Կաբարդիներեն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Infoboxforlang.png
Կաբարդինա-չերքեզերեն
адыгэбзэ или къэбэрдей-черкесыбзэ
Երկրներ Ռուսաստան Ռուսաստան
Թուրքիա Թուրքիա
Սիրիա Սիրիա
Իսրայել Իսրայել
Հորդանան Հորդանան
Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ
Շրջաններ Կաբարդինո-Բալկարիա
Կարաչայ-Չերքեզիա
Պաշտոնական կարգավիճակ Կաբարդինո-Բալկարիա Կաբարդինո-Բալկարիա
Կարաչայ-Չերքեզիա Կարաչայ-Չերքեզիա
Լեզվակիրների ընդհանուր թիվը 515 672
Դասակարգում
Կատեգորիա Եվրասիայի լեզուներ
Լեզվի կոդեր
ԳՕՍՏ 7.75–97 каа 250
ISO 639-1 kbd
ISO 639-2 kbd
ISO/DIS 639-3
Քարտեզ

Կաբարդիներենը կաբարդինա-չերքեզերեն, կաբարդինների և չերքեզների լեզուն է։ Պատկանում է կովկասյան լեզուների ընտանիքի աբխազ-ադըղեական խմբին։ Խոսվում է Կաբարդինո-Բալկարիայում և Կարաչայ-Չերքեզիայում, Մոզդոկում, մասամբ՝ Ստավրոպոլի երկրամասի հարակից վայրերում և այլուր։ Խոսողների թիվը՝ 274, 5 հզ. (1970)։ Բաղաձայնական համակարգը հարուստ է։ Ձայնավորները երեքն են։ Ունի երեք հոլով, բայը՝ դեմքի, թվի, եղանակի, ժամանակի, անցողական-անանցողականի և այլ կարգեր։ Գիրը ստեղծվել է Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո, նախապես՝ լատինական (1923—1924), իսկ 1936 թ.-ից՝ ռուսական այբուբենի հիմքի վրա։

Այբուբեն[խմբագրել]

А а Э э Б б В в Г г Гу гу Гъ гъ Гъу гъу
Д д Дж дж Дз дз Е е Ё ё Ж ж Жь жь З з
И и Й й К к Ку ку КӀ кӀ КӀу кӀу Къ къ Къу къу
Кхъ кхъ Кхъу кхъу Л л Лъ лъ ЛӀ лӀ М м Н н О о
П п ПӀ пӀ Р р С с Т т ТӀ тӀ У у Ф ф
ФӀ фӀ Х х Ху ху Хь хь Хъ хъ Хъу хъу Ц ц ЦӀ цӀ
Ч ч Ш ш Щ щ ЩӀ щӀ Ъ ъ Ы ы Ь ь Ю ю
Я я Ӏ Ӏy

Գրականություն[խմբագրել]

  • Н. Ф. Яковлев, Грамматика литературного кабардино-черкесского языка, М.-Л., 1948.
  • Грамматика кабардино-черкесского литературного языка, М., 1970.
  • John Colarusso, A Grammar of the Kabardian Language, University of Calgary Press, 1992. ISBN 0-919813-96-8.
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Հայկական սովետական հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ CC-BY-SA-icon-80x15.png