Անջելիկո

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Անջելիկո
Angelico
047 le vite, fra giovanni da fiesole.jpg
Ի ծնե իտալ.՝ Guido di Pietro
Ծնվել է 1400[1]
Ծննդավայր Վիկիո, Ֆլորենցիա, Տոսկանա, Իտալիա
Վախճանվել է փետրվարի 27, 1455
Մահվան վայր Ֆլորենցիա, Ֆլորենցիայի Հանրապետություն[2]
Քաղաքացիություն Italiana
Դավանանք Հռոմի Կաթոլիկ եկեղեցի
Մասնագիտություն նկարիչ, մանրանկարիչ և հոգևորական
Ոճ Իտալական Վերածնունդ
Թեմաներ house painter
Ուշագրավ աշխատանքներ Cortona Triptych, Niccoline Chapel և Fiesole Altarpiece
Աշակերտներ Zanobi Strozzi և Benozzo Gozzoli
Fra Angelico Վիքիպահեստում

Անջելիկո, Ֆրա Անջելիկո (ծնյալ Գվիդո դի Պիետրո[3]), (1400[1], Վիկիո, Ֆլորենցիա, Տոսկանա, Իտալիա - փետրվարի 27, 1455, Ֆլորենցիա, Ֆլորենցիայի Հանրապետություն[2]), Վաղ Վերածննդի շրջանի իտալացի նկարիչ, ֆլորենտական դպրոցի ներկայացուցիչ։ Ջորջո Վազարիի «Նկարիչների կյանքը» գրքում ներկայացված է որպես «հազվագյուտ և կատարյալ տաղանդի տեր արվեստագետ»[4]:

Իր ժամանակակիցներին նա հայտնի էր Fra Giovanni da Fiesole (Եղբայր Ջովանի Ֆիեզոլեից) և Fra Giovanni Angelico (Հրեշտակային եղբայր Ջովանի) անուններով: Արդի իտալերենում նրան անվանում են Beato Angelico (Երանելի և հրեշտակային անձ)[5]:

1982 թվականին Հովհաննես Պողոս Երկրորդ պապը հռչակեց նրան beatification[6]՝ ի գնահատումն նրա սրբակենցաղ կյանքի, և այդպիսով պաշտոնական ձևակերպում տվեց "Երանելի" տիտղոսային մականվանը: Նա ներառված է կաթոլիկ եկեղեցու կողմից հռչակված սրբերի ու երանելիների ցանկում [7] որպես Beatus Ioannes Faesulanus, cognomento Angelicus—"Երանելի Ջովանի Ֆիեզոլեից՝ մականվանյալ Հրեշտակային": Համարվում է նկարիչներին հովանավորող սուրբը:

Վազարին Ֆրա Անջելիկոյի մասին գրել է, որ «անսահման գովեստի է արժանի այս սուրբ հայրը, ով իր գործերում ու խոսքերում եղել է չափազանց համեստ, խոնարհ, և ում նկարներն արված են այդքան մեծ հմտությամբ ու բարեպաշտությամբ»"[4]:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է Վիկիոյում (Տոսկանա)։ Եղել է Ֆլորենցիայի Սան Մարկո վանքի վանահայրը։ Սկզբում ստեղծագործել է որպես մանրանկարիչ։ 1420–ական թվականներին կրել է ուշ գոթական գեղանկարչության ազդեցությունը։

Արվեստ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Անջելիկոյի արվեստը ներթափանցված է քվաթրոչենտոյի դարաշրջանին բնորոշ լուսավոր քնարականությամբ։ Գլխավոր գործերից են՝ «Մադոննա դելլա Ստելլա»–ն (1430–1433), Լինայուոլի եռանկարը (1433), «Մադոննա Աննալենա»–ն (բոլորն էլ՝ Սան Մարկո վանքում, այժմ՝ Անջելիկոի թանգարան), «Մարիամի թագադրումը» (մոտ 1434-1435 թվականներ, Լուվր, Փարիզ), ինչպես և որմնանկարներ՝ նախկին Սան Մարկո վանքում (1438-1445), Նիկողայոս V կապելլայում (Վատիկան, 1445-1448)։ Մահացել է փետրվարի 18-ին։

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Hood, William. Fra Angelico at San Marco. Yale University Press, 1993. 9780300057348
  • Morachiello, Paolo. Fra Angelico: The San Marco Frescoes. Thames and Hudson, 1990. 0-500-23729-8
  • Frederick Hartt. A History of Italian Renaissance Art, Thames & Hudson, 1970. 0-500-23136-2
  • Giorgio Vasari. Lives of the Artists. first published 1568. Penguin Classics, 1965.
  • Donald Attwater. The Penguin Dictionary of Saints. Penguin Reference Books, 1965.
  • Luciano Berti. Florence, the city and its Art. Bercocci, 1979.
  • Werner Cohn. Il Beato Angelico e Battista di Biagio Sanguigni. Revista d’Arte, V, (1955): 207–221.
  • Stefano Orlandi. Beato Angelico; Monographia Storica della Vita e delle Opere con Un’Appendice di Nuovi Documenti Inediti. Florence: Leo S. Olschki Editore, 1964.

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]


Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118503081 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  3. Metropolitan Museum of Art
  4. 4,0 4,1 Giorgio Vasari, Lives of the Artists. Penguin Classics, 1965.
  5. Andrea del Sarto, Raphael and Michelangelo were all called "Beato" by their contemporaries because their skills were seen as a special gift from God
  6. Bunson Matthew, Bunson Margaret (1999)։ John Paul II's Book of Saints։ Our Sunday Visitor։ էջ 156։ ISBN 0-87973-934-7 
  7. Roman Martyrology—the official publication which includes all Saints and Blesseds recognised by the Roman Catholic Church

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 434 CC-BY-SA-icon-80x15.png