Մանֆրեդ Էյգեն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Մանֆրեդ Էյգեն
գերմ.՝ Manfred Eigen
Eigen,Manfred 1996 Göttingen.jpg
Ծնվել էմայիսի 9, 1927(1927-05-09)[1][2][3][4][5]
Բոխում, Առնսբերգ, Գերմանիա[1]
Մահացել էփետրվարի 6, 2019(2019-02-06)[6][4][5] (91 տարեկանում)
Գյոթինգեն, Ստորին Սաքսոնիա, Գերմանիա[7]
ՔաղաքացիությունFlag of Germany.svg Գերմանիա
Մասնագիտությունքիմիկոս, ֆիզիկոս, ակադեմիկոս, համալսարանի պրոֆեսոր, գրող և կենսաֆիզիկոս
Հաստատություն(ներ)Բրաունշվայգի տեխնիկական համալսարան և Գյոթինգենի համալսարան
Գործունեության ոլորտկենսաֆիզիկա
ԱնդամակցությունԼոնդոնի թագավորական ընկերություն, Բեռլինի գիտությունների ակադեմիա, Լեոպոլդինա, Ֆրանսիական գիտությունների ակադեմիա, Պապական գիտությունների ակադեմիա, ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա, Բավարիական գիտությունների ակադեմիա, Բեռլին-Բրանդենբուրգի գիտությունների ակադեմիա, Գյոթինգենի Գիտությունների ակադեմիա, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա, ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիա, Հունգարիայի գիտությունների ակադեմիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Մոլեկուլային կենսաբանության եվրոպական կազմակերպություն, Ավստրիայի գիտությունների ակադեմիա և Եվրոպական ակադեմիա[8]
Ալմա մատերԳյոթինգենի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներինգերմաներեն[9]
Գիտական ղեկավարԱրնոլդ Էուկեն[10]
ՊարգևներԱրվեստի և գիտության ոլորտում ունեցած վաստակի շքանշան Lower Saxony honorary medal? Ֆարադեյի դասախոսության նրցանակ Ռուդոլֆ Դիզելի մեդալ Քիմիայի Նոբելյան մրցանակ[11][12] Օտօ Հանի մրցանակ Կարուսի մեդալ Պաուլ Էրլիխի և Լյուդվիգ Դամշտեդտերի մրցանակ Հելմհոլցի մեդալ Վիլհելմ Էկսների մեդալ Gold Goethe medal? Գերմանական հետազոտությունների փառքի սրահ Մաքս Պլանկի մրցանակ Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամ և Ավստրիական պատվո նշան «Գիտության և արվեստի համար»
Manfred Eigen Վիքիպահեստում

Մանֆրեդ Էյգեն (գերմ.՝ Manfred Eigen), (մայիսի 9, 1927, Բոխում), գերմանացի ֆիզիկաքիմիկոս։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1951 թվականին ավարտել է Գյոթինգենի համալսարանը։ Աշխատել է ֆիզիկական քիմիայի համալսարանում՝ Մաքս Պլանկի ընկերությունում (1964 թվականին դարձել է տնօրեն)։

Հիմնական աշխատանքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հիմնական աշխատանքները վերաբերում են քիմիական ռեակցիաների կինետիկայի մեթոդների զարգացմանը։ Առաջարկել է թուլացնել գերարագ քիմիական ռեակցիաների ընթացքը, տվել է պատկերացումներ քիմիական հավասարակշռության մասին, նրա կախումը ճնշումից, ջերմաստիճանից, էլեկտրաստատիկ դաշտից և այլ գործոններից, որին հաջորդում է համակարգի մի նոր հավասարակշիռ վիճակ։ Այս մեթոդներով Էյգենը ուսումնասիրել է (կոլեգաների հետ միասին), օրինակ, թթվա-հիմնային ինդիկատորներով հիդրոքսիլի և ջրածնի իոնների ռեակցիաների կինետիկան ջրային լուծույթում, կարբոնաթթուների ասոցացման կինետիկան։

Նոբելյան մրցանակ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1967 թվականին ստացել է Քիմիայի Նոբելյան մրցանակ՝ Ռոնալդ Նորիշի և Ջորջ Պորտերի հետ։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Эйген Манфред // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  2. Encyclopædia Britannica
  3. SNAC — 2010.
  4. 4,0 4,1 Munzinger-Archiv — 1913.
  5. 5,0 5,1 Brockhaus Enzyklopädie
  6. https://www.zeit.de/wissen/2019-02/deutscher-chemiker-nobelpreis-manfred-eigen-gestorben
  7. German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #11852948X // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  8. https://www.ae-info.org/ae/User/Eigen_Manfred
  9. data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  10. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  11. http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1967/
  12. https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/about/amounts/

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Чибисов А. К., М. Эйген, Дж. Портер, Р. Норриш // «Журнал Всесоюзного химического общества им. Д. И. Менделеева», 1975, т. 20, № 6, с. 690—692

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]