Ժոզեֆ Բոնապարտ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ժոզեֆ Բոնապարտ
իսպ.՝ José Bonaparte
ֆր.՝ Joseph Bonaparte
Joseph Bonaparte (by Wicar).jpg
Ժոզեֆ Բոնապարտի դիմանկարը
Դրոշ
Նեապոլի և Սիսիլիայի թագավոր
1806 - 1808
Նախորդող Ֆերդինանտ I
Հաջորդող Ժոեկիմ Մյուրատ
Իսպանիայի թագավոր
1808 - 1813
Նախորդող Ֆերդինանտ VII
Հաջորդող Ֆերդինանտ VII
 
Քաղաքացիություն՝ Flag of France.svg Ֆրանսիա
Մասնագիտություն՝ քաղաքական գործիչ, դիվանագետ, սպա և զինծառայող
Դավանանք Հռոմի Կաթոլիկ եկեղեցի և կաթոլիկություն
Ծննդյան օր հունվարի 7, 1768(1768-01-07)[1][2][3][4]
Ծննդավայր Corte
Վախճանի օր հուլիսի 28, 1844(1844-07-28)[1][2][3][4] (76 տարեկանում)
Վախճանի վայր Ֆլորենցիա, Տոսկանայի Մեծ դքսություն
Թաղված Հաշմանդամների տուն
Դինաստիա Բոնապարտներ
Հայր Կառլո Բուոնապարտ
Մայր Լետիցիա Ռամոլինո
Ամուսին Julie Clary
Զավակներ Zénaïde Laetitia Julie Bonaparte, Charlotte Napoléone Bonaparte, Félix-Joseph-François de Lacoste և Júlia Bonaparte
 
Պարգևներ

Պատվո լեգեոնի Մեծ խաչի ասպետ, Ոսկե գեղմի շքանշանի ասպետ, Royal Order of the Two-Sicilies և Սերովբեների արքայական շքանշան

Ժոզեֆ Բոնապարտ (ֆր.՝ Joseph Bonaparte), Ջուզեպպե Բոնապարտ (իտալ.՝ Giuseppe Buonaparte), Խոսե Բոնապարտ (իսպ.՝ José I Bonaparte հունվարի 7, 1768(1768-01-07)[1][2][3][4], Corte - հուլիսի 28, 1844(1844-07-28)[1][2][3][4], Ֆլորենցիա, Տոսկանայի Մեծ դքսություն), Կարլո և Լետեցի Բոնապարտների առաջնեկը[5], Նապոլեոն I-ի մեծ եղբայրը, Նեապոլի թագավոր 1806-1808 թվականներին, Իսպանիայի թագավոր 1808-1813 թվականներին՝ Իոսիֆ I Նապոլեոն անվան տակ (իսպ.՝ José I Napoleón)[6]:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ստանալով կրթություն Օթենի ճեմարանում, Ժոզեֆը հոր մահից հետո վերադարձել է Կորսիկա ընտանիքին աջակցելու համար, ունեցել է փաստաբանական պրակտիկայի, բայց 1793 թվականին, մոր հետ բնակություն է հաստատել Մարսելում:

Նախաձեռնել է մասոնություն 1793 թվականի հոկտեմբերի 8-ին Մարսելի արևելքում: Նա եղել է Մեծ Ֆրանսիայի արևելքի մեծ վարպետ, և 1804 թվականին ընտրվել է Մեծ Իտալիայի արևելքի մեծ վարպետ Իտալիայում[7]:

Ժոզեֆ Բոնապարտը մետաղադրամի վրա

Քաղաքականությամբ զբաղվել է եղբոր հետ միաժամանակ, 1796 թվականից հինգ հարյուրների խորհրդի պատգամավոր, մասնակցել է եղբոր արշավներին և կնքել պայմանագրեր Հանրապետության անունից: 1797 թվականին նա հանդիսացել է Հռոմի դեսպանը, ապա հինգ հարյուրների Խորհրդի անդամ և քարտուղար, 18-րդ բրյումերից հետո պետական խորհրդատու: Երբ Նապոլեոնը ստացել է կայսեր տիտղոսը, Ժոզեֆը դարձել է սենատոր և ֆրանսիական կայսերական տան արքայազն:

1805 թվականին նրան հանձնարարվել է Նեապոլի դեմ ուղված բանակի ղեկավարությունը և 1806 թվականին նա նշանակվել է Նեապոլի թագավոր:

1808 թվականին ստանալով Իսպանիայի թագը, նա փոխանցել է Նեապոլիտանական գահը Մյուրատին և հուլիսի 20-ին մտել է Մադրիդ: 1808-ից 1813 թվականներին Ժոզեֆը իսպանիայի թագավոր էր: Ունեցել է նաև Ֆրանսիայի ավանդական տիտղոս՝ միապետի եղբայր (ֆր.՝ Monsieur). անսովոր է եղել այն, որ այս տիտղոս կրողը եղել է գործիչի ավագ եղբայրը (ինչը թագավորական Ֆրանսիայում չի կարող լինել ըստ սահմանման)[8]:

Նրա կողմնակիցները անվանվում էին ջոզեֆինոս (). Չնայած ինկվիզիցիայի չեղյալ համարմանը և սահմանադրական բարեփոխումներին, նա եղել է խիստ ոչպոպուլյար։ ժողովուրդը նրան տվել է դոն Պեպեն Շիշ () մականունը՝ ակնարկելով նրա սերը խմիչքին (իրականում նման ներկայացումները խիստ չափազանցված էին): Վիտորիայի ճակատամարտից հետո թողել է Իսպանիան:

1814 թվականին նա կանգնած էր Փարիզի գվարդիայի գլխավորությունում՝ Նապոլեոնի անկումից հետո հեռացել է Հյուսիսային Ամերիկա, որտեղ Մոբիլ գետի մոտ հիմնել Էգլվիլ բնակավայրը (Aigleville), երկար ժամանակ ապրել է Ֆիլադելֆիայում և ունեցել կալվածք Նյու Ջերսիում՝ Սյուրվիլե անունով: 1832 թվականից նա ապրել է Լոնդոնում, 1841 թվականից՝ Իտալիայում:

Ժոզեֆ Բոնապարտը մահացել է 1844 թվականի հուլիսի 28-ին՝ Ֆլորենցիայում, 1862 թվականին նրա աճյունը տեղափոխվել է Փարիզի Հաշմանդամների Տուն:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Joseph Bonaparte Comte De Survilliers / Assemblée nationale
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Encyclopædia Britannica
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 SNAC — 2010.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Spanish Biographical DictionaryReal Academia de la Historia.
  5. Жозеф был третьем ребёнком Буонапарте, однако первые двое — мальчик и девочка — умерли в младенчестве.
  6. Antiguo Régimen
  7. Joseph Bonaparte at Point Breeze
  8. Vincent Haegele (préf. Patricia Tyson Stroud), Napoléon et Joseph Bonaparte : Le pouvoir et l’ambition, Paris, Tallandier, 2010, 638 p. (ISBN 978-2847344646)