Մաքս Բրոդ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox auteur.png
Մաքս Բրոդ
գերմ.՝ Max Brod
Max Brod v roce 1914.jpg
Ծնվել է մայիսի 27, 1884({{padleft:1884|4|0}}-{{padleft:5|2|0}}-{{padleft:27|2|0}})[1][2][3][4][5]
Ծննդավայր Պրահա, Բոհեմիայի թագավորություն[1]
Վախճանվել է դեկտեմբերի 20, 1968({{padleft:1968|4|0}}-{{padleft:12|2|0}}-{{padleft:20|2|0}})[1][2][3][4][5] (84 տարեկանում)
Վախճանի վայր Թել Ավիվ, Իսրայել[1]
Մասնագիտություն լեզվաբան, կոմպոզիտոր, դաշնակահար, վիպասան, թարգմանիչ, լրագրող, գրող և բանաստեղծ-փաստաբան
Լեզու գերմաներեն[6] և չեխերեն
Քաղաքացիություն Flag of Israel.svg Իսրայել
Flag of the Czech Republic.svg Չեխիա
Կրթություն Պրահայի Կարլի համալսարան
Պարգևներ
Max Brod signature.jpg
Max Brod Վիքիպահեստում

Մաքս Բրոդ (գերմ.՝ Max Brod, 27 մայիսի, 1884, Պրահա, Ավստրո-Հունգարիա20 դեկտեմբերի, 1968, Թել Ավիվ, Իսրայել), չեխ ու հրեա գերմանալեզու գրող, փիլիսոփա, հրատարակիչ ու լրագրող, «Պրահայի դպրոցի» ներկայացուցիչ։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մաքս Բրոդը ծնվել է 1884 թվականի մայիսի 27-ին Պրահայում, գերմանախոս հրեաների ընտանիքում։ 1912 թվականից հարել է սիոնիզմի, իսկ 1918 թվականից հետո եղել է Հրեական ազգային խորհրդի փոխնախագահ։ 1902 թվականին ծանոթացել է Ֆրանց Կաֆկայի հետ ու մտերմացել նրա հետ՝ հետագայում դառնալով կտակակատարն ու նրա ստեղծագործությունների հրատարակիչը, ինչպես նաև գրել է Կաֆկայի կենսագրությունը ու նրա մասին մի քանի գրքեր։ Մաքս Բրոդը գրել է նաև գերմաներեն մենագրություն Պրահայի գրականության վերաբերյալ։ Ծանոթ է եղել Ալբերտ Այնշտայնի հետ։ 1939 թվականին կնոջ հետ տեղափոխվել է Պաղեստին։ Գրել է «Գաբիմա» թատրոնի համար։

Ստեղծագործությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մաքս Բրոդը հեղինակել է մի շարք վեպեր ու նովելների ժողովածուներ, ինչպես նաև գրել է դրամատիկական ստեղծագործություններ։ Զբաղվել է Ֆրանց Վերֆելի, շվեյցարացի գրող Յարոսլավ Հաշեկի, Լեոշ Յանաչեկի ստեղծագործությունների պրոպագանդայով (վերջինիս մասին գիրք է գրել)։ Հանդես է եկել որպես երաժիշտ ու երաժշտական քննադատ, գերմաներեն է թարգմանել Բեդրժիխ Սմետանայի ու Լեոշ Յանաչեկի օպերաների լիբրետոները, հեղինակել է մենագրություն Գուստավ Մալերի մասին, գրել է Հայնրիխ Հայնեի կենսագրությունը։

Մաքս Բրոդի հուշատախտակը Ֆրանց Կաֆկայի շիրմի մոտ

Վեպեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Schloss Nornepygge (1908)
  • Ein tschechisches Dienstmädchen (1909)
  • Jüdinnen (1911)
  • Tycho Brahes Weg zu Gott (1916)
  • Reubeni, Fürst der Juden (1925)
  • Die Frau, nach der man sich sehnt (1927)
  • Galilei in Gefangenschaft (1948)
  • Unambo (1949)
  • Der Meister (1952, роман о жизни Христа)
  • Prager Tagblatt (1957)
  • Mira (1958)
  • Die Rosenkoralle. Ein Prager Roman (1961)

Նովելներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Die Erziehung zur Hetäre (1909)
  • Weiberwirtschaft. Novellen (1913)
  • Novellen aus Böhmen (1936)

Էսսեներ, հոդվածներ, կենսագրական երկեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Heidentum, Christentum und Judentum (1922)
  • Sternenhimmel. Musik- und Theatererlebnisse (1923)
  • Leoš Janáček։ Leben und Werk (1924)
  • Heinrich Heine (1934)
  • Rassentheorie und Judentum (1936)
  • Franz Kafka, eine Biographie (1937)
  • Von der Krisis der Seelen und vom Weltbildes der neuen Naturwissenschaft (1946)
  • Von der Unsterblichkeit der Seele, der Gerechtigkeit Gottes und einer neuen Politik (1947)
  • Franz Kafkas Glauben und Lehre (1948)
  • Israels Musik (1951)
  • Streitbares Leben։ Autobiographie (1960)
  • Beispiel einer Deutsch-Jüdischen Symbiose (1961)
  • Der Prager Kreis (1966)

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118515624 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,0 3,1 SNAC
  4. 4,0 4,1 Find a Grave — 1995. — ed. size: 165000000
  5. 5,0 5,1 International Music Score Library Project — 2006.
  6. http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb11894115t

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Kayser W. Max Brod. Hamburg։ Hans Christians, 1972
  • Dorn A.M. Leiden als Gottesproblem։ eine Untersuchung zum Werk von Max Brod. Freiburg im Breisgau։ Herder, 1981
  • Wessling B.W. Max Brod։ Ein Portrait zum 100. Geburtstag. Gerlingen։ Bleicher, 1984
  • Max Brod 1884—1984. Untersuchungen zu Max Brods literarischen und philosophischen Schriften/ Margarita Pazi (Hrsg.). Frankfurt/Main։ Peter Lang, 1987
  • Bärsch C.-E. Max Brod im Kampf um das Judentum։ zum Leben und Werk eines deutsch-jüdischen Dichters aus Prag. Wien։ Passagen Verlag, 1992
  • Doležal P. Tomáš G. Masaryk, Max Brod und das Prager Tageblatt (1918-1938)։ deutsch-tschechische Annäherung als publizistische Aufgabe.Frankfurt/Main։ P. Lang, 2004

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]