Յուսուֆ Քարշ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Յուսուֆ Քարշ
Yousuf-Karsh.jpg
Ծնվել է դեկտեմբերի 23, 1908({{padleft:1908|4|0}}-{{padleft:12|2|0}}-{{padleft:23|2|0}})[1][2][3][4][5]
Ծննդավայր Մարդին, Մարդին, Թուրքիա
Մահացել է հուլիսի 13, 2002({{padleft:2002|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:13|2|0}})[1][2][3][4][5] (93 տարեկանում)
Մահվան վայր Բոստոն, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ
Քաղաքացիություն Flag of Canada.svg Կանադա
Flag of Armenia.svg Հայաստան
Ազգություն հայ
Մասնագիտություն լուսանկարիչ
Պարգևներ և
մրցանակներ
Կանադայի շքանշանի կոմպանիոն
Անդամություն Կանադայի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիա
Yousuf Karsh Վիքիպահեստում

Յուսուֆ Քարշ (անգլ.՝ Yousuf Karsh, դեկտեմբերի 23, 1908({{padleft:1908|4|0}}-{{padleft:12|2|0}}-{{padleft:23|2|0}})[1][2][3][4][5], Մարդին, Մարդին, Թուրքիա - հուլիսի 13, 2002({{padleft:2002|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:13|2|0}})[1][2][3][4][5], Բոստոն, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ), կանադահայ հայտնի լուսանկարիչ։ Լուսանկարված անձերի թվում են Էլիզաբեթ Բ-ն, Կաստրոն, Խրուշչովը, Բեռնարդ Շոուն և Հեմինգուեյը։ Հատկապես հայտնի է նրա Չերչիլի լուսանկարները։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Յուսուֆը (հայկական անունը Հովսեփ էր) ծնվել է Մարդին քաղաքում, Օսմանյան կայսրության հարավարևելյան շրջանում։[6]. Ցեղասպանության ժամանակ 14 տարեկան տղա է եղել, ընտանիքը ենթարկվել է հալածանքի, իսկ քույրը սովից մահացել էր։ 1922 թ. ընտանիքով փախել են Հալեպ։ Շուտով ծնողները Յուսուֆին ուղարկեցին Կանադա՝ քեռի Նաղաշի, ով լուսանկարիչ էր, մոտ ապրելու ու նոր կյանք սկսելու համար։[7] Այստեղ ստանում կրթությունը և աշխատում Նաղաշի ստուդիայում։ Նաղաշը տեսնելով Յուսուֆի լուսանկարչական տաղանդը, նրան ուղարկում է Բոսթոն լուսանկարիչ Ջոն Գարոյի մոտ սովորելու։

4 տարի անց վերադառնում է Կանադա և ստեղծում իր ստուդիան Օտտավայի կենտրոնում։ Շուտով նրա աշխատանքները գրավում են բազմաթիվ հայտնի մարդկանց, սակայն նա էլ ավելի հայտնի է դառնում, երբ նկարում է Ուինսթոն Չերչիլին նրա Օտտավա այցի ժամանակ։ 100 ամենանկատելի մարդկանցից՝ ըստ International Who’s Who (2000) Յուսուֆը լուսանկարել է 51-ին։

Ամուսնություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քարշի առաջին կինը եղել է Սոլանջե Գեթիերը (1902−1961), ում հետ ամուսնացել է 1939 թվականին[8][9]։ Նրանք առաջին անգամ հանդիպել են 1993 թվականին Օտտավայի Լիթըլ թատրոնում, որտեղ Սոլաջեն աշխատում էր որպես դերասան։ Գեթիերը ծնվել է Ֆրանսիայի Տուր քաղաքում և Կանադա է արտագաղթել մանուկ հասակում[10]։ Նա մահացել է 1961 թվականին քաղցկեղից[10]։

Երկրորդ անգամ ամուսնացել է Էստրելիտա Մարիա Նախբարի հետ, ով բժշկական հոդվածների հեղինակ էր[11]։ Նրանց ամուսնությունը պաշտոնապես գրանցել է Ֆուլթոն Ջոն Շին, ով Նյու Յորքի կաթոլիկ արքեպիսկոպոսական թեմի եպիսկոպոսի օգնականն էր։ 1972 թվականից 1992 թվականը նրանք ապրել են Օտտավայի Շատո Լորիեր հյուրանոցի երրորդ հարկում[12][13]։ Նրանք երեխաներ չունեն[8] [14]։

Մեկուսացում և մահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քարշը պաշտոնաթող է եղել 1992 թվականի հունիսին՝ 83 տարեկան հասակում։ Նա փակել է Շատո Լորիերում գտնվող իր ստուդիան[15] և 1997 թվականին մեկնել Բոսթոն[16]։ Մահացել է 2002 թվականի հունիսի 13-ին Բոսթոնի Բրիգամ և կանանց հիվանդանոցում՝ վիրահատությանը հաջորդած բարդացումների պատճառով[17][18]։ Հուղարկավարութոյւնը տեղի է ունեցել Օտտավայում[18]։ Թաղված է Օտտավայի Նոտր Դամ գերեզմանոցում[19]։

Հրատարակություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Faces of destiny; portraits by Karsh (1946)
  • Canada: as seen by the camera of Yousuf Karsh and described in words by John Fisher (1960)
  • This is the Holy Land: A Pilgrimage in Words and Pictures (1960)
  • This is Rome: A Pilgrimage in Words and Pictures (1960)
  • In search of greatness; reflections of Yousuf Karsh (1962)
  • These are the Sacraments (1962)
  • This is the Mass (1965)
  • Karsh portfolio (1967)
  • Portraits by Karsh (1968)
  • Faces of Our Time (1971)
  • Karsh portraits (1976)
  • Karsh Canadians (1978)
  • Karsh: a fifty-year retrospective (1983)
  • Karsh: l'art du portrait (1989)
  • Karsh: American legends (1992)
  • Portrait in Light and Shadow: the Life of Yousuf Karsh (2007)
  • Karsh 100: A Biography in Images[20] (MFA Publications, 2004)

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Yousuf Karsh
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Yousuf Karsh — 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7, 978-0-19-989991-3
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Encyclopædia Britannica
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 SNAC
  6. By THE NEW YORK TIMES July 14, 2002. Yousuf Karsh, 93, Who Photographed Famous and Infamous of 20th Century, Dies
  7. Յուսուֆ Քարշ պաշտոնյա կայք
  8. 8,0 8,1 Clifford Garry (March 1982)։ «Yousuf Karsh»։ People 17 (8) 
  9. Moroz Sarah (29 October 2013)։ «From Elizabeth Taylor to Andy Warhol: Capturing the Famous Faces of the 20th Century»։ Slate 
  10. 10,0 10,1 «Mrs. Karsh, Wife of Photographer, Business Manager of the Portraitist is Dead--Did Research for his Work»։ The New York Times։ 26 January 1961 
  11. «Yousuf Karsh, Photographer, Marries Estrellita Nachbar»։ The New York Times։ 29 August 1962 
  12. Gardner Simon (28 April 2017)։ «New exposure for master portrait photographer Yousuf Karsh»։ CBC.ca։ Canadian Broadcasting Corporation։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 16 July 2017-ին 
  13. Crawford Blair (14 May 2017)։ «The Capital Builders: How 'Karsh of Ottawa' captured the world's most famous people in photos»։ Ottawa Citizen 
  14. «Yousuf Karsh, C.C.»։ gg.ca։ Governor General of Canada։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 13 June 2017-ին 
  15. Skidmore Colleen (14 March 2010)։ «Yousuf Karsh»։ The Canadian Encyclopedia։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 14 July 2017-ին 
  16. Matchan Linda (6 November 2007)։ «She's a portrait of passion»։ The Boston Globe։ «Although by native standards she's practically a newcomer (the Karshes moved here from Ottawa 10 years ago)...» 
  17. «Yousuf Karsh, Who Photographed Famous And Infamous of 20th Century, Dies at 93»։ The New York Times։ 14 July 2002 
  18. 18,0 18,1 Thurber Jon (14 July 2002)։ «Yousuf Karsh, 93; Photographs Captured Face of 20th Century»։ Los Angeles Times 
  19. «Dozens of tombstones damaged in Ottawa cemetery»։ CTV News։ 2 May 2010։ «The large grounds host a number of Canadian luminaries, including photographer Yousuf Karsh, former prime minister Wilfrid Laurier and former Chief Justice of Canada Henri E. Taschereau.» 
  20. Mfashop.com

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]