Միջերկրածովյան կրիա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Միջերկածովյան կրիա
Testudo graeca11.JPG
Գիտական դասակարգում
Թագավորություն Կենդանիներ
Լատիներեն անվանում
Testudo graeca
Linnaeus, 1758
Հատուկ պահպանություն
Արեալ
պատկեր

Wikispecies-logo.svg
Դասակարգումը
Վիքիցեղերում

Commons-logo.svg
Պատկերներ
Վիքիպահեստում




Միջերկրածովյան[1], հունական կամ կովկասյան կրիա (լատ.՝ Testudo graeca), ցամաքային կրիաների (լատ.՝ Testudinidae) ընտանիքի՝ եվրոպական 4 ներկայացուցիչներից մեկն է։ Այս ընտանիքի այլ ներկայացուցիչներն են բալկանյան կրիան (լատ.՝ Testudo hermanni), սահմանային ցամաքային կրիան (լատ.՝ Testudo marginat) և միջնասիական կրիան (լատ.՝ Testudo horsfieldii

Նկարագիր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Միջնասիական կրիան ունի բարձր, կլորավուն քերթավոր կարապաքս մոտ 35 սմ երկարությամբ, բաց-դեղնականաչ կամ դեղնավուն գորշ գույնի, մուգ բծերով։ Առջևի վերջույթներին կա 5 կամ 4 ճանկ։ Ազդրերի ետևի մասում առկա է եղջրային ելուն Երբեմն ունի կենտ վերպոչային վահանիկ, բաց գույնի մուգ բծերով պլաստրոն, որոշ առանձնյակների մոտ պլաստրոնը կարող է բացակայել։ Արուների մոտ այն կենտրոնական մասում գոգավոր է, իսկ վերպոչային թիթեղիկը գդալանման արտափքված է։

Կարապակսի երկարությունը՝

  • Testudo graeca graeca – մինչև 30 սմ։
  • Testudo graeca anamurensis – մինչև 27 սմ։
  • Testudo graeca antakyensis – մինչև 16 սմ։
  • Testudo graeca armeniaca – մինչև 26 սմ։
  • Testudo graeca buxtoni – մինչև 27 սմ։
  • Testudo graeca cyrenaica – մինչև 20,5 սմ։
  • Testudo graeca floweri – մինչև 15 սմ։
  • Testudo graeca ibera – մինչև 26 սմ։
  • Testudo graeca nabeulensis – մինչև 18 սմ։
  • Testudo graeca nikolskii – մինչև 30 սմ։
  • Testudo graeca pallasi – մինչև 25 սմ։
  • Testudo graeca perses – մինչև 19 սմ։
  • Testudo graeca soussensis – մինչև 25 սմ։
  • Testudo graeca terrestris – մինչև 25 սմ։
  • Testudo graeca zarudnyi – մինչև 28 սմ։

Տարածվածություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Միջերկածովյան կրիայի արեալն է հանդիսանում են Հյուսիսային Աֆրիկան, հարավային Եվրոպան և հարավարևմտյան Ասիան։ Նախկին ԽՍՀՄ-ի տարածքում այն տարածված է Կովկասի սևծովյան ափին( Անապաից դեպի հյուսիս մինչև Սուխում), նաև Վրաստանում, Հայաստանում, Ադրբեջանում և Դաղստանում։

Ենթատեսկաներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս տեսակի կրիաների բաժանումը ենթատեսակների իրենից դժվարություն է ներկայացնում։ Մեծ արեալի հետևանքով, որը ընդգրկում է երեք մայրցամաք, նաև նրանց տարածվածությունը տարբեր լանդաշաֆտներում և տարբեր կլիմայական պայմաններում, բիոտոպերը ստեղծեցին բազմաթիվ տարբերակներ։ Այս պահին հայտնաբերված են մոտ 20 ենթատեսակ, որոնցից ամենահայտնիներն են՝

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Пятиязычный словарь названий животных. Амфибии и рептилии», страница:155

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]