Պաուլ Կլեե

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox artiste.png
Պաուլ Կլեե
Paul Klee 1911.jpg
Ծնվել է դեկտեմբերի 18, 1879({{padleft:1879|4|0}}-{{padleft:12|2|0}}-{{padleft:18|2|0}})[1][2][3][4][5]
Ծննդավայր Մյուխենբուխզեե
Վախճանվել է հունիսի 29, 1940({{padleft:1940|4|0}}-{{padleft:6|2|0}}-{{padleft:29|2|0}})[6][2][3][4][5] (60 տարեկանում)
Մահվան վայր Մուրալտո[6]
Քաղաքացիություն Flag of Germany.svg Գերմանիա
Flag of Switzerland.svg Շվեյցարիա
Կրթություն Մյունխենի գեղարվեստի ակադեմիա
Մասնագիտություն նկարիչ, համալսարանի պրոֆեսոր և վիզուալ արտիստ
Ոճ էքսպրեսիոնիզմ
Ուշագրավ աշխատանքներ Sumpflegende, Twittering Machine և Angelus Novus
Ներշնչվել է Ջեյմս Էնսոր[7]
Անդամակցություն Die Blaue Vier, Կապույտ ձիավոր և Նկարիչների իրավունքների հասարակություն
ստորագրություն
Klee autograph.svg
Paul Klee Վիքիպահեստում

Պաուլ Կլեե (գերմ.՝ Paul Klee, 18 դեկտեմբեր 1879, Մյուխենբուխզեե, Բեռնի մոտ - 29 հուլիսի 1940, Լոկառնո), գերմանացի նկարիչ, գրաֆիկ, արվեստի տեսաբան, 20-րդ դարի խոշոր ավանգարդիստ արվեստագետ։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կլեեն ստացել է բազմակողմանի կրթություն, այդ թվում՝ երաժշտական։ Նվագել է ջութակ[8]։ Հետևելով Վասիլի Կանդինսկու օրինակին՝ Կլեեն 19 տարեկանում մեկնում է Մյունխեն և ընդունվում է ակադեմիա՝ Ֆրանց ֆոն Շտուկի դասարան։ 1901 թվականին ճանապարհորդում է Իտալիայով և հրապուրվում է իտակալան վերածննդի նկարչությամբ։ Կլեեի գեղագիտական հասունացման մեջ մեծ դեր է խաղում նրա այցելությունը Նեապոլ։ Նեապոլի ակվարիումում նա ազդվում է Հանս ֆոն Մարեի որմնանկարնեից և բուն ակվարիումից։

1911 թվականին Կլեեն հանդիպում է ժամանակի կերպարվեստի խոշոր բազմաթիվ ներկայացուցիչների՝ Կանդինսկի, Յավլենսկի, Ֆրանց Մարկ, Գաբրիելա Մյունտեր և այլն։ Նույն թվին Կլեեն մասնակցում է Կանդինսկու և Մարկի հիմնած «Կապույտ հեծյալ» (գերմ.՝ Der Blaue Reiter) խմբի ցուցահանդեսին։ Այդ ժամանակ Կլեեն ազդվում է Ռոբեր Դելոնեից, որի "Լույսի մասին" էսսեի իր թարգմանությունը լույս է տեսնում "Der Sturm" պարբերականում 1913 թվականի հունվարին։

Այդ ընթացքում Պաուլ Կլեեի մոտ ձևավորվում է ուրույն ոճ, որին նկարիչը հարազատ է մնում հետագա 30 տարիներին։ 1911 թվականին Պաուլ Կլեեն սկսում է պահել իր բոլոր ստեղծագործություններն ընդգրկող կատալոգ։ Ներառյալ վաղ տարիների նկարչական փորձերը` կատալոգը պարունակում է շուրջ 9000 աշխատանք։

Պաուլ Կլեեի կենտրոնը Բեռնում, Շվեյցարիա

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118562827 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,0 3,1 Paul Klee
  4. 4,0 4,1 Paul Ernst Klee
  5. 5,0 5,1 Paul Klee — 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7, 978-0-19-989991-3
  6. 6,0 6,1 Клее Пауль // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  7. Union List of Artist Names
  8. Հերբերտ Ռիդ, "Արդի նկարչության համառոտ պատմություն", Սարգիս Խաչենց, 2002, Երևան, էջ 128