Ռիխարդ Բեր-Հոֆման

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ռիխարդ Բեր-Հոֆման
Richard Beer-Hofmann (1866–1945) 1909 © Madame d’Ora (1881–1963) OeNB 307011.jpg
Ծնվել էհուլիսի 11, 1866(1866-07-11)[1][2][3]
ԾննդավայրՎիեննա, Ավստրիական կայսրություն[1]
Վախճանվել էսեպտեմբերի 26, 1945(1945-09-26)[1][2][3] (79 տարեկանում)
Վախճանի վայրՆյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ[1]
Մասնագիտությունբանաստեղծ, գրող և դրամատուրգ
Լեզուգերմաներեն[2]
ՔաղաքացիությունFlag of Austria.svg Ավստրիա
Richard Beer-Hofmann Վիքիպահեստում

Ռիխարդ Բեր-Հոֆման (գերմ.՝ Richard Beer-Hofmann, հուլիսի 11, 1866(1866-07-11)[1][2][3], Վիեննա, Ավստրիական կայսրություն[1] - սեպտեմբերի 26, 1945(1945-09-26)[1][2][3], Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ[1]), ավստրիացի վիպագիր, դրամատուրգ, պոետ:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հուշատախտակ Ակադեմիական գիմնազիայում

Բեր-Հոֆմանը ծնվել է 1866 թվականին Վիեննայում: Մոր վաղաժամ մահից հետո Ռիխարդին իր ընտանիք է տարել պահելու մորաքույրը, ով տներ ուներ Բրյունեում (Բռնո) ու Վիեննայում, որտեղ Ռիխարդը հաճախել է Ակադեմիական գիմնազիա: Գիմնազիան ավարտելուց հետո նա զբաղվել է իրավունքի ուսումնասիրմամբ և 1890 թվականին ստացել է դոկտորի աստիճան: Նույն թվականին ծանոթացել է գրողներ Հուգո ֆոն Հոֆմանսթանի, Հերման Բարի և Արթուր Շնիցլերի հետ, որոնց հետ երկարատև բարեկամություն է հաստատել: 1898 թվականին ամուսնացել է Պաուլինա Աննա Լիսի հետ, ում բոլորը Պաուլա էին ասում: Ամուսնությունից ծնվել են երեք երեխաներ` Միրիամը, Նաեման և Գաբրիելը:

Լինելով լավ ապահովված` Բեր-Հոֆմանը գրական գործունեությունը չէր դիտարկում որպես ապրուստի վաստակման միջոց և գրում էր իր հաճույքի համար: 1893 թվականին լույս է տեսել «Նովելներ» (Novellen) ժողովածուն, 1897 թվականին` բանաստեղծությունների Schlaflied für Mirjam ժողովածուն, 1900 թվականին` «Der Tod Georgs» պատմվածքը, իսկ 1904 թվականին` «Der Graf von Charolais» ողբերգությունը: 1906 թվականից Բեր-Հոֆմանն աշխատել է «Die Historie von König David» դրամատիկական շարքի շուրջ:

Առաջին համաշխարհային պատերազմը և դրան հաջորդած փողի արժեզրկումը ազդել են Բեր-Հոֆմանի ֆինանսական բարեկեցության վրա: Ստիպված լինելով աշխատանք փնտրել` նա դարձել է ռեժիսոր` այդ գործով զբաղվելով մինչև 1932 թվականը և համագործակցելով Մաքս Ռայնհարդի հետ: Այս շրջանում նա մասնակցել է ավստրիացիների ազգային ու լեզվական ինքնօրինակության թեմայով բանավեճերին: Մոտ 1933 թվականին նա հյուսիսգերմանական միատարր ստանդարտ լեզվի մասին ասել է.

Aquote1.png Նա, ով ապրում է հարավային` ավստրիական հողում, հանդիպելով հյուսիսգերմանացուն, կա'մ առնչվում է իր համար խորթ բառագործածությանը, կա'մ իրեն համոզում է, որ ճիշտ է ոչ թե իր գործածած ձևը, այլ հյուսիսգերմանականը (...), կա'մ էլ չնայած իր հոգում շարունակում է մերժել (...), բայց ամեն դեպքում, փոքր-ինչ վախեցած լինելով այդ հակասությունից, համակերպվում է հյուսիսգերմանական բառագործածմանը` անարդար մնալով իր խղճի առաջ[4]:
Aquote2.png


Ռիխարդ Բեր-Հոֆմանի նախկին վիլլան Վերինգում

Գերմանիայում նացիստների` իշխանության գլուխ գալուց հետո Բեր-Հոֆմանի գրքերը ներառվել են այն գրքերի ցանկում, որոնք ենթակա են այրման:

Միայն Անշլյուսից մեկ տարի անց` 1939 թվականի օգոստոսի 19-ին, Բեր-Հոֆմանին հաջողվում է արտագաղթել շվեյցարական Ցյուրիխ, որտեղ հոկտեմբերի 30-ին մահանում է նրա կինը` Պաուլան: Դրանից հետո Բեր-Հոֆմանը հրաժարվում է Դավիթ թագավորին նվիրված շարքի վրա աշխատելուց, ինչը այդպես էլ մնում է անավարտ, և մեկնում է Նյու Յորք: Նրա հետագա ողջ գործունեությունը նվիրված է եղել իր կնոջ հիշատակին: 1945 թվականին նա ստանում է ամերիկյան քաղաքացիություն և նույն թվականին էլ մահանում:

Բեր-Հոֆմանի ստեղծագործությունները պատկանում են մոդեռնիզմի ժանրին: Նա բազմիցս դարձել է գրական մրցանակների դափնեկիր: Այսպես, 1905 թվականին Գերմանիայում նրան հանձնվել է Շիլլերի անվան ժողովրդական մրցանակ, իսկ 1945 թվականին նա արժանացել է ԱՄՆ-ի Արվեստների ու լեզվաբանության ազգային ինստիտուտի մրցանակին: Նրա մահից մեկ տարի անց Նյու Յորքում հիմնվել է Բեր-Հոֆմանի ընկերությունը:

Ռիխարդ Բեր-Հոֆմանի գրական ժառանգությունը պահվում է նյույորքյան Լեո Բեկի ինստիտուտում:

1968 թվականին Վիեննայի 21-րդ շրջանում` Ֆլորիդսդորֆում, Բեր-Հոֆմանի պատվին նրբանցք է անվանվել (Beer-Hofmann-Gasse):

1999 թվականին Վիեննայի հրեական թանգարանում կայացել է «Բեր-Հոֆմանին հյուր» ցուցահանդեսը:

Ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Novellen, 1893.
  • Schlaflied für Mirjam, 1897.
  • Der Tod Georgs, 1900.
  • Der Graf von Charolais. Ein Trauerspiel, 1904.
  • Gedenkrede auf Wolfgang Amadé Mozart, 1906.
  • Die Historie von König David (անավարտ շարք)
    • Jaákobs Traum. Ein Vorspiel, 1918.
    • Der junge David. Sieben Bilder, 1933.
    • Vorspiel auf dem Theater zu König David, 1936.
  • Verse, 1941.
  • Paula. Ein Fragment, 1949.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118654756 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 SNAC — 2010.
  4. Ingo Reiffenstein. Deutsch in Österreich im 18. bis 20. Jahrhundert. // Dieter Langewiesche, Georg Schmidt. Deutschlandkonzepte von der Reformation bis zum Ersten Weltkrieg. – München: Oldenbourg Wissenschaftsverlag, 2000. – ISBN 3-486-56454-4. – S. 303.

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Berlin, Jeffrey B. Notes on an Unpublished Letter: Brandes, Beer-Hofmann, Schnitzler. // Text & Kontext. Zeitschrift für germanistische Literaturforschung in Skandinavien. — Kopenhagen/München: Wilhelm Fink, 1982. — S. 164—170.
  • Berlin, Jeffrey B. The Unpublished Letters of Richard Beer-Hofmann to Hermann Bahr (with the unpublished letters between Beer-Hofmann and Theodor Herzl). // Gelber, Mark H. (Hrsg.). Identity and Ethos: A Festschrift for Sol Liptzin on the Occasion of His 85th Birthday. — New York/Bern/Frankfurt am Main: Peter Lang, 1986. — S. 121—144.
  • Berlin, Jeffrey B. The Friendship and Unpublished Correspondence between Thornton Wilder and Richard Beer-Hofmann. // Germanisch-Romanische Monatsschrift. — NF. — Bd. 40. — Heft 3. — 1990. — S. 304—323.
  • Eberhardt, Sören; Goer, Charis (Hrsg.). Über Richard Beer-Hofmann. Rezeptionsdokumente aus 100 Jahren. — Paderborn: Igel, 1996 (= Kölner Arbeiten zur Jahrhundertwende. — Bd. 8; Literatur- und Medienwissenschaft, Bd. 46). — ISBN 978-3-89621-023-4.
  • Helmes, Günter; Schardt, Michael M.; Thomasberger, Andreas (Hrsg.). Große Richard Beer-Hofmann-Ausgabe. — 8 Bände. — Paderborn/Oldenburg: Igel, 1993—2002.
  • Hoh, Daniel. Todeserfahrungen und Vitalisierungsstrategien im frühen Erzählwerk Richard Beer-Hofmanns. — Oldenburg: Igel, 2006.
  • Scherer, Stefan. Richard Beer-Hofmann und die Wiener Moderne. — Tübingen: Max Niemeyer, 1993.
  • Weidermann, Volker. Das Buch der verbrannten Bücher. — Köln: Kiepenheuer & Witsch, 2008. — ISBN 978-3-462-03962-7. — S. 73-75.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]