Չուպրենե (արգելոց)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Տեսարան դեպի արգելոցը

Չուպրենե (բուլղար․՝ Чупрене), Բուլղարիայի խոշորագույն արգելոցներից մեկը: Արգելոցը զբաղեցնում է 1439,2 հա տարածք: Տեղակայված է Արևելասերբական լեռների ամենաբարձր գագաթի՝ Միջուրի լեռան մոտակայքում (Ստարա Պլանինա (Բալկանյան լեռներ) լեռների արևմտյան հատված, Չիպրովսկա Պլանինա և Սվետինիկոլսկա Պլանինա լեռնաշղթաների լանջեր): Գտնվում է Վիդինի մարզի Չուպրենե համայնքում՝ Չուպրենե գյուղի և Չուպրենսկա գետի մոտ: Տարածքի թեքությունը մոտավորապես 1 կմ է, նվազագույն ԲԾՄ-ն կազմում է մոտավորապես 1100 մ հյուսիս-արևմուտքում, իսկ բարձրագույն ԲԾՄ-ն՝ Ռեպլյանկսա Ցերկվա գագաթն է հարավ-արևելքում (2004 մ)[1]:

Վայրը արգելոցի կարգավիճակ է ստացել 1973 թվականին: Արգելոցը նախ և առաջ ստեղծվել է փշատերև անտառների պահպանման համար: Այստեղ պահպանվել է հարուստ յուրատեսակ բուսականություն և կենդանական աշխարհ: Արգելոցը հարուստ է թռչնատեսակներով, քանի որ այն գտնվում է չվուղիների հատման վայրում: 1977 թվականին ՅՈՒՆԵՍԿՈ«Մարդ և կենսոլորտ» ծրագրով ընդգրկվել է արգելոցների ցանկում[1]:

Արգելոցի տարածքում գտվում են մերձակա լեռնային լանջերից ակունք վերցնող մեծ քանակով գետեր, որոնցից գլխավորներն են՝ Լոմ, Չուպրենսկա, Վիրբովսկա, Բուկովսկա և Կրաստվիչկա: Միջուր լեռան լանջերից սկիզբ են առնում Դանուբի աջ վտակները՝ Լոմը և Տիմոկը (Տիմոկայի վտակներից մեկը Տրգովիշկի Տիմոկ գետն է), որոնցից առաջինին նաև անվանում են Բիրզա Րեկա: Չուպրենսկա գետը սկիզբ է առնում Օստրա Չուկա լեռան լանջերից:

Աշխարհագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բուսական աշխարհ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Անտառները զբաղեցնում են արգելոցի ընդհանուր տարածքի մոտ 90 %: Հիմնականում դրանք եղևնիի, եղևինի փշատերև և եղևնիի, հաճարենիի խառը անտառներն են: Այստեղ աճում են նաև թխկին, կաղամախին, լեռնային լաստենին, լեռնային թխկին և կտտկենի սևը:

Կենդանական աշխարհ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արգելոցում ներկայացված է կենդանական աշխարհի մեծ բազմազանություն[1]՝

Չուպրենեն միակ բուլղարական արգելոցն է, որտեղ միշտ բնակվում են գայլերը:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 Биосферный резерват «Чупрене» Archived 2013-09-17 at the Wayback Machine. (բուլղ.)

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]