Յոախիմ Մյուրատ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox prétendant à un trône.png
Յոախիմ Մյուրատ
Murat2.jpg
Ծնվել է՝ մարտի 25, 1767({{padleft:1767|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:25|2|0}})[1][2]
Ծննդավայր Q834276?
Մահացել է՝ հոկտեմբերի 13, 1815({{padleft:1815|4|0}}-{{padleft:10|2|0}}-{{padleft:13|2|0}})[1][2] (48 տարեկանում) մահապատիժ
Վախճանի վայր Պիցո[3]
Պիցո և Պեր Լաշեզ
Քաղաքացիություն Ֆրանսիա
Q249428?
Նեապոլի թագավորություն
Նախորդ Ժոզեֆ Բոնապարտ
Հաջորդող Q312325? և Q601374?
Տոհմ Q2335813?
զինվոր, քաղաքական գործիչ և սպա
Հայր Q20931046?
Մայր Q20931105?
Երեխաներ Q601374? և Q712889?
Կրոնական հավատքներ Հռոմի Կաթոլիկ եկեղեցի
Պարգևներ Պատվո լեգեոնի Մեծ խաչի ասպետ, Q437767?, Ոսկե գեղմի շքանշանի ասպետ, Ֆրանսիայի մարշալ, Q1313340?, Սև արծվի շքանշան և Q359155?

Յոախիմ Մյուրատ (ֆր.՝ Joachim Murat) (1767-1815), ֆրանսիական ռազմական գործիչ, Ֆրանսիայի մարշալ (1804), Նեապոլի թագավոր (1808

Գործունեությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1787 թվականից ծառայել է հեծելազորում, 1792 թվականից՝ սպա։ Աչքի է ընկել ռոյալիստների(միապետականների) խռովության ճնշման ժամանակ (1795 թվականի հոկտեմբերի 4) և դարձել է Նապոլեոն I Բոնապարտի համհարզը։ Իտալական արշավանքից (1796) հետո Մյուրատին շնորհվել է բրիգադային, իսկ Եգիպտական արշավանքից (1799) հետո՝ դիվիզիոն գեներալի կոչում։ Աջակցել է Նապոլեոնին իշխանության գրավման ժամանակ։ 1800 թվականին ամուսնացել է Նապոլեոնի քրոջ հետ։ Մասնակցել է նապոլեոնյան բոլոր պատերազմներին, աչքի է ընկել հրամանատարական մեծ ընդունակություններով և բացառիկ խիզախությամբ։ 1808 թվականին դաժանորեն ճնշել է Մադրիդի ապստամբությունը։ Նեապոլի թագավոր դառնալով՝ աշխատել է վարել ինքնուրույն քաղաքականություն, որի հետևանքով (1810 թվականից) վատացել են հարաբերությունները Նապոլեոնի հետ։ Ռուսաստանի դեմ 1812 թվականի արշավանքի ժամանակ գլխավորել է 28 հազարանոց հեծյալ կորպուս, պարտվել է Տարուտինոյի մոտ։ Նապոլեոնի փախուստից հետո ղեկավարել է նահանջող նապոլեոնյան բանակը։ 1813 թվականին մասնակցել է Դրեզդենի և Լայպցիգի ճակատամարտերին, այնուհետև մեկնել Իտալիա։ Ձգտելով պահպանել գահը՝ 1814 թվականին (դավաճանելով Նապոլեոնին) գաղտնի դաշինք է կնքել Ավստրիայի և Մեծ Բրիտանիայի հետ։ 1814-1815 թվականների Վիեննայի կոնգրեսում աջակցություն չստանալով՝ Մյուրատը «Հարյուր օրվա» ժամանակ անցել է Նապոլեոնի կողմը։ Ջախջախվել է Իտալիայում և փախել Կորսիկա։ Նպատակ ունենալով վերադարձնել իշխանությունը, ոչ մեծ ջոկատով ափ է իջել Կալաբրիայում (Իտալիա), սակայն բռնվել է և ավստրիական ռազմական դատարանի վճռով գնդակահարվել։

Ծագումը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գերմանուհի Մագդա Նեյմանը իր «Հայերը» աշխատության մեջ նշել է Նապոլեոն Բոնապարտի համհարզ Յոախիմ Մյուրատի հայազգի լինելու մասին։ Մյուրատի հայր ղարաբաղցի Մուրադյանը կապ ուներ Ամստերդամի հայերի հետ և առևտրի նպատակով որոշում է մեկնել Եվրոպա։ Մեկնելիս նա իր հետ վերցրեց իր որդի Հովակիմ Մուրադյանին։ Փարիզում Հովակիմը Մյուրատ անունով ընդունվում է հեծելագնդերից մեկը և արագորեն առաջադիմում։

Մյուրատը գրվել է տարբեր ձևերով՞ Յոախիմ, Ժոաշիմ, Իոաշիմ, և անգամ Հովակիմ։ Նա ծնունդով Ղարաբաղի Կրկժան գյուղից էր։ Երբ Նապոլեոնի զորքը գրավել է Մոսկվան, նա մարդիկ է ուղարկել, որպեսզի գտնեն իր հայ ծանոթներին։

Պատմում են, որ եգիպտական արշավանքից հետո Մյուրատի մոտ բերում են երկու հայ մամլուքների: Մյուրատը նրանց տեսնելով հարցնում է. «Ա՛ խոխեք, տյուք ղարաբաղցի ե՞ք»: Նրանցից մեկի անունը Պիեռ էր (Պետրոս Ապրեսով), իսկ մյուսինը՞ Ռոստան (Ռուստամ Խաչատրյան)[4]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Record #118746928 // Gemeinsame Normdatei Ստուգված է ապրիլի 26-ին 2014:
  2. 2,0 2,1 data.bnf.fr Ստուգված է հոկտեմբերի 10-ին 2015:
  3. Мюрат Иоахим, Мюрат Иоахим // Սովետական մեծ հանրագիտարան (1969—1978) Ստուգված է սեպտեմբերի 28-ին 2015:
  4. Ա․ Փարսադանյան «Գիտելիքների շտեմարան», «ՎՄՎ-ՊՐԻՆՏ», Երևան, 2003թ
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png