք չէին տեսնում սիմվոլիզմ, այլ ուրիշ ժամանակների և տեղի աբստրակտ կոմպոզիցիաներ: Արդյունքում երբ նրանք Ամերիկայում նախագծում էին նոր հրապարակներ, կոմպոզիցիոն տարրերի չոր վերարտադրում էին իրականացնում: Որպեսզի ընդունեն Հռոմի դասերը, ճարտարապետները պետք է Լաս Վեգասի սիմվոլիզմի դասերն ըմբռնեն: Լաս Վեգասի սիմվոլիզմը, ըստ Վենտուրիի, փոփ արտի սիմվոլիզմն է, որ կրկին բացահայտում է պատկերավորման դերն արվեստում:

Հակադրելով Սկարլատիին և Բիթլզին` Վենտուրին խոսում է ժամանակակից մարդու ճաշակի մասին. մարդը կարող է դասական երաժշտություն լսել, բայց միաժամանակ` նաև փոփ արտ: Այսինքն` ժամանակակից մարդն ազատ է իր նախասիրությունների և ճաշակի մեջ: Վենտուրին հարց է բարձրացնում. իսկ ինչու՞ այդ դեպքում մարդուն չի գրավում փոփ ճարտարապետությունը: Պատասխանն այն է, որ մարդը ճարտարապետության մասին հին պատկերացումներ ունի: Դրանցից մեկն այն է, որ արվեստում գոյություն ունի գերիշխող մեկ ուղղություն և ցանկացած արվեստ, որ չի հետևում այդ ուղղությանը, ավելի ցածր է:

Վենտուրին ճարտարապետության մեջ նախընտրում է հիբրիդները, երկիմաստ, հակասական ձևերը: Նա փորձում է գտնել կենդանություն` ասելով, որ «ավելի փոքրը ձանձրալի է» (համեմատաբար` Միս վան դեր Ռոե. «Ավելի փոքրը մեծ է»): Մոդեռնիզմի ճարտարապետությունը նա հանդիմանում է ամբողջականության, պարզության, հստակության, ուղղագիծ, ձանձրալի լինելու համար:

Նշանավոր գործեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լոնդոնի ազգային պատկերասրահի նոր մասնաշենքը
  • Վենտուրիի տուն, Ֆիլադելֆիա, 1964
  • Բենջամին Ֆրանկլինի հուշահամալիր, Ֆիլադելֆիա, 1976
  • Լոնդոնի ազգային պատկերասրահի` Սեյնսբերի Վինգ մասնաշենք, Լոնդոն, 1987-1991
  • Սիեթլի գեղարվեստակա թանգարան, Սիեթյ, 1991
  • Մանկության թանգարան, Հյուսթոն, 1992
  • Ժամանակակից արվեստի թանգարան, Սան Դիեգո, 1996
  • Դելավերի համալսարանի մասնաշենք, Դելավեր, 1996
  • Փրիսթոնի համալսարանի մասնաշենք, Նյու Ջերսի, 2000
  • Բեյքեր գրադարան, Հաննովեր, 2002
  • Եպիսկոպոսական ակադեմիայի ժամատուն, Փենսիլվանիա, 2008
  • Դամբերտոն Օքսի գրադարան, Վաշինգտոն, 2005
  • Կենտուկիի համալսարան, Կենտուկի, 2005

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 RKDartists
  2. 2,0 2,1 SNAC — 2010.
  3. 3,00 3,01 3,02 3,03 3,04 3,05 3,06 3,07 3,08 3,09 3,10 https://www.nytimes.com/2018/09/19/obituaries/robert-venturi-dead.html
  4. The Nassau Herald 1947, Princeton University yearbook
  5. Thomas, George E. (2000). William L. Price, Arts and Crafts to Modern Design. Princeton Architectural Press. p. 362. ISBN 1-56898-220-8. in Introduction by Robert Venturi
  6. Pogrebin, Robin (14 June 2013). "No Pritzker Prize for Denise Scott Brown". The New York Times.
  7. Catriona Davies (29 May 2013). "Denise Scott Brown: Architecture favors 'lone male genius' over women". CNN.
  8. Mark Alan Hewitt (28 November 2011). "Venturi, Robert". Grove Art Online. Oxford Art Online.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]