Jump to content

Վալտեր Ֆրիդրիխ Հերման Նեռնստ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Վալտեր Ֆրիդրիխ Հերման Նեռնստ
Walther Hermann Nernst
Ծնվել էհունիսի 25, 1864(1864-06-25)[1][2][3][…]
Վամբժեզնո, Landkreis Graudenz, Մարիենվերդեր, Պրուսիա նահանգ, Պրուսիայի թագավորություն[4]
Մահացել էնոյեմբերի 18, 1941(1941-11-18)[2][3][5][…] (77 տարեկան)
Բադ Մուսկաու, Գյորլից, Սաքսոնիա, Գերմանական ռայխ[6]
ԳերեզմանԳյոտինգենի քաղաքի գերեզմանատուն[7]
Քաղաքացիություն Պրուսիայի թագավորություն և  Վայմարյան Հանրապետություն
Մասնագիտությունքիմիկոս, ֆիզիկոս և համալսարանի դասախոս
Հաստատություն(ներ)Գյոթինգենի համալսարան, HU Berlin և Ֆիզիկական և տեխնիկական դաշնային գերատեսչություն
Գործունեության ոլորտֆիզիկական քիմիա
ԱնդամակցությունԼոնդոնի թագավորական ընկերություն, Լեոպոլդինա, Բավարիական գիտությունների ակադեմիա, Գյոթինգենի Գիտությունների ակադեմիա, ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիա[8], Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Հունգարիայի գիտությունների ակադեմիա, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա, Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա և Թուրինի գիտությունների ակադեմիա[6]
Ալմա մատերՑյուրիխի համալսարան, Գրացի համալսարան, HU Berlin, JMU (1887) և Լայպցիգի համալսարան
Գիտական աստիճանդոկտորի աստիճան[4] (1887) և հաբիլիտացիա (1889)
Տիրապետում է լեզուներինգերմաներեն[1][9][10]
Գիտական ղեկավարՖրիդրիխ Կոլրաուշ և Լյուդվիգ Բոլցման[11]
Եղել է գիտական ղեկավարՖրենսիս Սայմոն, Կառլ Ֆրիդրիխ Բոնհեֆեր[11], Արնոլդ Էուկեն, Ֆրից Լանգե, Ռոբերտ ֆոն Լիբեն, Իրվինգ Լանգմյուր[11], Ուիլյամ Դուեյն, Մաքս Սփեթեր, Կուրտ Վոլֆ[12], Հանս Շիմանկ[11], Հերման Շոտկի[11], Ջոն Էգերթ[11], Ֆրիդրիխ Դոլեզալեկ[11], Ֆրեդերիկ Լինդեման, 1-ին վիկոնտ Չերուել[11] և Emil Abel?
Հայտնի աշակերտներՌիխարդ Աբերգ, Իրվինգ Լանգմյուր և Ֆրենսիս Սայմոն
Պարգևներ
Ամուսին(ներ)Էմմա Լոմայեր
Կայքnernst.de​(գերմ.)
 Walther Nernst Վիքիպահեստում

Վալտեր Ֆրիդրիխ Հերման Նեռնստ (գերմ.՝ Walther Hermann Nernst, հունիսի 25, 1864(1864-06-25)[1][2][3][…], Վամբժեզնո, Landkreis Graudenz, Մարիենվերդեր, Պրուսիա նահանգ, Պրուսիայի թագավորություն[4] - նոյեմբերի 18, 1941(1941-11-18)[2][3][5][…], Բադ Մուսկաու, Գյորլից, Սաքսոնիա, Գերմանական ռայխ[6]), գերմանացի ֆիզիկոս և ֆիզիկաքիմիկոս, արդի ֆիզիկական քիմիայի հիմնադիրներից։

Կենսագրություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1883-1887 թվականներին սովորել է Ցյուրիխի, Բեռլինի, Գրացի և Վյուրցբուրգի համալսարաններում։ 1891 թվականից Գյոթինգենի համալսարանի պրոֆեսոր․ այդտեղ էլ 1896 թվականին հիմնել է ֆիգիկաքիմիական ինստիտուտ։ 1902-1933 թվականներին՝ Բեռլինի համալսարանի պրոֆեսոր և նույն համալսարանի քիմիայի ինստիտուտի (1905-1922 թվականներ) և ֆիզիկայի ինստիտուտի (1924-1933) տնօրեն։ Ձևակերպել է (1906 թվական) թերմոդինամիկայի երրորդ սկզբունքը (Նեռնստի թեորեմ), հայտնաբերել (1886 թվական) ջերմամագնիսական երևույթներից մեկը (Նեռնստ-Էտինգսհաուզենի երևույթ)։ 1890 թվականին հայտնագործել է երկու չխառնվող լուծիչների միջև լուծվող նյութի բաշխման օրենքը, որը կոչվել է իր անունով։ 1894 թվականին ցույց է տվել, որ լուծիչի դիսոցող ունակությունը մեծանում է դիէլեկտրիկ թափանցելիության աճին զուգընթաց և հայտնաբերել էլեկտրաստրիկցիայի երևույթը։ Մշակել է (1904 թվական) հետերոգեն քիմիական ռեակցիաների դիֆուզիոն տեսությունը։ Հեղինակ է տեսական քիմիայի դասագրքի, որը 15 հրատարակություն է ունեցել և թարգմանվել ռուսերեն ու այլ լեզուներով։ Հրատարակել է նաև կոսմոլոգիային և տիեզերքի ֆիզիկական նկարագրությանը վերաբերող մի քանի աշխատանքներ։ Եղել է շատ երկրների ԳԱ, այդ թվում նաև ԽՍՀՄ ԳԱ արտասահմանյան պատվավոր անդամ (1927 թվական)։ Նոբելյան մրցանակ (1920 թվական)։

Գրականություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  • Յու. Ի.Սոլովյով, Ֆիզիկաքիմիայի պատմությունից (Նեռնստը և իր աշխատանքները), 1961

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Kormos-Buchwald D. L. Encyclopædia Britannica
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Brockhaus Enzyklopädie (գերմ.) — F.A. Brockhaus, 1796.
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 Deutsche Nationalbibliothek Record #11858698X // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
  5. ↑ 5,0 5,1 5,2 Gran Enciclopèdia Catalana (կատ.) — Grup Enciclopèdia, 1968.
  6. ↑ 6,0 6,1 6,2 6,3 www.accademiadellescienze.it (իտալ.)
  7. ↑ Find A Grave — 1996.
  8. ↑ Летопись Российской академии наук. Т. VI. 1941—1945 (ռուս.) — М.: Архив Российской академии наук, 2021. — С. 479. — 592 с. — ISBN 978-5-6046932-0-9
  9. ↑ Չեխիայի ազգային գրադարանի կատալոգ
  10. ↑ CONOR.Sl
  11. ↑ 11,0 11,1 11,2 11,3 11,4 11,5 11,6 11,7 Mathematics Genealogy Project — 1997.
  12. ↑ Wisniak J. Kurt Wohl: His life and work // Educación Química — 2003. — Vol. 14, Iss. 1. — P. 36—46. — ISSN 0187-893X; 1870-8404 — doi:10.22201/FQ.18708404E.2003.1.66270
  13. ↑ The Nobel Prize in Chemistry 1920 — Nobel Foundation.
  14. ↑ Table showing prize amounts — Nobel Foundation, 2019.
  15. ↑ Ազգային գյուտարարների փառքի սրահ — 1973.
  16. ↑ List of Royal Society Fellows 1660-2007 — Royal Society. — P. 259.
Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Վալտեր Ֆրիդրիխ Հերման Նեռնստ» հոդվածին։
 ⛭ 
  Թեմատիկ կայքեր
Բառարաններ և հանրագիտարաններ
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 237)։
Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Վալտեր_Ֆրիդրիխ_Հերման_Նեռնստ&oldid=8972551» էջից