Պիեռ Լուի դը Մոպերտյուի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Պիեռ Լուի դը Մոպերտյուի
Pierre-Louis de Maupertuis
Pierre-Louis Moreau de Maupertuis (Levrac-Tournières).jpg
Ծնվել էհուլիսի 17, 1698(1698-07-17)[1]
Սեն Մալո
Մահացել էհուլիսի 27, 1759(1759-07-27)[1][2][3][…] (61 տարեկան)
Բազել, Շվեյցարիա[4]
ՔաղաքացիությունRoyal Standard of the King of France.svg Ֆրանսիա
Դավանանքկաթոլիկություն
Մասնագիտությունաստղագետ, փիլիսոփա, մաթեմատիկոս, ֆիզիկոս, բնագետ և ռազմական գործիչ
Գործունեության ոլորտմաթեմատիկա, Մեխանիկա, աստղագիտություն և գեոդեզիա
Պաշտոն(ներ)seat 8 of the Académie française?[5] և ընկերության նախագահ
ԱնդամակցությունՖրանսիական ակադեմիա[5], Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա, Լոնդոնի թագավորական ընկերություն, Ֆրանսիական գիտությունների ակադեմիա, Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա և Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա
Տիրապետում է լեզուներինֆրանսերեն[1]
Գիտական ղեկավարՅոհան Բերնուլլի
Հայտնի աշակերտներÉmilie du Châtelet?
Ազդվել էԼայբնից Գոթֆրիդ Վիլհելմ
ՊարգևներԼոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ[6]
ՀայրRené Moreau de Maupertuis?
Pierre Louis Moreau de Maupertuis Վիքիպահեստում

Պիեռ Լուի Մորո դը Մոպերտյուի (ֆր.՝ Pierre-Louis Moreau de Maupertuis, 1698-1759), ֆրանսիացի ֆիզիկոս, փիլիսոփա։

1723 թվականից՝ ֆրանս․ ԳԱ, 1743 թվականից՝ ֆրանսիական ակադեմիայի անդամ։ Գլխավորել է Պրուսական ԳԱ (1746-1753 թթ.)։ 1736-1737 թվականներին Մոպերտյուի ղեկավարած «Լապլանդյան» արշավախումբը միջօրեականային չափումների հիման վրա պարզել է, որ Երկիրը բևեռներում սեղմված գունդ է։ Մոպերտյուի, ղեկավարվելով մետաֆիզիկական դատողություններով, ձևակերպել է (1740) փոքրագույն գործողության սկզբունքը, այն համարել համապարփակ մեխանիկական օրենք, որից կարելի է դուրս բերել շարժման բոլոր օրենքները։ Ըստ Մոպերտյուի, այդ սկզբունքը աստծու գոյության ամենահամոզիչ ապացույցն է։ Մոպերտյուի փիլիսոփայական հայացքները անհետևողական են, միջանկյալ դիրք է գրավել դեիզմի և թեիզմի միջև, քրիստոնեության նկատմամբ ցուցաբերել հաշտվողական վերաբերմունք։ Առանձին հարցերում մոտենում է XVIII դարի ֆրանսիական մատերիալիզմին, քննադատել է Լայբնիցի իդեալիստական մոնադավանությունը, ընդունել Լոկի սենսուալիզմը։

Lettres

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 23 CC-BY-SA-icon-80x15.png