Չալթր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Գյուղ
Չալթր
Чалтырь
Чалтырь центр.jpg
ԵրկիրՌուսաստան Ռուսաստան
ԵրկրամասՌոստովի մարզ
ՇրջանՄյասնիկովի շրջան
Հիմնադրված է1779 թ.
Առաջին հիշատակում1779
Բնակչություն15.334 մարդ (2010)
Ժամային գոտիUTC+3
Հեռախոսային կոդ86349
Փոստային ինդեքս346960
Փոստային ինդեքսներ346800–346801
Պաշտոնական կայքamrro.ru
##Չալթր (Ռուսաստան)
Red pog.png
##Չալթր (Ռոստովի մարզ)
Red pog.png

Չալթր կամ Չալթիր (ռուս.՝ Чалтырь), գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Մյասնիկովի շրջանում, Մոկրի Չալթիր և Խավալի գետերի ափին, Դոնի Ռոստովից 18 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Հանդիսանում է Մյասնիկովի շրջանի և Չալթիրի գյուղական համայնքի վարչական կենտրոնը:

Բնակչությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գյուղը Մյասնիկովի շրջանի խոշորագույն բնակավայրն է: Համաձայն 1959 թվականի տվյալների գյուղն ուներ 7983 բնակիչ, 1979 թվականին` 10924 բնակիչ, 1989 թվականին` 13078, իսկ 2010 թվականին` 15334 բնակիչ[1]:

Տնտեսությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բնակիչներն զբաղվում են հացահատիկի, արևածաղկի, բանջարեղենի մշակությամբ, այգեգործությամբ, անասնապահությամբ և թռչնաբուծությամբ: 19-րդ դարի վերջերին գյուղի բնակիչները, որակյալ հացահատիկների ընտրությամբ, ինքնուրույն ստացել էին գարնանացան ցորենի դիմացկուն տեսակ, որը կոչվում էր «չալթիրկա»[2]: Խորհրդային տարիներին գյուղն ուներ երկու կոլտնտեսություն:

Ներկայումս գյուղն ունի միջնակարգ և ութամյա դպրոցներ, մշակույթի տուն, կապի բաժանմունք, հիվանդանոց, մանկապարտեզ: Այնտեղ գործում են աղյուսի և ասֆալտի գործարաններ:

Պատմությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գյուղը հիմնադրել են Ղրիմի եկած հայերը` 1778 թվականին (հավանաբար Ղրիմի Օրթալան գյուղից[3][4]): Նրանց նախնիները Ղրիմ էին եկել Անիից:

Մշակութային հուշարձաններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Չալթիր գյուղի «Սուրբ Համբարձում» եկեղեցին

Գյուղի «Սուրբ Համբարձում» եկեղեցին կառուցվել է 19-րդ դարում[5]: 1990 թվականին եկեղեցու բակում, 1915 թվականի Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակը հավերժացնելու համար դրվել է խաչքար:

Հայրենական մեծ պատերազմում զոհված համագյուղացիների հիշատակը հավերժացնելու համար կառուցվել է Փառքի հուշահամալիրը: Գյուղն ունի նաև հուշարձան` նվիրված պատերազմի ժամանակ գյուղի 10 անմեղ զոհերի հիշատակին:

1992 թվականին բացվել է պատմա-ազգագրական թանգարան, որտեղ պահվում են գյուղի հայ բնակչության պատմությունն ու կենցաղն արտացոլող իրեր: Այն գործում է շրջանային մշակույթի տանը[6]:

Գյուղի մոտ են գտնվում բրոնզի դարին վերագրվող «Չաթալ-Օբա» կոչվող գերեզմանաթմբերը, որտեղ կատարվում են հնագիտական պեղումներ[7][8]:

Գյուղը հայտնի է նաև խմելու ջրի աղբյուրներով[9]:

Հայտնի մարդիկ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png