Բալդասսար Կաստիլոնե

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Բալդասսար Կաստիլոնե
Baldassare Castiglione, by Raffaello Sanzio, from C2RMF retouched.jpg
Ծնվել էդեկտեմբերի 6, 1478[1][2]
ԾննդավայրՄարկարիա, Մանտուա, Լոմբարդիա
Վախճանվել էփետրվարի 8, 1529[1] (50 տարեկանում)
Վախճանի վայրՏոլեդո, Իսպանիա[3]
ԳերեզմանBeata Vergine delle Grazie (Grazie, Curtatone)
Մասնագիտությունդիվանագետ, բանաստեղծ և գրող
Լեզուիտալերեն[2] և լատիներեն
ՔաղաքացիությունՄիլանի դքսություն
Ժանրերտրակտատ, Նամականի և Էլեգիա
Գրական ուղղություններԲարձր վերածնունդ
ԱմուսինIppolita Torelli?
ԶավակներCamillo Castiglione?
Բալդասսար Կաստիլոնե Վիքիքաղվածքում
Baldassarre Castiglione Վիքիպահեստում

Բալդասսար Կաստիլոնե (իտալ.՝ baldasˈsaːre kastiʎˈʎoːne, անգլ.՝ Castiglione), դեկտեմբերի 6, 1478[1][2], Մարկարիա, Մանտուա, Լոմբարդիա - փետրվարի 8, 1529[1], Տոլեդո, Իսպանիա[3]), իտալացի գրող, իտալական վերածննդի ամենահայտնի գործերից մեկի՝ Il Cortegian գրվածքի հեղինակ[4]:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կաստիլոնեն ծնվել է Մանտովայի մոտակայքում։ 1491 թվականի հունվարին Բեատրիչ դը Էստեի և Լյուդովիկո Սֆորցայի հարսանեկան տոնակատարության ժամանակ ներկայացվել է Իզաբել դը Էստեին՝ Մանտովայի մարքիզի՝Ֆեդերիգո Գոնզագայի երիտասարդ կնոջը։ Ստացել է հումանիտար կրթություն Միլանում։ 1501 թվականից ի վեր կատարել է դիվանագիտական հանձնարարություններ։ 1503 թվականին առաջին անգամ այցելել է Հռոմ։ Մանտովկայի դքսության կազմում կռվել է Ֆրանկ-իտալական պատերազմներում։ Նույն թվականի հոկտեմբերին մասնակցել է Գարիլիանոյի ճակատամարտին։ 1504 թվականից ծառայել է Ուրբինոյի դքսությունում: Կաստիլոնեն առաքելություններով ուղարկվել է Անգլիա (1506) և Ֆրանսիա (1507)։

1508-1513 թվականներին մասնակցել է Քեմբրիյան լիգայի պատերազմին: ՈՒնեցել է բարեկամական հարաբերություններ հայտնի նկարիչների և գրողների հետ, ինչպիսիք են Պիետրո Բեմբոն, Ժակոպո Սադոլետոն, Բեռնարո Դովիցի դա Բիբիենան, Ռաֆայել Սանտին, Միքելանջելոն: 1515 թվականին Ֆրանսիայի թագավոր դարձավ Ֆրանցիսկ I-ը: Կաստիլոնեն ջանքեր է գործադրել, որպեսզի հարթեցնի հարաբերությունները Լևոն X-ի և նոր միապետի միջև, բայց` անարդյունք: 1516 թվականին նրան աքսորել են Մանտուա քաղաք: 1519 թվականից ծառայել է Ֆեդերիգո Գոնզագային: Ռաֆայել Սանտիի մահից հետո (1520) նրա հիշատակին է նվիրել լատինական էլեգիա: 1523 թվականի մայիսին ուղևորվել է Պադուա և Վենետիկ:

Կլեմենտ VII-ի՝ հռոմի պապ (1523 թվականի Նոյեմբերին) ընտրվելուց հետո, Իսպանիայում նշանակվեց պապական նունցիա, ուր նա ժամանել է 1525 թվականի մարտին: 1527 թվականից սկսած Կաստիլոնեն սուր հակասություն ուներ Կարռլոս V կայսեր քարտուղարի՝ Ալֆոնսո դե Վալդեսի (հայտնի մտածողի Խուան դե Վալդես եղբոր) հետ: Որպես Կաստիլոնեի արժանիքների նկատմամբ ամենաբարձր հարգանքի նշան, կայսրը նրան առաջարկեց դառնալ Ավիլայի եպիսկոպոս, բայց նա մերժեց այս առաջարկը քանի որ Կարռլոս V-ի հարաբերությունները կարգավորված չէին Պապի հետ:

Կաստիլոնեի մահից հետո (հավանաբար մահացել է բուբոնային ժանտախտից), նրա մայրը մոխիրը տեղափոխեց Մանթուա: Գրողի կամքի համաձայն՝ Կաստիլոնեն թաղված է իր կնոջ կողքին՝ Մանտովայի Սանտա Մարիա դելե Գրացիե եկեղեցում լատ.՝ (Santuario della Beata Vergine delle Grazie (Curtatone)): Գերեզմանաքարը պատրաստել է Ջուլիո Ռոմանոն:

Աշխատանքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Cortegiano , 1549

Կաստիլոնեի հիմնական աշխատանքը «Il Cortegiano» երկխոսությունների գիրքն է։ Գրքում արտահայտված է ժամանակների իտալական հասարակության վերածննդի կատարյալ պալատականի կերպարը և տրվում թագավորական սովորույթների վառ պատկերը, ներկայացվում տարբեր մտավոր զվարճանքներ, ներառյալ սրամտություններ: Կաստիլոնեն աշխատանքը սկսել է 1514 թվականին: Առաջին հրատարակությունը թվագրվում է 1524թվաական,տպագրվել է Վենետիկում 1528թվականին: Թարգմանվել է մի քանի լեզուներով․ Իսպաներեն թարգմանությունը լույս է տեսել 1534-թվականին, ֆրանսերենը՝ 1537թվականին, անգլերենը ՝1561թվականին։ Կաստիլոնեն նաև լատինական և իտալական բանաստեղծությունների հեղինակ է։ Դրանց թվում են այն բանաստեղծի կնոջը նվիրված Էլեգիա, բանաստեղծությունը, «Տիրիս» աշխատությունը(1506), լատինական բանաստեղծությունը հաղորդագրություն Անգլիայի թագավորին Հենրի VII–ին(1508)։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]