Ուիլյամ Թոմսոն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
(Վերահղված է Թոմսոն Վիլյամ (Կելվին)ից)
Picto Info sciences exactes.png
Ուիլյամ Թոմսոն
WilliamThomson
Kelvin-1200-scale1000.jpg
Ծնվել է հունիսի 26, 1824({{padleft:1824|4|0}}-{{padleft:6|2|0}}-{{padleft:26|2|0}})[1][2]
Բելֆասթ[3]
Մահացել է դեկտեմբերի 17, 1907({{padleft:1907|4|0}}-{{padleft:12|2|0}}-{{padleft:17|2|0}})[1][2] (83 տարեկանում)
Լարգս[3]
Գերեզման Վեստմինստերյան աբբայություն
Քաղաքացիություն Flag of the United Kingdom.svg Միացյալ Թագավորություն
Մասնագիտություն ֆիզիկոս, գիտնական, մաթեմատիկոս և համալսարանի պրոֆեսոր
Անդամակցություն Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա, Լեոպոլդինա, Լոնդոնի թագավորական ընկերություն, Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Գյոթինգենի Գիտությունների ակադեմիա, Հունգարիայի գիտությունների ակադեմիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա և Էդինբուրգի թագավորական ընկերություն
Ալմա մատեր Գլազգոյի համալսարան և Փիթերհաուս
Տիրապետում է լեզուներին անգլերեն[4]
Պարգևներ Արվեստի և գիտության ոլորտում ունեցած վաստակի շքանշան, Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ, Թագավորական Վիկտորիական շքանշանի Մեծ Խաչի ասպետ, Կոպլիի մեդալ, Թագավորական մեդալ, Ջոն Ֆրիցի մեդալ, Pour le Mérite, Պոնսելեյի պարգև և Հելմհոլցի մեդալ
Հայր Ջեյմս Թոմսոն
William Thomson, 1st Baron Kelvin Վիքիպահեստում

Ուիլյամ Թոմսոն, 1-ին Բարոն Կելվին (անգլ.՝ William Thomson, 1st Baron Kelvin, ծնվ. 1824 թ. հունիսի 26-ին, Բելֆասթ, - մահ.1907 թ. դեկտեմբերի 17 Լոնդոն ), անգլիացի ֆիզիկոս։ Բացառիկ ընդունակությունների համար 10 տարեկանում ընդունվել է Գլազգոյի համալսարան[5], այնուհետո, 1843 թ․՝ Քեմբրիջի համալսարանը, որն ավարտելուց հետո, 22 տարեկանում, դարձել է Գլազգոյի համալսարանի բնափիլիսոփայության ամբիոնի ղեկավար[6] (1846 - 1899 թթ.), 1904 թ.՝ նաև այդ համալսարանի նախագահը։ 1851 թ. ընտրվել է Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ, 1890 - 1895 թթ. եղել է այդ ընկերության նախագահը։ Գիտության մեջ ունեցած իր ակնառու վաստակի համար 1892 թ. Թոմսոնն ստացել է լորդի տիտղոս և կոչվել լորդ Կելվին։

Աշխատանքները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թոմսոնը մշակել է մեթոդ, որը թույլ տվեց լուծել էլեկտրատեխնիկայի, մագնիսաստիկայի, ջերմահաղորդակցության տեսության մի շարք բարդ խնդիրներ։ Թոմսոնին է պատկանում թերմոդինամիկայի երկրորդ սկզբունքի ձևակերպումներից մեկը, որի հիման վրա ապացուցվել է, որ երկրորդ սեռի հավերժական շարժիչ (մեքենա, որը էներգիան ամբողջությամբ վերածում է աշխատանքի) չի կարող գոյություն ունենալ։

Ջեյմս Պրեսկոտ Ջոուլի հետ բացահայտել է, որ ծակոտկեն միջնորմով իրական գազերի դանդաղ հոսույթի ժամանակ դրանց ջերմաստիճանը փոխվում է, որը գիտության մեջ հայտնի է «Ջոուլ-Թոմսոնի էֆեկտ» անունով։ Նա ուսումնասիրել է նաև բյուրեղների մագնիսական հատկությունները, բացահայտել ֆեռոմագնիսների տեսակարար ջերմահաղորդականության կախումը դրանց մագնիսացումից (Թոմսոնի էֆեկտ), ստեղծել մի շարք գերզգայուն էլեկտրաչափեր, համապիտանի կողմնացույց և այլ սարքեր։

Միավորների միջազգային համակարգում 1 Կ ջրի եռակի կետի թերմոդինամիկական ջերմաստիճանի 1/273,16 մասն է։ 1 Կ = 1C

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Record #118777033 // Gemeinsame Normdatei Ստուգված է ապրիլի 26-ին 2014:
  2. 2,0 2,1 data.bnf.fr Ստուգված է հոկտեմբերի 10-ին 2015:
  3. 3,0 3,1 Томсон Уильям, Томсон Уильям // Սովետական մեծ հանրագիտարան (1969—1978) Ստուգված է սեպտեմբերի 28-ին 2015:
  4. http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12270383k Ստուգված է հոկտեմբերի 10-ին 2015:
  5. П. Эткинс, Порядок и беспорядок в природе, М, Мир, 1987, ст. 15.
  6. П. Эткинс, Порядок и беспорядок в природе, М, Мир, 1987, ст. 16.

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Դպրոցական մեծ հանրագիտարան։ Գիրք 1, հատոր 1։ Երևան 2008, էջ 323