Բոնավենտուրա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox auteur.png
Բոնավենտուրա
Bonaventura
François, Claude (dit Frère Luc) - Saint Bonaventure.jpg
Ծնվել է 1221[1][2] Բանյորեջո, Վիտերբո, Լացիո, Իտալիա
Մահացել է հուլիսի 15, 1274 Լիոն, Ֆրանսիա[3]
Դավանանք քրիստոնեություն
Մասնագիտություն փիլիսոփա, գրող, աստվածաբան, կաթոլիկ քահանա և կրոնական ծառայող
Հաստատություն(ներ) Փարիզի համալսարան
Պաշտոն(ներ) կարդինալ-եպիսկոպոս
Ալմա մատեր Փարիզի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներին լատիներեն
Ուսուցիչ Alexander of Hales և Eudes Rigaud
Աշակերտներ Ջօն Պեկհեմ
Bonaventura Վիքիպահեստում

Հովհան Ֆիդանցա, Ջովաննի Ֆիդանցա, մականունը՝ Բոնավենտուրա (իտալ.՝ Bonaventura, 1221[1][2], Բանյորեջո, Վիտերբո, Լացիո, Իտալիա - հուլիսի 15, 1274, Լիոն, Ֆրանսիա[3]), իտալացի փիլիսոփա և աստվածաբան, ֆրանցիսկյան միաբանության գեներալ, կյանքի վերջում՝ կարդինալ։ Կաթոլիկ եկեղեցու ականավոր գաղափարախոս և ուղղափառ-միստիկական ուղղության ներկայացուցիչ։ Դասվել է սրբերի և եկեղեցու հինգ մեծագույն ուսուցիչների շարքը։

Փիլիսոփայության մեջ՝ արիստոտելականության հետևորդ է, բայց այն զուգորդել է միստիցիզմի և ֆրանցիսկյաններին հատուկ Օգոստինոս Ավրելիոսի նեոպլատոնականության հետ։ Ունիվերսալիաների խնդիրը լուծել է ռեալիզմի դիրքերից, ընդհանուրը համարել է իրերի աստվածային նախատիպ։ Իմացության մեջ վճռական դեր է հատկացրել միստիկական հայեցողությանը և էքստազին։ Հայտնի էր որպես առաջադեմ գաղափարների և մտածողների, մասնավորապես՝ Ռ. Բեկոնի հալածողներից մեկը։

Հայ իրականության մեջ Հովհան Ֆիդանցայի հայացքների տարածումով XIV դարի 1-ին կեսին զբաղվել են Ծործորի դպրոցի որոշ ներկայացուցիչներ։ Ծործորի հայ-ֆրանցիսկյան վանքում գործունեություն ծավալած ֆրանցիսկյան քարոզիչ և գիտնական, իսպանացի Ֆրա Պոնցիուսը, հայ ունիթոռվարդապետ Իսրայելի օգնությամբ 1339 թվականին լատիներենից հայերենի է թարգմանել Հովհան Ֆիդանցյաի «Վասն սրբոյն Ֆրանցիսկոսի» վարքագրական աշխատությունը (Երևանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարան, ձեռագիր համար 1736)։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 6, էջ 554 CC-BY-SA-icon-80x15.png