Էլ Գրեկո

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Էլ Գրեկո
El greco.JPG
Ընդհանուր տեղեկություններ
Ի ծնե Դոմինիկոս Թեոտոկոպուլոս
Ծնվել է 1541
Ծննդավայր Կրետե
Մահացել է ապրիլի 7, 1614
Վախճանի վայր Տոլեդո
Իսպանիա Իսպանիա
Ազգություն հույն
Ոճ(եր) մաներիզմ
Ժանր(եր) բնանկար, դիմանկար
Գործունեություն գեղանկարիչ
Գործունեության տարիներ 1561 - 1614
ազդվել է Միքելանջելո, Տիցիան, Տինտորետո
Պորտալ Nuvola apps kcoloredit.svg Արվեստ

Էլ Գրեկո (հուն.՝ Δομήνικος Θεοτοκόπουλος, Domenikos Theotokopoulos, հանդիպում են տարբերակներ Դոմինիկո, Դոմենիկո և Թեոտոկոպուլի իսպ.՝ El Greco, բառացի «հույնը»; 1541 - 1614), իսպանացի նկարիչ՝ ազգությամբ հույն։

Կենսագրություն[խմբագրել]

Վենետիկ - Հռոմ (1541-1576)[խմբագրել]

Էլ Գրեկոն ծնվել է Կրետեի Ֆոդել գյուղում։ Նրա ծնողների և մանկության մասին շատ քիչ բան է հայտնի, միայն այն, որ նա սովորել է սրբապատկերներ նկարել։ Վաղ շրջանում նա յուրացրել է միջին դարերի բյուզանդական արվեստի ավանդությունները։ Մոտ 1567 նա տեղափոխվել է Իտալիա, Վենետիկ և սովորել է Տիցիանի արվեստանոցում։ Այստեղ նրա արվեստը ձևավորվել է վենետիկյան գեղանկարչության ազդեցությամբ. ստեղծել է «Կույրի դարմանումը» (մոտ 1565 թ.), «Հիսուսը վտարում է վաճառականներին» (մոտ 1570 թ.), «Ավետում» (1570–1575 ), «Մարիխով տղան» (մոտ 1576 թ.) և այլ նկարներ։ 1570 Հռոմում ծառայել է կարդինալ Ֆարնեզին։ Էլ Գրեկոյի գործերը հիմնականում կրոնական, դիցաբանական թեմաներով պատկերներ, դիմանկարներ և բնանկարներ են։ 1577 տեղափոխվել է Իսպանիա և հաստատվել Տոլեդոյում, այստեղ Էլ Գրեկոն դուրս գալով իտալական գեղանկարչության ազդեցությունից, դրսևորել է իր ինքնատիպ արվեստը, որին բնորոշ են սուր արտահայտչականությամբ, անիրական ուժերի անբնական հզորությամբ օժտված կերպարները «Սուրբ Մավրիկոսի չարչարանքը», (1580–1582), «Տոլենդոն ամպրոպի պահին» (1596–1600), «Կոմս Օրգասի թաղումը» (1586–1588), «Հոգեգալուստ» (1610–1614), «Պետրոս և Պողոս առաքյալները» (1614) և այլն։

Էլ Գրեկոն 1610–1614 ստեղծել է «Յոթերորդ կնիքի բացումը», «Լաոկոոն», «Տեսարան Տոլեյդոյից», գործերը, որոնք առանձնահատուկ տեղ ունեն նրա արվեստում։

Էլ Գրեկոի ստեղծագործություններն ամբողջությամբ ներկայացվել են նրա մահից 300 տարի անց՝ 20–րդ դարի սկզբին։

Տեսարան Տոլեդոյից 1604—1614. Մետրոպոլիտեն թանգարան, Նյու Յորք