Բորշչ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox mets.png
Բորշչ
Borscht with bread.jpg
Ուկրաինական խոհանոց, Ռուսական խոհանոց, Լիտվական խոհանոց, Բելառուսական խոհանոց, լեհական խոհանոց, Հրեական խոհանոց, Ռումինական խոհանոց և Moldovan cuisine?
Ենթատեսակբազուկով ապուր և սննդամթերք
Առաջացման երկիրԿիևյան Ռուսիա
ՀիմնականԿաղամբ, կարտոֆիլ, beet?, կարտոֆիլ, Գազար և սոխ
Borscht Վիքիպահեստում

Բորշչ (ուկր.՝ борщ), արևելյան սլավոնների խոհանոցին պատկանող ավանդական ապուրի տեսակ։ Այն ռուսների, ուկրաինացիների, բելառուսների, լեհերի և այլ հարևան ազգերի առաջին ճաշատեսակն է։

Պատմությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բորշչն ի սկզբանե տարածված է եղել Կիևյան Ռուսիայի տարածքում, սակայն ներկայումս գտել է առավել մեծ տարածում և պատրաստման բազմազանություն։ Ռուսաստանում բորշչը հիշատակվում է 16-17-րդ դարերից[1]։ Այն սիրված կերակուր էր նույնիսկ Եկատերինա II-ի և Ալեքսանդր II-ի կողմից[2]։

Բորշչի պատրաստման միայն իրենց յուրահատուկ նրբություններ և հատուկ բաղադրատոմսեր ունեն և լեհերը, և ռուսները, և ուկրաինացիները, ինչպես նաև լիտվացիները, ռումինացիներն ու բելառուսները[3]։ Բորշչի հստակեցված բաղադրատոմս, որպես այդպիսին, գոյություն չունի։

Պատրաստման եղանակը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բորշչի համար որպես հումք, օգտագործում են կարտոֆիլ, կաղամբ[4], լոլիկ, գազար[5], սոխ, մաղադանոս, սամիթ և անպայման ճակնդեղ (բազուկ, տակ), որի շնորհիվ բորշչն ստանում է մուգ կարմիր գույն։ Այն եփում են մսի կամ ոսկրամսի արգանակով, չնայած այն հանգամանքին, որ պատմականորեն բորշչը գյուղացիական հասարակ կերակուր էր և նրա մեջ միս ավելացվում էր միայն տոնական օրերին։ Ծոմ պահելիս բորշչը եփում էին առանց մսի, միայն արևածաղկի ձեթով, սնկով, հաճախ նաև ձկնեղենով։ Մատուցելիս ավելացվում է նաև թթվասեր, բացառությամբ մի քանի տարատեսակների։ Ամռանը պատրաստում են նաև սառը բորշչ, որի հիմքը մարինացված կամ խաշած ճակնդեղն է։ Դրան ավելացնում են կաթնաթթվային այլ սննդամթերքներ, թարմ սամիթ, կանաչ սոխ, մաղադանոս և սխտոր։ Պատրաստելուց հետո ավելացնում են նաև թթվասեր և եփված ձու։ Բացի հիմնական հումքից (ճակնդեղ, կարտոֆիլ, կաղամբ, լոլիկ), տարբեր վայրերում օգտագործում են նաև լոբի, դդմիկ, շաղգամ, խնձոր, որպես համեմունք՝ պղպեղ, նեխուր, դափնետերև, ծոթրին, բոխնի, ռեհան, խնկածաղիկ, թարխուն և այլն։

Բորշչը թանձր ապուր է։ Այն եփելուց հետո ցանկալի է թողնել մի քանի ժամ և հետո մատուցել։

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. {{{заглавие}}} / Под ред. А. В. Арциховского. —  .
  2. Узун О. В. Русский народ. Русская кухня. — М.: ОЛМА Медиа Групп, 2007. — С. 143. — 383 с. — ISBN 978-5-373-00534-0
  3. {{{заглавие}}} /  . — Olma Media Group.
  4. Похлёбкин — Борщ
  5. Малявко А. А. Технология приготовления первых, вторых и сладких блюд. — Киев: Головное издательство издательского объединения «Выща школа», 1988. — P. 19. — 184 p. — 160 000 экз.