Ահմեդ Զևայլ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ահմեդ Զևայլ
Ahmed Zewail HD2009 Othmer Gold Medal portrait.JPG
Ծնվել էփետրվարի 26, 1946(1946-02-26)[1][2][3][…]
Դամանհուր, Եգիպտոս[1]
Մահացել էօգոստոսի 2, 2016(2016-08-02)[4][2][3][…] (70 տարեկան)
Փասադենա, Լոս Անջելես շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ[4]
բնական մահով
Բնակության վայր(եր)Լոս Անջելես շրջան և Desouk?
ՔաղաքացիությունFlag of Egypt.svg Եգիպտոս
Դավանանքիսլամ
Մասնագիտությունքիմիկոս, համալսարանի դասախոս, գյուտարար և ֆիզիկոս
Հաստատություն(ներ)Կալիֆոռնիայի տեխնոլոգիական ինստիտուտ
Գործունեության ոլորտքիմիա
ԱնդամակցությունԼոնդոնի թագավորական ընկերություն, Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Պապական գիտությունների ակադեմիա[5], ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա, Չինաստանի գիտությունների ակադեմիա, Ֆրանսիական գիտությունների ակադեմիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա, Հնդկաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիա, Ամերիկական փիլիսոփայական ընկերություն[1], Գիտության զարգացման աջակցության ամերիկյան ասոցացիա[1], Ամերիկյան ֆիզիկական ընկերություն[1], Գիտությունների համաշխարհային ակադեմիա[6] և Բելգիայի գիտությունների և արվեստի թագավորական ֆլամանդական ակադեմիա
Ալմա մատերՓենսիլվանիայի համալսարան (1974) և Ալեքսանդրիայի համալսարան
Գիտական աստիճանփիլիսոփայության դոկտոր
Տիրապետում է լեզուներինանգլերեն
Պարգևներ
Պատվո ազգային շքանշանի ասպետ Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետ[18] Նեղոսի շքանշան[13] Մայրու ազգային շքանշանի մեծ ժապավեն

Գուգենհայմի կրթաթոշակ

[7]

Քիմիայի Նոբելյան մրցանակ

[8][9]

Բենջամին Ֆրանկլինի մեդալ

Դևիի շքանշան

[10]

Քիմիայի Վոլֆ մրցանակ

[11]

ԳԱԱ-ի քիմիական գիտությունների պարգև

Ալբերտ Էյնշտեյնի անվան գիտության համաշխարհային մրցանակ

Փպիստլիի մեդալ

[12]

Ֆեյսալ արքայի միջազգային մրցանակ գիտության ասպարեզում

Թոլմանի մրցանակ

[14]

Carl Zeiss Research Award?

Լոզանի համալսարանի պատվավոր դոկտոր

[15]

Մենդելի մեդալ

Ամերիկայի ֆիզիկայի ակադեմիայի անդամ

[13]

Մադրիդի Կոմպլուտենսե համալսարանի պատվավոր դոկտոր

E. Bright Wilson Award in Spectroscopy?

Welch Award in Chemistry?

Herbert P. Broida Prize?

[16]

Եարլ Կ․ Փլայլերի մրցանակ մոլեկուլային սպեկտրասկոպիայի համար

[17]

Պեկինի համալսարանի պատվավոր դոկտոր

[19]

Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամ

[20]

Լունդի համալսարանի պատվավոր դոկտոր

[21]

Աֆրիկյան գիտությունների ակադեմիայի անդամ

[22]

Էռնեստ Օռլանդո Լոուրենսի մրցանակ

honorary doctor of the Yale University?

[23]

Othmer Gold Medal?

[24]

Linus Pauling Award?

[25]
և

Peter Debye Award in Physical Chemistry?

Կայքits.caltech.edu/~femto/
Commons-logo.svg Ahmed Zewail Վիքիպահեստում

Ահմեդ Հասան Զևայլ (արաբ․՝ أحمد حسن زويل‎‎, անգլ.՝ Ahmed H. Zewail; փետրվարի 26, 1946(1946-02-26)[1][2][3][…], Դամանհուր, Եգիպտոս[1] - օգոստոսի 2, 2016(2016-08-02)[4][2][3][…], Փասադենա, Լոս Անջելես շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ[4]), եգիպտական ծագմամբ ամերիկացի քիմիկոս։ 1999 թվականին ստացել է Քիմիայի Նոբելյան մրցանակ։ Մի շարք գիտական մրցանակների դափնեկիր։ Ունի մեծ ճանաչում, ոչ միայն հայրենի Եգիպտոսում, այլ նաև ողջ աշխարհում։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մանկությունը անց է կացրել Ալեքսանդրիայից ոչ այնքան հեռու գտնվող Դիսուք քաղաքում։ Մանկուց հաճախակի այցելել է մզկիթ[26]։

Գերազանցությամբ ավարտել է Եգիպտոսի Ալեքսանդրիայի համալսարանը (բակալավրը՝ 1967 թվականին, մագիստրատուրան՝ 1969 թվականին)։ Ուսման ընթացքում սկսել է աշխատել հայրենի համալսարանում։ Այնտեղ էլ ծանոթացել է իր ապագա կնոջ հետ, ով նրա ուսանողուհին էր՝ Մերվաթը։ Աղջկա համալսարանը ավարտելուց հետո, նրանք ամուսնացան։ Այնուհետև Զևայլը կնոջ հետ մեկնել է ԱՄՆ՝ կրթությունը շարունակելու նպատակով։ Մինչ 1974 թվականը սովորել է Փենսիլվանիայի համալսարանում, որտեղ էլ ստացել փիլիսոփայության դոկտորի կոչում։ Այնուհետ մինչ 1976 թվականը Բերկլիում՝ IBM-ում փորձաշրջան է անցել[27]։

1976 թվականից աշխատել է Կալիֆորնիայի տեխնոլոգիական համալսարանում՝ սկզբում որպես ասիստենտ- պրոֆեսոր, այնուհետև՝ ասոցացված պրոֆեսոր։ 1982 թվականից քիմիական ֆիզիկայի պրոֆեսոր է, 1990- 1994 թվականներին Պոլինգովի համալսարանի քիմիական ֆիզիկայի պրոֆեսոր, 1995 թվականից Պոլինգովի համալսարանի քիմիայի և ֆիզիկայի պրոֆեսոր։ 1996- 2007 թվականներին ԱՄՆ ազգային գիտական ֆոնդի մոլեկուլային լաբորատորիայի վարիչ[27]։

1982 թվականին ստացել է ամերիկյան քաղաքացիություն։

1999 թվականին ստավցել է Քիմիայի Նոբելյան մրցանակ՝ «քիմիայի ոլորտում նշանակալի ներդրումների համար»։

Ապրել է Կալիֆորնիայում կնոջ և երկու երեխաների հետ[26]. Всего у него четыре ребёнка[27][28]։ Նա ունեցել է 4 երեխա, որոնցից 2-ը առաջին կնոջից։ 1989 թվականին 10 տարվա ընդմիջումից հետո կրկին ամուսնացել է[29]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 Notable Names Database — 2002.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Encyclopædia Britannica
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Սոլոմոն Գուգենհայմի թանգարան — 1937.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 Le prix Nobel égyptien Ahmed Zewail n'est plus (ֆր.)New York: 2016.
  5. http://www.pas.va/content/accademia/en/academicians/deceased/zewail.html
  6. https://twas.org/directory/zewail-ahmed-hassan
  7. John Simon Guggenheim Foundation | Ahmed Hassan Zewail
  8. The Nobel Prize in Chemistry 1999Nobel Foundation.
  9. The Nobel Prize amountsNobel Foundation.
  10. Award winners : Davy Medal
  11. Ahmed H. Zewai lWolf Prize Laureate in Chemistry 1993Wolf Foundation.
  12. Priestley MedalACS.
  13. 13,0 13,1 Ahmed Zewail - BiographicalNobel Foundation.
  14. https://scalacs.org/?page_id=1115
  15. Ahmed H. ZewailUniversity of Lausanne.
  16. Herbert P. Broida PrizeAPS.
  17. Earle K. Plyler Prize for Molecular Spectroscopy & DynamicsAPS.
  18. L’Ambassadeur de France M. Nicolas Galey remet les insignes de Chevalier de la Légion d’honneur au prix Nobel de chimie M. Ahmed ZewailEmbassy of France, Giza, 2012.
  19. http://www.moe.gov.cn/s78/A22/xwb_left/moe_829/tnull_44386.html (չին.)中华人民共和国教育部.
  20. List of Royal Society Fellows 1660-2007Royal Society. — P. 395.
  21. https://www.naturvetenskap.lu.se/forskning/hedersdoktorerLund University.
  22. Zewail Ahmed HassanAAS.
  23. Yale awards 12 honorary degrees at 2014 graduation // Yale Daily BulletinYale University, 2014.
  24. CHF to present 2009 Othmer Gold Medal to Ahmed Zewail — 2009.
  25. https://acspss.org/pauling-medal-award/
  26. 26,0 26,1 «Наука в мусульманском мире: интервью с лауреатом Нобелевской премии Ахмедом Зеваилем | Qumuq görüş»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016-08-06-ին։ Վերցված է 2016-08-03 
  27. 27,0 27,1 27,2 «Արխիվացված պատճենը»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016-03-04-ին։ Վերցված է 2016-08-03 
  28. «Ислам для всех! — Нобелевский лауреат — пример для современных мусульманских ученых»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016-06-16-ին։ Վերցված է 2016-08-03 
  29. И. Харгиттаи. Откровенная наука. Беседы со знаменитыми химиками. М., 2003. С. 440.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]