Յազեպ Վիտոլ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Յազեպ Վիտոլ
JāzepsVītols.jpg
Բնօրինակ անուն լատիշ․՝ Jāzeps Vītols
Ծնվել է հուլիսի 26, 1863({{padleft:1863|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:26|2|0}})[1][2][3]
Վալմիերա, Լատվիա[1]
Երկիր Ռուսական կայսրություն
Flag of Latvia.svg Լատվիա
Մահացել է ապրիլի 24, 1948({{padleft:1948|4|0}}-{{padleft:4|2|0}}-{{padleft:24|2|0}})[1][2][3] (84 տարեկանում)
Լյուբեկ, Շլեզվիգ-Հոլշտայն, Bizone[1]
Ժանրեր սիմֆոնիա
Մասնագիտություն դաշնակահար, դիրիժոր, կոմպոզիտոր, համալսարանի պրոֆեսոր և երաժշտական քննադատ
Գործիքներ դաշնամուր և երգեհոն
Աշխատավայր Սանկտ Պետերբուրգի կոնսերվատորիա
Շրջանավարտ Սանկտ Պետերբուրգի կոնսերվատորիա

Յազեպ Վիտոլ (Իոսիֆ Իվանովիչ) (հուլիսի 26, 1863({{padleft:1863|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:26|2|0}})[1][2][3], Վալմիերա, Լատվիա[1] - ապրիլի 24, 1948({{padleft:1948|4|0}}-{{padleft:4|2|0}}-{{padleft:24|2|0}})[1][2][3], Լյուբեկ, Շլեզվիգ-Հոլշտայն, Bizone[1]), լատիշ կոմպոզիտոր և երաժշտական քննադատ։ Լատիշական պրոֆեսիոնալ երաժշտության հիմնադիրներից։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1886 թվականին ավարտել է Պետերբուրգի կոնսերվատորիայի Ն. Ա. Ռիմսկի-Կորսակովի կոմպոզիցիայի դասարանը։ 1886- 1918 թվականներին դասավանդել է նույն կոնսերվատորիայում, 1901 թվականից՝ պրոֆեսոր։ Աշակերտներից են Ս. Ս. Պրոկոֆևը, Ն. Մյասկովսկին, Վ. Վ. Շչերբաչյովը, Ա. Տեր-Ղևոնդյանը և ուրիշներ։ Մասնակցել է «Բելյաևյան խմբակ»-ին։ 1897-1914 թվականներին եղել է «Սանկտ Պետերսբուրգեր ցայտունդ» («St. Petersburger Zeitung») թերթի երաժշտական գրախոսը։ 1918 թվականին՝ Ռիգայի լատիշական օպերային թատրոնի տնօրեն։ Ռիգայում Լատվիայի կոնսերվատորիայի (ներկայումս՝ Վիտոլի անվան) հիմնադիրներից է, (1919-1944 թվականներին՝ ռեկտոր և պրոֆեսոր, ընդմիջում՝ 1935-19371920-1930-ական թվականներին ղեկավարել է լատիշական երգի տոները։ Վիտոլի ստեղծագործությունը ձևավորվել է 19-20-րդ դարերի սահմանագծին, ազատագրական ձգտումների և ռուսական դասական երաժշտության ազդեցությամբ։ Նրա ստեղծագործության մեջ մեծ զարգացում են գտել խմբերգի (100-ից ավելի) և մեներգի (մոտ 100) ժանրերը։ Գործերից են՝ 6 կանտատ, «Լիգո տոմաաիկական նախերգանք» (1895), «Սպիրիդիտիս» սիմֆոնիկ նախերգանքը (1907), «Թանկագին քարեր» սիմֆոնիկ սյուիտը (1924) և այլն։ Ստացել է Գլինկայի անվան մրցանակ (1905, 1907, 1910, 1911)։ Պետերբուրգի կոնսերվատորիայի մասին Վիտոլը գրել է հուշեր, որտեղ խոսում է նաև Մակար Եկմալյանի մասին։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 467 CC-BY-SA-icon-80x15.png