Կարնեգի Մելոն համալսարան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Կարնեգի Մելոն համալսարան
Carnegie Mellon University
CMU campus Cathedral Learning background.jpg
Տեսակ մասնավոր համալսարան, հետազոտական համալսարան և մասնավոր ոչ առևտրային կրթական հաստատություն[1]
Հիմնադրված է 1900
Հիմնադրիր Էնդրյու Կարնեգի
Անդակակցություն Օուկ Ռիջի համալսարանների միություն, ORCID[2], Digital Library Federation[3], MetaArchive Cooperative[4] և Center for Research Libraries[5]
Երկիր 45 Star US Flag.svg Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ
Տեղագրություն Փիթսբուրգ
Հասցե 5000 Forbes Avenue, Pittsburgh, PA, 15213-3890[1]
Կայք cmu.edu
Կոորդինատներ: 40°26′35.959200100007″ հս․ լ. 79°56′36.898800100014″ ամ. ե. / 40.44332200002777711° հս․. լ. 79.94358300002778606° ավ. ե. / 40.44332200002777711; 79.94358300002778606
Carnegie Mellon University Վիքիպահեստում

Կարնեգի Մելոն համալսարան (անգլ.՝ Carnegie Mellon University, CMU), մասնավոր համալսարան և հետազոտական կենտրոն ԱՄՆՓիթսբուրգ քաղաքում (Փենսիլվանիա նահանգ):

Սկզբում գոյություն ունեին Կարնեգի տեխնիկական դպրոցները, որոնք հիմնել էր ամերիկացի արդյունաբերող Էնդրյու Կարնեգին 1900 թվականին[6]: 1912 թվականին դպրոցը վերածվեց տեխնոլոգիական համալսարանի, որը 4 տարի ուսումնառությունից հետո շնորհում էր բակալավրի կոչում: Համալսարանը հիմնադրվել է 1967 թվականին Կարնեգի տեխնոլոգիական համալսարանի և Մելոնի ինդուստրիալ հետազոտությունների ինստիտուտի (հիմնադրվել էր 1913 թվականին) միաձուլումով:

Կարնեգին գրել էր. «Իմ սիրտը աշխատանքի մեջ է»: Հետագայում այս խոսքը դարձավ համալսարանի նշանաբանը:

Ինստիտուտը զբաղվում է գիտության և տեխնիկայի բնագավառներում հետազոտություններով, IT տեխնոլոգիաներով, ռոբոտաշինությամբ ու արհեստական բանականությամբ: Ինստիտուտը հայտնի է նաև մի շարք այլ բնագավառներում` մենեջմենթ, տնտեսագիտություն, լեզվաբանություն: Գործընկերային հարաբերություններ ունի IBM-ի և հռչակավոր այլ կազմակերպությունների հետ:

Համալսարանը մասնաճյուղ ունի Կատարում, համատեղ ծրագրեր է իրականացնում աշխարհի մի շարք երկրներում, ներառյալ IT կադրերի պատրաստում Թաթարստանի Ինոպոլիս գիտական քաղաքում:

Մասնաշենքեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Համալսարանի գլխավոր մասնաշենքը գտնվում է Փիթսբուրգի գործարար կենտրոնից 5 կմ հեռավորության վրա` Շենլի պարկ և Սքվիրել հիլլ, Շեյդիսայդ և Օքլենդ շրջանների միջև: Մասնաշենքի մակերեսը 0.57 կմ² է: Արևմուտքում հարում է Փիթսբուրգի համալսարանի մասնաշենքին:

Բազում տասնամյակների ընթացքում մասնաշենքում ուսանողական կյանքի կենտրոնը եղել է Սկիբո հոլլը: 1950-ական թվականների ինքնատիպ այդ շինությունը, որ կառուցված էր այդ ժամանակի ոճով, քանդվել է: Տեղում կառուցվել է ժամանակակից շինություն, որ շահագործվում է անլար ցանցով:

Նշանավոր դասախոսներ ու շրջանավարտներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կարնեգի Մելոն համալսարանում սովորում են 13.650 ուսանող աշխարհի 114 երկրներից: Այն ունի ավելի քան 100.000 շրջանավարտ և 5.000 դասախոս ու գիտաշխատող: Նրանց թվում եղել են Նոբելյան մրցանակի 20 դափնեկիր, Թյուրինգի մրցանակի 12 հաղթող, Ամերիկյան արվեստի ու գիտության ակադեմիայի 22 անդամ, ազգային ակադեմիաների 72 անդամ, «Էմմի» մրցանակի 114 և «Օսկարի» 7 մրցանակակիր[7][8]:

  • Կշիշտոֆ Մատյաշևսկի - լեհ և ամերիկացի քիմիկոս
  • Ռենդի Պաուշ - ինֆորմատիկայի պրոֆեսոր
  • Ջեյմս Գոսլինգ - ծրագրավորող, NeWS, Gosling Emacs համակարգերի հեղինակ
  • Մեթ Բոմեր - դերասան
  • Էնդի Ուորհոլ - ամերիկացի նկարիչ, պրոդյուսեր, դիզայներ, գրող
  • Մարկ Ռուսինովիչ - ամերիկացի ծրագրավորող, գրող
  • Ջոն Նեշ - ամերիկացի մաթեմատիկոս
  • Հայնրիխ Կրաուզե - ավստրիացի նկարիչ
  • Զակարի Կուինտո - ամերիկացի դերասան
  • Իձիրի Յուձի - ճապոնացի հետազոտող հաշվապահության բնագավառում, տնտեսագիտության պրոֆեսոր
  • Վասիլի Կուզնեցով - խորհրդային պետական ու հասարակական գործիչ

Վարկանիշ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Համալսարանում կրթությունը համակարգչային տեխնոլոգիաների, նախագծման, բիզնեսի ու տնտեսագիտության, պետական ծառայության, տեղեկատվական համակարգերի, հոգեբանության, սոցիալական ու իրավական գիտությունների, արվեստի բնագավառներում լավագույններից է աշխարհում: 2010 թվականին համալսարանը US News and World Report -ի վարկանիշում զբաղեցրել է 23-րդ, Times Higher Education-ում` 20-րդ, QS World University Rankings-ում` 34-րդ տեղն աշխարհում[9]: Համալսարանը լավագույնն է համարվում համակարգչային տեխնոլոգիաների մասնագետների պատրաստման բնագավառում[10]:

Cmu panorama.jpg

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 IPEDS
  2. https://orcid.org/members/001G000001JhCfHIAV-carnegie-mellon-university
  3. https://www.clir.org/about/current-sponsors-and-funders
  4. https://metaarchive.org/about/
  5. http://www.crl.edu/membership/members
  6. Committee on Education, United States House of Prepresentatives (1920). Charges Against the Federal Board for Vocational Education, Volume 3. Washington: Government Printing Office. Retrieved June 25, 2015.
  7. University, Carnegie Mellon. "Awards - CMU - Carnegie Mellon University". www.cmu.edu. Retrieved 2017-06-15.
  8. "CMU About: Awards". Carnegie Mellon University. 2016. Retrieved March 4, 2016.
  9. http://www.cmu.edu/assets/pdfs/historicalrankings.pdf
  10. https://www.csd.cs.cmu.edu/content/mission-history

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]