Չալթր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Գյուղ
Չալթր
Чалтырь
Կոորդինատներ: 47°17′00″ հս․ լ. 39°30′00″ ավ. ե. / 47.28333° հս․. լ. 39.50000° ավ. ե. / 47.28333; 39.50000
ԵրկիրՌուսաստան Ռուսաստան
ԵրկրամասՌոստովի մարզ
ՇրջանՄյասնիկովի շրջան
Հիմնադրված է1779 թ.
Առաջին հիշատակում1779
Բնակչություն15.334 մարդ (2010)
Ժամային գոտիUTC+03:00
Հեռախոսային կոդ86349
Փոստային ինդեքս346960
Փոստային ինդեքսներ346800–346801
Պաշտոնական կայքamrro.ru
##Չալթր (Ռուսաստան)
Red pog.png
##Չալթր (Ռոստովի մարզ)
Red pog.png

Չալթր կամ Չալթիր (ռուս.՝ Чалтырь), գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Մյասնիկովի շրջանում, Մոկրի Չալթիր և Խավալի գետերի ափին, Դոնի Ռոստովից 18 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Հանդիսանում է Մյասնիկովի շրջանի և Չալթիրի գյուղական համայնքի վարչական կենտրոնը:

Բնակչությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գյուղը Մյասնիկովի շրջանի խոշորագույն բնակավայրն է: Համաձայն 1959 թվականի տվյալների գյուղն ուներ 7983 բնակիչ, 1979 թվականին` 10924 բնակիչ, 1989 թվականին` 13078, իսկ 2010 թվականին` 15334 բնակիչ[1]:

Տնտեսությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բնակիչներն զբաղվում են հացահատիկի, արևածաղկի, բանջարեղենի մշակությամբ, այգեգործությամբ, անասնապահությամբ և թռչնաբուծությամբ: 19-րդ դարի վերջերին գյուղի բնակիչները, որակյալ հացահատիկների ընտրությամբ, ինքնուրույն ստացել էին գարնանացան ցորենի դիմացկուն տեսակ, որը կոչվում էր «չալթիրկա»[2]: Խորհրդային տարիներին գյուղն ուներ երկու կոլտնտեսություն:

Ներկայումս գյուղն ունի միջնակարգ և ութամյա դպրոցներ, մշակույթի տուն, կապի բաժանմունք, հիվանդանոց, մանկապարտեզ: Այնտեղ գործում են աղյուսի և ասֆալտի գործարաններ:

Պատմությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գյուղը հիմնադրել են Ղրիմի եկած հայերը` 1778 թվականին (հավանաբար Ղրիմի Օրթալան գյուղից[3][4]): Նրանց նախնիները Ղրիմ էին եկել Անիից:

Մշակութային հուշարձաններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Չալթիր գյուղի «Սուրբ Համբարձում» եկեղեցին

Գյուղի «Սուրբ Համբարձում» եկեղեցին կառուցվել է 19-րդ դարում[5]: 1990 թվականին եկեղեցու բակում, 1915 թվականի Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակը հավերժացնելու համար դրվել է խաչքար:

Հայրենական մեծ պատերազմում զոհված համագյուղացիների հիշատակը հավերժացնելու համար կառուցվել է Փառքի հուշահամալիրը: Գյուղն ունի նաև հուշարձան` նվիրված պատերազմի ժամանակ գյուղի 10 անմեղ զոհերի հիշատակին:

1992 թվականին բացվել է պատմա-ազգագրական թանգարան, որտեղ պահվում են գյուղի հայ բնակչության պատմությունն ու կենցաղն արտացոլող իրեր: Այն գործում է շրջանային մշակույթի տանը[6]:

Գյուղի մոտ են գտնվում բրոնզի դարին վերագրվող «Չաթալ-Օբա» կոչվող գերեզմանաթմբերը, որտեղ կատարվում են հնագիտական պեղումներ[7][8]:

Գյուղը հայտնի է նաև խմելու ջրի աղբյուրներով[9]:

Հայտնի մարդիկ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png