Կարնեգի Մելոն համալսարան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Կարնեգի Մելոն համալսարան
Carnegie Mellon University
Carnegie Mellon University wordmark.svg
CMU campus Cathedral Learning background.jpg
Տեսակ մասնավոր համալսարան, հետազոտական համալսարան և մասնավոր ոչ առևտրային կրթական հաստատություն[1]
Հիմնադրված է 1900
Հիմնադրիր Էնդրյու Կարնեգի
Անդակակցություն Օուկ Ռիջի համալսարանների միություն, ORCID[2], Թվային գրադարանի ֆեդերացիա[3], MetaArchive Cooperative[4] և Հետազոտական գրադարանների կենտրոն[5]
Երկիր 45 Star US Flag.svg Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ
Տեղագրություն Փիթսբուրգ
Հասցե 5000 Forbes Avenue, Pittsburgh, PA, 15213-3890[1]
Կայք cmu.edu
Կոորդինատներ: 40°26′35.959200100007″ հս․ լ. 79°56′36.898800100014″ ամ. ե. / 40.44332200002777711° հս․. լ. 79.94358300002778606° ավ. ե. / 40.44332200002777711; 79.94358300002778606
Carnegie Mellon University Վիքիպահեստում

Կարնեգի Մելոն համալսարան (անգլ.՝ Carnegie Mellon University, CMU), մասնավոր համալսարան և հետազոտական կենտրոն ԱՄՆՓիթսբուրգ քաղաքում (Փենսիլվանիա նահանգ):

Սկզբում գոյություն ունեին Կարնեգի տեխնիկական դպրոցները, որոնք հիմնել էր ամերիկացի արդյունաբերող Էնդրյու Կարնեգին 1900 թվականին[6]: 1912 թվականին դպրոցը վերածվեց տեխնոլոգիական համալսարանի, որը 4 տարի ուսումնառությունից հետո շնորհում էր բակալավրի կոչում: Համալսարանը հիմնադրվել է 1967 թվականին Կարնեգի տեխնոլոգիական համալսարանի և Մելոնի ինդուստրիալ հետազոտությունների ինստիտուտի (հիմնադրվել էր 1913 թվականին) միաձուլումով:

Կարնեգին գրել էր. «Իմ սիրտը աշխատանքի մեջ է»: Հետագայում այս խոսքը դարձավ համալսարանի նշանաբանը:

Ինստիտուտը զբաղվում է գիտության և տեխնիկայի բնագավառներում հետազոտություններով, IT տեխնոլոգիաներով, ռոբոտաշինությամբ ու արհեստական բանականությամբ: Ինստիտուտը հայտնի է նաև մի շարք այլ բնագավառներում` մենեջմենթ, տնտեսագիտություն, լեզվաբանություն: Գործընկերային հարաբերություններ ունի IBM-ի և հռչակավոր այլ կազմակերպությունների հետ:

Համալսարանը մասնաճյուղ ունի Կատարում, համատեղ ծրագրեր է իրականացնում աշխարհի մի շարք երկրներում, ներառյալ IT կադրերի պատրաստում Թաթարստանի Ինոպոլիս գիտական քաղաքում:

Մասնաշենքեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Համալսարանի գլխավոր մասնաշենքը գտնվում է Փիթսբուրգի գործարար կենտրոնից 5 կմ հեռավորության վրա` Շենլի պարկ և Սքվիրել հիլլ, Շեյդիսայդ և Օքլենդ շրջանների միջև: Մասնաշենքի մակերեսը 0.57 կմ² է: Արևմուտքում հարում է Փիթսբուրգի համալսարանի մասնաշենքին:

Բազում տասնամյակների ընթացքում մասնաշենքում ուսանողական կյանքի կենտրոնը եղել է Սկիբո հոլլը: 1950-ական թվականների ինքնատիպ այդ շինությունը, որ կառուցված էր այդ ժամանակի ոճով, քանդվել է: Տեղում կառուցվել է ժամանակակից շինություն, որ շահագործվում է անլար ցանցով:

Նշանավոր դասախոսներ ու շրջանավարտներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կարնեգի Մելոն համալսարանում սովորում են 13.650 ուսանող աշխարհի 114 երկրներից: Այն ունի ավելի քան 100.000 շրջանավարտ և 5.000 դասախոս ու գիտաշխատող: Նրանց թվում եղել են Նոբելյան մրցանակի 20 դափնեկիր, Թյուրինգի մրցանակի 12 հաղթող, Ամերիկյան արվեստի ու գիտության ակադեմիայի 22 անդամ, ազգային ակադեմիաների 72 անդամ, «Էմմի» մրցանակի 114 և «Օսկարի» 7 մրցանակակիր[7][8]:

  • Կշիշտոֆ Մատյաշևսկի - լեհ և ամերիկացի քիմիկոս
  • Ռենդի Պաուշ - ինֆորմատիկայի պրոֆեսոր
  • Ջեյմս Գոսլինգ - ծրագրավորող, NeWS, Gosling Emacs համակարգերի հեղինակ
  • Մեթ Բոմեր - դերասան
  • Էնդի Ուորհոլ - ամերիկացի նկարիչ, պրոդյուսեր, դիզայներ, գրող
  • Մարկ Ռուսինովիչ - ամերիկացի ծրագրավորող, գրող
  • Ջոն Նեշ - ամերիկացի մաթեմատիկոս
  • Հայնրիխ Կրաուզե - ավստրիացի նկարիչ
  • Զակարի Կուինտո - ամերիկացի դերասան
  • Իձիրի Յուձի - ճապոնացի հետազոտող հաշվապահության բնագավառում, տնտեսագիտության պրոֆեսոր
  • Վասիլի Կուզնեցով - խորհրդային պետական ու հասարակական գործիչ

Վարկանիշ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Համալսարանում կրթությունը համակարգչային տեխնոլոգիաների, նախագծման, բիզնեսի ու տնտեսագիտության, պետական ծառայության, տեղեկատվական համակարգերի, հոգեբանության, սոցիալական ու իրավական գիտությունների, արվեստի բնագավառներում լավագույններից է աշխարհում: 2010 թվականին համալսարանը US News and World Report -ի վարկանիշում զբաղեցրել է 23-րդ, Times Higher Education-ում` 20-րդ, QS World University Rankings-ում` 34-րդ տեղն աշխարհում[9]: Համալսարանը լավագույնն է համարվում համակարգչային տեխնոլոգիաների մասնագետների պատրաստման բնագավառում[10]:

Cmu panorama.jpg

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 IPEDS
  2. https://orcid.org/members/001G000001JhCfHIAV-carnegie-mellon-university
  3. https://www.clir.org/about/current-sponsors-and-funders
  4. https://metaarchive.org/about/
  5. http://www.crl.edu/membership/members
  6. Committee on Education, United States House of Prepresentatives (1920). Charges Against the Federal Board for Vocational Education, Volume 3. Washington: Government Printing Office. Retrieved June 25, 2015.
  7. University, Carnegie Mellon. "Awards - CMU - Carnegie Mellon University". www.cmu.edu. Retrieved 2017-06-15.
  8. "CMU About: Awards". Carnegie Mellon University. 2016. Retrieved March 4, 2016.
  9. http://www.cmu.edu/assets/pdfs/historicalrankings.pdf
  10. https://www.csd.cs.cmu.edu/content/mission-history

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]