Ահմեդ Զևայլ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto Info sciences exactes.png
Ահմեդ Զևայլ
անգլ.՝ Ahmed Zuweil[1]
արաբ․՝ أحمد زويل‎‎
Ahmed Zewail HD2009 Othmer Gold Medal portrait.JPG
Ծնվել է փետրվարի 26, 1946({{padleft:1946|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:26|2|0}})[2][3][4]
Դամանհուր, Եգիպտոս[5][6]
Մահացել է օգոստոսի 2, 2016({{padleft:2016|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:2|2|0}})[7][3] (70 տարեկանում)
Փասադենա, Լոս Անջելես շրջան, Կալիֆոռնիա, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ[7]
բնական պատճառով
Բնակության վայր(եր) Լոս Անջելես շրջան և Desouk
Քաղաքացիություն Flag of Egypt.svg Եգիպտոս
Flag of the United States.svg Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ[8]
Ազգություն Եգիպտացիներ
Դավանանք իսլամ
Մասնագիտություն քիմիկոս, հետազոտող և համալսարանի պրոֆեսոր
Հաստատություն(ներ) Կալիֆոռնիայի տեխնոլոգիական ինստիտուտ
Գործունեության ոլորտ քիմիա
Անդամակցություն Լոնդոնի թագավորական ընկերություն, Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Պապական գիտությունների ակադեմիա, ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա, Չինաստանի գիտությունների ակադեմիա, Ֆրանսիական գիտությունների ակադեմիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա, Հնդկաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիա, Tunisian Academy of Sciences, Ամերիկական փիլիսոփայական ընկերություն[9], Գիտության զարգացման աջակցության ամերիկյան ասոցացիա[9] և Ամերիկյան ֆիզիկական ընկերություն[9]
Ալմա մատեր Փենսիլվանիայի համալսարան և Ալեքսանդրիայի համալսարան
Գիտական աստիճան փիլիսոփայության դոկտոր
Տիրապետում է լեզուներին անգլերեն[10] և արաբերեն
Պարգևներ
Կայք its.caltech.edu/~femto/
Ahmed Zewail Վիքիպահեստում

Ահմեդ Հասան Զևայլ (արաբ․՝ أحمد حسن زويل‎‎, անգլ.՝ Ahmed H. Zewail; փետրվարի 26, 1946({{padleft:1946|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:26|2|0}})[2][3][4], Դամանհուր, Եգիպտոս[5][6] - օգոստոսի 2, 2016({{padleft:2016|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:2|2|0}})[7][3], Փասադենա, Լոս Անջելես շրջան, Կալիֆոռնիա, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ[7]), եգիպտական ծագմամբ ամերիկացի քիմիկոս: 1999 թվականին ստացել է Քիմիայի Նոբելյան մրցանակ։ Մի շարք գիտական մրցանակների դափնեկիր։ Ունի մեծ ճանաչում, ոչ միայն հայրենի Եգիպտոսում, այլ նաև ողջ աշխարհում։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մանկությունը անց է կացրել Ալեքսանդրիայից ոչ այնքան հեռու գտնվող Դիսուք քաղաքում։ Մանկուց հաճախակի այցելել է մզկիթ[13]։

Գերազանցությամբ ավարտել է Եգիպտոսի Ալեքսանդրիայի համալսարանը (բակալավրը՝ 1967 թվականին, մագիստրատուրան՝ 1969 թվականին)։ Ուսման ընթացքում սկսել է աշխատել հայրենի համալսարանում։ Այնտեղ էլ ծանոթացել է իր ապագա կնոջ հետ, ով նրա ուսանողուհին էր՝ Մերվաթը։ Աղջկա համալսարանը ավարտելուց հետո, նրանք ամուսնացան։ Այնուհետև Զևայլը կնոջ հետ մեկնել է ԱՄՆ՝ կրթությունը շարունակելու նպատակով։ Մինչ 1974 թվականը սովորել է Փենսիլվանիայի համալսարանում, որտեղ էլ ստացել փիլիսոփայության դոկտորի կոչում։ Այնուհետ մինչ 1976 թվականը Բերկլիում՝ IBM-ում փորձաշրջան է անցել։[14]։

1976 թվականից աշխատել է Կալիֆորնիայի տեխնոլոգիական համալսարանում՝ սկզբում որպես ասիստենտ- պրոֆեսոր, այնուհետև՝ ասոցացված պրոֆեսոր։ 1982 թվականից քիմիական ֆիզիկայի պրոֆեսոր է, 1990- 1994 թվականներին Պոլինգովի համալսարանի քիմիական ֆիզիկայի պրոֆեսոր, 1995 թվականից Պոլինգովի համալսարանի քիմիայի և ֆիզիկայի պրոֆեսոր։ 1996- 2007 թվականներին ԱՄՆ ազգային գիտական ֆոնդի մոլեկուլային լաբորատորիայի վարիչ։[14]:

1982 թվականին ստացել է ամերիկյան քաղաքացիություն։

1999 թվականին ստավցել է Քիմիայի Նոբելյան մրցանակ՝ «քիմիայի ոլորտում նշանակալի ներդրումների համար»։

Ապրել է Կալիֆորնիայում կնոջ և երկու երեխաների հետ[13]. Всего у него четыре ребёнка[14][15]։ Նա ունեցել է 4 երեխա, որոնցից 2-ը առաջին կնոջից։ 1989 թվականին 10 տարվա ընդմիջումից հետո կրկին ամուսնացել է[16]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. http://www.nndb.com/people/830/000100530/
  2. 2,0 2,1 http://www.nndb.com/lists/518/000063329/
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Encyclopædia Britannica
  4. 4,0 4,1 SNAC
  5. 5,0 5,1 5,2 http://www.biography.com/people/ahmed-h-zewail-38556
  6. 6,0 6,1 6,2 http://www.bubblews.com/news/1309947-famous-egyptian-people-who-have-been-granted-the-nobel-prize
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 7,5 Huffington A. Le prix Nobel égyptien Ahmed Zewail n'est plus / L. Polgreen — 2016.
  8. http://www.usatoday.com/story/opinion/2015/01/14/americas-muslims-can-fight-radicalization-column/21777323/
  9. 9,0 9,1 9,2 NNDB — 2002.
  10. http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12342471w
  11. http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1999/
  12. https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/about/amounts/
  13. 13,0 13,1 Наука в мусульманском мире: интервью с лауреатом Нобелевской премии Ахмедом Зеваилем | Qumuq görüş
  14. 14,0 14,1 14,2 http://www.zewail.caltech.edu/biography/Zewail_CV.pdf
  15. Ислам для всех! — Нобелевский лауреат — пример для современных мусульманских ученых
  16. И. Харгиттаи. Откровенная наука. Беседы со знаменитыми химиками. М., 2003. С. 440.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]