Սամսոն Տեր-Պողոսյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Սամսոն Պողոսի Տեր-Պողոսյան, (Խենթ) (1846, գյուղ Ղարաջորան (Նաիրիի շրջանի Արագյուղ) - 1911), 1877-1878 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմի հերոս։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սամսոն Տեր-Պողոսյանի գերեզմանը Էջմիածնի Սուրբ Գայանե եկեղեցու բակում, 1912 թվական

Ծնվել է հոգևորականի ընտանիքում, սովորել Գևորգյան ճեմարանում։ 1877-1878 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմի ժամանակ կամավոր մտել է ռուսական բանակ, մասնակցել գեներալ Արշակ Տեր-Ղուկասովի ղեկավարած Երևանյան ջոկատի ռազմական գործողություններին։ 1877 թվականի հունիսին, երբ թուրքական զորքերը պաշարել են Բայազետի բերդը, քրդական տարազով ծպտված Տեր-Պողոսյանը (լավ տիրապետել է քրդերենին), «խենթ» ձևանալով, գիշերով կարողացել է դուրս գալ թշնամու օղակից և բերդի վիճակի մասին տեղեկացնել Տեր-Ղուկասովին։ Օգնության ուղարկված ուժերը հունիսի 28-ին ազատագրել են Բայազետը և փրկել բերդի կայազորը։ Կատարած սխրագործության համար Տեր-Պողոսյանին շնորհվել է սպայական կոչում և Գեորգիևյան ոսկե խաչ, սահմանվել ցմահ թոշակ։

Մասնակցել է նաև հետագա ռազմական գործողություններին, եղել թարգմանիչ, հետախույզ։ Պատերազմից հետո պետական հիմնարկներում վարել է մի շարք պաշտոններ։ 19-րդ դարի 80-90-ական թվականներին իր հեծյալ խմբով պայքարել է Արարատյան դաշտը և շրջակայքն ասպատակող քրդական հրոսակախմբերի դեմ։

Զբաղվել է հայրենի գյուղի բարեկարգմամբ (1890 թվականին նրա ջանքերով այնտեղ հիմնվել է տարրական դպրոց

Տեր-Պողոսյանը Րաֆֆու «Խենթ» գլխավոր հերոս Վարդանի նախատիպն է։ «Բայազետ» վեպում նրա կերպարին անդրադարձել է նաև Պիկուլը։

Թաղված է Էջմիածնի Սուրբ Գայանե վանքի բակում։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 684 CC-BY-SA-icon-80x15.png