Գրադարանային ասոցիացիաների և հաստատությունների միջազգային դաշնություն
Գրադարանային ասոցիացիաների և հաստատությունների միջազգային դաշնություն | |
---|---|
![]() | |
![]() | |
Տեսակ | Միջազգային կազմակերպություն, library association?, մասնագիտական միություն և ոչ առևտրային կազմակերպություն |
Երկիր | ![]() |
Հապավում | IFLA[4] |
Հիմնադրված | 1927 |
Գլխադասային գրասենյակ | Հաագա, Նիդերլանդներ |
Գլխավոր քարտուղար | Barbara Lison?[5], Isak Collijn?[6], William Warner Bishop?[6], Marcel Godet?[6], Wilhelm Munthe?[6], Pierre Bourgeois?[6], Gustav Hofmann?[6], Frank Francis?[6], Herman Liebaers?[6], Preben Kirkegaard?[6], Else Granheim?[6], Hans-Peter Geh?[6], Robert Wedgeworth?[6], Christine Deschamps?[6], Kay Raseroka?[6], Alex Byrne?[6], Claudia Lux?[6], Ellen Tise?[6], Ingrid Parent?[6], Sinikka Sipilä?[6], Donna Wills Scheeder?[6], Gloria Pérez-Salmerón?[6] և Christine Mackenzie?[6] |
Կայք | ifla.org(անգլ.) |
Գրադարանային ասոցիացիաների և հաստատությունների միջազգային դաշնություն (ԻՖԼԱ, անգլ.՝ International Federation of Library Associations and Institutions, IFLA), Միջազգային գրադարանային կազմակերպություն։ ԻՖԼԱ-ն հիմնադրվել է Շոտլանդիայի Էդինբուրգ քաղաքում 1927 թվականի սեպտեմբերի 30-ին Միացյալ Թագավորության գրադարանային ասոցիացիայի տարեկան ժողովի ընթացքում։ Ներկայումս ԻՖԼԱ-ն աշխարհի 150 երկրներում ավելի քան 1700 անդամներ ունի, այդ թվում՝ ազգային ասոցիացիաներ, գրադարաններ, հասարակական կազմակերպություններ և անհատներ։ Կազմակերպության պաշտոնական լեզուներն են անգլերենը, գերմաներենը, իսպաներենը, ռուսերենը և ֆրանսերենը։ ԻՖԼԱ-ն գրանցված է Նիդերլանդներում։ Նրա շտաբ-բնակարանը գտնվում է Հաագայում, Թագավորական գրադարանի շենքում[7]։
ԻՖԼԱ-ի գլխավոր քարտուղարների ցանկ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Անուն | Պաշտոնավարման տարիներ |
---|---|
Շարոն Մեմիս | 2023 (գործող) |
Հելեն Մանդլ | 2021-2023 |
Ջերալդ Լեյթներ | 2016–2021 |
Ջեննեֆեր Նիկոլսոն | 2008–2016 |
Փիթեր Լոր | 2005–2008 |
Ռասու Ռամաչանդրան | 2004–2005 |
Ռոս Շիմոն | 1999–2004 |
Լեո Վոգտ | 1992–1998 |
Փոլ Նաուտա | 1987–1992 |
Մարգրիտ Ուեյնստրում | 1971–1987 |
Էնթոնի Թոմփսոն | 1962–1970 |
Մարիա Ռազումովսկի | 1962 (ժամանակավոր) |
Յոահիմ Վիդեր | 1958–1962 |
Տիետսե Պետեր Սևենսմա | 1929–1958 |
Հենրիխ Ուլենդալ | 1928–1929[8] |
Նախագահներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Այժմ ԻՖԼԱ-ի նախագահն է Վիքի ՄըքԴոնալդը[9]։
Անուն | Երկիր | Նախագահելու տարիներ |
---|---|---|
Իսակ Կոլիյն | ![]() |
1927–1931 |
Ուիլյամ Ուոռներ Բիշոփ | ![]() |
1931–1936 |
Մարսել Գոդե | ![]() |
1936–1947 |
Վիլհելմ Մունթե | ![]() |
1947–1951 |
Պիեռ Բուժուա | ![]() |
1951–1958 |
Գուստավ Հոֆման | ![]() |
1958–1963 |
Սըր Ֆրենկ Ֆրենսիս | ![]() |
1963–1969 |
Հերման Լիբարս | ![]() |
1969–1974 |
Պրեբեն Կիրկեգաարդ | ![]() |
1974–1979 |
Ելսե Գրանհայմ | ![]() |
1979–1985 |
Հանս-Պետեր Գեհ | ![]() |
1985–1991 |
Ռոբերտ Ուեջուորթ | ![]() |
1991–1997 |
Քրիստին Դեշան | ![]() |
1997–2003 |
Քեյ Ռասերոկա | ![]() |
2003–2005 |
Ալեքս Բիռն | ![]() |
2005–2007 |
Կլաուդիա Լյուքս | ![]() |
2007–2009 |
Էլեն Տիսե | ![]() |
2009–2011 |
Ինգրիդ Պարենտ | ![]() |
2011–2013 |
Սինիկա Սիպիլե | ![]() |
2013–2015 |
Դոննա Շիդեր | ![]() |
2015–2017 |
Գլորիա Պերես-Սալմերոն | ![]() |
2017–2019 |
Քրիստին Մըքենզի | ![]() |
2019–2021 |
Բարբարա Լիզոն[11] | ![]() |
2021–2023 |
Վիքի ՄըքԴոնալդ | ![]() |
2023–2025 |
ԻՖԼԱ-ի կազմում ըստ գրադարանների տիպի ու տեսակի, ըստ նրանց կատարած աշխատանքի բնույթի գործում են մի քանի տասնյակ մշտական հանձնաժողովներ և աշխատանքային խմբեր։ Այդ բոլոր մասնագիտական միավորումները ստեղծում են տարբեր մեթոդական ուղեցույցներ և հրահանգներ, որոնք ծառայում են գրադարանների աշխատանքի ուղղորդմանը և համաձայնեցմանը[12]։ Հայկական գրադարանային միության «Տարեգրքի» 8-րդ համարում (2004) հայերեն թարգմանությամբ լույս են տեսել «ԻՖԼԱ-ի դպրոցական գրադարանի հռչակագիրը», «ԻՖԼԱ-ի ինտերնետի հռչակագիրը», «Հռչակագիր գրադարանների, տեղեկատվական ծառայությունների և մտավոր ազատության մասին» (ընդունվել է Գլազգոյում, Շոտլանդիա, 2002 թվականի օգոստոսի 23-ին ԻՖԼԱ-ի գլխավոր ժողովի կողմից և այլ փաստաթղթեր[13]։
Ստորաբաժանումներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2b/How_to_Spot_Fake_News.pdf/page1-277px-How_to_Spot_Fake_News.pdf.jpg)
Ավելի քան 60 բաժիններ, ռազմավարական ծրագրեր և հատուկ շահագրգիռ խմբեր ներառված են հինգ ստորաբաժանումներում՝ իրականացնելու ԻՖԼԱ-ի ծրագրերը[14]։
Այս ստորաբաժանումներն են.
- Գրադարանի տեսակներ - ներառում է[15][16]՝
- բաժիններ, որոնք կենտրոնացած են ակադեմիական, հետազոտական, հանրային, հատուկ և դպրոցական գրադարանների աշխատանքին․
- ստանդարտների կոմիտեի ռազմավարական ծրագիր, և հատուկ շահագրգիռ խմբեր, ներառյալ «Գլոբալ առողջապահության և աղետների ժամանակ առողջության վերաբերյալ փաստացի տվյալներ» (E4GDH) խումբը։
- Գրադարանային հավաքածուներ - ներառում է[17]՝
- բաժիններ ձեռքբերումների և հավաքածուների մշակման, հազվագյուտ գրքերի և հատուկ հավաքածուների, նաև լրատվամիջոցների վերաբերյալ․
- պահպանության և ամրակայման ռազմավարական ծրագրեր (PAC)․
- ստանդարտների կոմիտե.
- ԼԳԲՏՔ օգտվողների և գրադարանային հրատարակությունների վերաբերյալ հատուկ հետաքրքրությունների խմբեր։
- Գրադարանային ծառայություններ - ներառում է[18]՝
- մատենագիտության, ցուցակագրման և բնիկ ազգերի վերաբերյալ բաժիններ․
- ռազմավարական ծրագրեր UNIMARC-ի և ստանդարտների կոմիտեի վերաբերյալ.
- մեծ տվյալների և թվային հումանիտար գիտությունների վերաբերյալ հատուկ շահագրգիռ խմբեր։
- Մասնագիտության աջակցություն - ներառում է[19]՝
- բաժիններ գրադարանների շենքերի և սարքավորումների, տեսության և հետազոտությունների, վիճակագրության և գնահատման վերաբերյալ. ռազմավարական ծրագրեր․
- տեղեկատվության մատչելիության և խոսքի ազատության կոմիտեի (FAIFE), հեղինակային իրավունքի և այլ իրավական հարցերի կոմիտեի (CLM) և Ստանդարտների կոմիտեի համար.
- հատուկ շահագրգիռ խմբեր, ներառյալ կանայք,
- տեղեկատվություն և գրադարաններ Հատուկ շահերի խումբ և ԱԱՀ կրթություն զարգացող երկրներում։
- Տարածաշրջաններ - ներառում է՝
- բաժիններ Աֆրիկայի, Ասիայի և Օվկիանիայի, Լատինական Ամերիկայի և Կարիբյան ավազանի վերաբերյալ.
- գրադարանների զարգացման ծրագրի և ստանդարտների կոմիտեի ռազմավարական ծրագրեր.
- հատուկ շահագրգիռ խումբ տեղեկատվական ցանցի հասանելիության համար – Աֆրիկա (ATINA)[20]:
Ռազմավարական նախագծեր
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]ԻՖԼԱ-ն իրականացնում է վեց ռազմավարական ծրագիր.
- Ստանդարտների հանձնաժողով
- Հեղինակային իրավունքի և այլ իրավական հարցերի (CLM) խորհրդատվական կոմիտե
- Տեղեկատվության մատչելիության ազատության և արտահայտվելու ազատության (FAIFE) խորհրդատվական կոմիտե
- Գրադարանների զարգացման ծրագիր (LDP)
- Պահպանության և ամրակայման ռազմավարական ծրագիր (PAC)
- UNIMARC ռազմավարական ծրագիր[14]։
Հայաստանյան գրադարանները և ԻՖԼԱ-ն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Հայաստանի գրադարանները անդամակցում են ԻՖԼԱ-ին 1990-ական թվականներից։ 1996 թվականին ԻՖԼԱ-ին անդամակցել է Հայկական գրադարանային ասոցիացիան։ Հայաստանի ազգային գրադարանը անդամակցում է ԻՖԼԱ-ին 2006 թվականից[21][22]։ 2022 թվականի սեպտեմբերի 29-ից հոկտեմբերի 1-ը Հայաստանի ազգային գրադարանում տեղի ունեցավ «Ժառանգության պահպանություն՝ հանուն կայուն ապագայի»[23] միջազգային գրադարանային գիտաժողովը, որը նվիրված էր հայ գրատպության 510-ամյակին։ Գիտաժողովին մասնակցում էր և ելույթ ունեցավ ԻՖԼԱ նախագահ Բարբարա Լիզոնը, որը ելույթ ունեցավ «XXI դարի երկրորդ տասնամյակի գրադարանների մարտահրավերները և ինչպես է ԻՖԼԱ-ն նրանց աջակցում» թեմայով։
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ International Federation of Library Associations and Institutions
- ↑ OpenCorporates — 2010.
- ↑ Dutch Business Register
- ↑ Article 1 // IFLA Statutes — 2008. — P. 1.
- ↑ https://web.archive.org/web/20230811122248/https://www.ifla.org/president/
- ↑ 6,00 6,01 6,02 6,03 6,04 6,05 6,06 6,07 6,08 6,09 6,10 6,11 6,12 6,13 6,14 6,15 6,16 6,17 6,18 6,19 6,20 6,21 https://web.archive.org/web/20230811122701/https://www.ifla.org/past-presidents/
- ↑ «IFLA» (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2023 թ․ նոյեմբերի 15-ին.
- ↑ «Past IFLA Secretaries General». International Federation of Library Associations and Institutions. Վերցված է 2023 թ․ ապրիլի 14-ին.
- ↑ «IFLA President». IFLA. Արխիվացված է օրիգինալից 2023 թ․ օգոստոսի 30-ին. Վերցված է 2023 թ․ օգոստոսի 30-ին.
- ↑ «IFLA Presidents». International Federation of Library Associations and Institutions. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 2-ին.
- ↑ «IFLA President». IFLA (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2022 թ․ դեկտեմբերի 3-ին.
- ↑ «IFLA Publications». IFLA (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2023 թ․ նոյեմբերի 15-ին.
- ↑ Հայկական գրադարան. Երևան. 2004. էջեր 61–74. ISBN 9993099619.
{{cite book}}
: CS1 սպաս․ location missing publisher (link) - ↑ 14,0 14,1 «IFLA -- Activities and Groups». www.ifla.org. Վերցված է 2021 թ․ հուլիսի 29-ին.
- ↑ «IFLA -- Evidence for Global and Disaster Health (E4GDH) Special Interest Group». www.ifla.org. Վերցված է 2021 թ․ հուլիսի 29-ին.
- ↑ «IFLA -- Division of Library Types». www.ifla.org. Վերցված է 2021 թ․ հուլիսի 29-ին.
- ↑ «IFLA -- Division of Library Collections». www.ifla.org. Վերցված է 2021 թ․ հուլիսի 29-ին.
- ↑ «IFLA -- Division of Library Services». www.ifla.org. Վերցված է 2021 թ․ հուլիսի 29-ին.
- ↑ «IFLA -- Division of Support of the Profession». www.ifla.org. Վերցված է 2021 թ․ հուլիսի 29-ին.
- ↑ «IFLA -- Division of Regions». www.ifla.org. Վերցված է 2021 թ․ հուլիսի 29-ին.
- ↑ Հայրապետյան, Ներսես (1997). «Գրադարանային ասոցիացիաների և հաստատությունների միջազգային դաշնություն» (PDF). Տեղեկագիր Հայաստանի գրադարանային միության: 19–26. Վերցված է 15/11/2023-ին.
- ↑ «IFLA Library Map of the World». librarymap.ifla.org. Վերցված է 2023 թ․ նոյեմբերի 16-ին.
- ↑ «ԳԻՏԱԺՈՂՈՎՆԵՐ». ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԱԶԳԱՅԻՆ ԳՐԱԴԱՐԱՆ. Վերցված է 2023 թ․ նոյեմբերի 15-ին.
![]() | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Գրադարանային ասոցիացիաների և հաստատությունների միջազգային դաշնություն» հոդվածին։ |
|