Իրանական Քուրդիստան


Իրանական Քուրդիստան կամ Արևելյան Քուրրդիստան (քրդ․՝ کوردستانی ئێران Kurdistanî Iran)[1][2], ոչ պաշտոնական անվանումներ են հյուսիսարևմտյան Իրանի այն հատվածների համար, որոնք ունեն կա՛մ մեծամասնական, կա՛մ զգալի թվով քուրդ բնակչություն։ Աշխարհագրորեն, այն ներառում է Արևմտյան Ադրբեջանի, Քուրդիստանի, Քերմանշահի, Իլամի և Համադանի նահանգները և Լոռեսթան օսթանը[3][4]։
Ընդհանուր առմամբ, քրդերը կազմում են Իրանի ընդհանուր բնակչության մոտ 10%-ը, և նրանց գրեթե բոլորը երկլեզու են՝ տիրապետելով իրենց էթնիկ լեզվին և պարսկերենին[5]։ Ըստ 2006 թվականին անցկացված վերջին մարդահամարի, Իրանում քրդերով բնակեցված չորս հիմնական նահանգներում՝ Արևմտյան Ադրբեջանում, Քերմանշահում, Քուրդիստանում և Իլամում, բնակչության ընդհանուր թիվը կազմում էր 6,730,000[6]։ Քրդերն ընդհանուր առմամբ հյուսիսարևմտյան Իրանը (Արևելյան Քուրդիստան) համարում են Մեծ Քուրդիստանի չորս մասերից մեկը, որի կազմում են նաև հարավարևելյան Թուրքիայի (Թուրքական Քուրդիստան), հյուսիսային Սիրիայի (Սիրիական Քուրդիստան) և հյուսիսային Իրաքի (Իրաքյան Քուրդիստան) մասերը[7][8]։
Ավանդական Քուրդիստանի տարածաշրջանից դուրս, քրդերի զգալի մեկուսացված համայնք է բնակվում հյուսիսարևելյան Իրանում, Իրանական Քուրդիստանից մոտ 1000 կմ հեռավորության վրա։ Նրանք հայտնի են որպես Խորասանի քրդեր և խոսում են Քուրմանջի բարբառով, ի տարբերություն արևմտյան Իրանի քրդերի։
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ Iranian Kurdistan entry for the UNPO (Unrepresented Nations and Peoples Organization): "Iranian Kurdistan, also known as eastern Kurdistan."
- ↑ «Bazar û cihên giştî li Rojhilatê Kurdistanê qerebalix dibin». Rûdaw (քրդերեն). 2020 թ․ ապրիլի 10. Վերցված է 2020 թ․ ապրիլի 23-ին.
- ↑ Sebastian Mastel (2018). The Kurds: An Encyclopedia of Life, Culture, and Society. Bloomsbury Publishing USA. էջ 236. ISBN 9781440842573.
- ↑ Fattah, Ismaïl Kamandâr (2000). Les dialectes kurdes méridionaux. Acta Iranica 37. էջ 5.
- ↑ «The Time of the Kurds». CFR. Վերցված է 2020 թ․ ապրիլի 22-ին.
- ↑ «Iran Provinces». Արխիվացված օրիգինալից 2016-10-22-ին. Վերցված է 2017-03-07-ին.
- ↑ Iranian Kurdistan entry for the Unrepresented Nations and Peoples Organization (UNPO). "Iranian Kurdistan, also known as eastern Kurdistan."
- ↑ Bengio, Ofra (2014). Kurdish Awakening: Nation Building in a Fragmented Homeland. University of Texas Press. էջ 2. «Hence the terms: rojhalat (east, Iran), bashur (south, Iraq), bakur (north, Turkey), and rojava (west, Syria).»
Տես նաև
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Արտաքին հղումներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- https://dspace.mit.edu/handle/1721.1/32585 Ethnic groups and the state ։ Azaris, Kurds and Baluch of Iran
- http://www.jamestown.org/tm/
- http://www.pdk-iran.org/english/doc/unhrc_iran_2002_minorities.htm Kurdistan
- http://www.kurdistanica.com/ KURDISTANICA.com
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||