Jump to content

Մարկոս Տերենտիոս Վառո

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Մարկոս Տերենտիոս Վառո
լատին․՝ Marcus Terentius Varrō
Ծնվել էմ. թ. ա. 116[1]
Ռիետի, Լացիո, Իտալիայի թագավորություն
Մահացել էմ. թ. ա. 27[1]
Հռոմ, Վատիկան
ՔաղաքացիությունՀին Հռոմ
Մասնագիտությունգրող, բանաստեղծ, երաժշտության տեսաբան, փիլիսոփա, պատմաբան, քերական, annalist և ռազմական գործիչ
Պաշտոն(ներ)քվեստոր և Պրետոր
Տիրապետում է լեզուներինլատիներեն[2]
Ամուսին(ներ)Fundania?
Հայրանհայտ
Մայրանհայտ
 Marcus Terentius Varro Վիքիպահեստում

Մարկոս Տերենտիոս Վառո, կամ Վառո (լատին․՝ Marcus Terentius Varro, մ. թ. ա. 116[1], Ռիետի, Լացիո, Իտալիայի թագավորություն - մ. թ. ա. 27[1], Հռոմ, Վատիկան), հռոմեական մշակութային և պետական ականավոր գործիչ, հանրագետ և գրող։ Ունեցել է բեղուն գրիչ, հեղինակել է 74 անուն աշխատություն, որոնք վերաբերում են գիտության տարբեր բնագավառների, ինչպես նաև գեղարվեստական երկեր։ Ամբողջությամբ պահպանվել է միայն մեկը՝ «Գյուղտնտեսության մասին» (Rerum rusticarum) երկը, մնացածներից մեզ հասել են պատառիկներ ավելի ուշ շրջանի հեղինակների գործերում։ De lingua latina (Լատիներենի մասին. երկասիրության 25 գրքերից պահպանվել են միայն V-X հատվածները) աշխատության մեջ, ի թիվս այլ մեկնությունների, ստուգաբանել է Տիգրիս (Tigris) գետի անունը և զուգադրելով կատվազգի գազանին՝ վագրին, տրված եւրոպական ձևին՝ tiger, նշել է, որ դրանք ծագում են հայկական Տէգ բառից[3]։

Մարկոս Տերենտիոս Վառոն համարվում է Հին Հռոմի մեծագույն գիտնականը և Պետրարկայի կողմից բնութագրվել է որպես «Հռոմի երրորդ մեծ լույսը» (Վիրգիլիոսից և Կիկերոնից հետո)[4]։ Նրան երբեմն անվանում են Վառո Ռեատինուս («Ռիետիի Վառո»)՝ իր երիտասարդ ժամանակակից Վառո Ատացինոսից տարբերելու համար[5][6][7][8]։

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Digital Prosopography of the Roman Republic
  2. CONOR.Sl
  3. Ինճիճեան, Ղուկաս (1835). Հնախօսութիւն աշխարհագրական Հայաստանեայց աշխարհի, հտ. Ա. Վենետիկ: Մխիթարեան Միաբանութիւն. էջ 136.
  4. Oxford Classical Dictionary, "Terentius Varro, Marcus"
  5. Courtney, Edward (2003). The Fragmentary Latin Poets (անգլերեն). Oxford University Press. էջ 235. ISBN 978-0-19-926579-4.
  6. Ferriss-Hill, Jennifer L. (2015 թ․ փետրվարի 26). Roman Satire and the Old Comic Tradition (անգլերեն). Cambridge University Press. էջ 10. ISBN 978-1-107-08154-3.
  7. Smith, William (1876). A Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology: Oarses-Zygia (անգլերեն). J. Murray. էջ 1227.
  8. Theophrastus (2007). On Weather Signs (անգլերեն). BRILL. էջ 21. ISBN 978-90-04-15593-0.

Մատենագրություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  • Cardauns, B. Marcus Terentius Varro: Einführung in sein Werk. Heidelberger Studienhefte zur Altertumswissenschaft. Heidelberg, Germany: C. Winter, 2001.
  • d’Alessandro, P. "Varrone e la tradizione metrica antica". Spudasmata, volume 143. Hildesheim; Zürich; New York: Georg Olms Verlag, 2012.
  • Dahlmann, H.M. "Terentius Varro. Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft". Supplement 6, Abretten bis Thunudromon. Edited by Wilhelm Kroll, 1172–1277. Stuttgart: Metzler, 1935.
  • Ferriss-Hill, J. "Varro’s Intuition of Cognate Relationships". Illinois Classical Studies, volume 39, 2014, pp. 81–108.
  • Freudenburg, K. "The Afterlife of Varro in Horace's Sermones: Generic Issues in Roman Satire." Generic Interfaces in Latin Literature: Encounters, Interactions and Transformations, edited by Stavros Frangoulidis, De Gruyter, 2013, pp. 297–336.
  • Kronenberg, L. Allegories of Farming from Greece and Rome: Philosophical Satire in Xenophon, Varro and Virgil. Cambridge/New York: Cambridge University Press, 2009.
  • Nelsestuen, G. Varro the Agronomist: Political Philosophy, Satire, and Agriculture in the Late Republic. Columbus: Ohio State University Press, 2015.
  • Richardson, J.S. "The Triumph of Metellus Scipio and the Dramatic Date of Varro, RR 3". The Classical Quarterly, volume 33, no. 2, 1983, pp. 456–463.
  • Taylor, D.J.. Declinatio : A Study of the Linguistic Theory of Marcus Terentius Varro. Amsterdam: John Benjamins Publishing Company, 1974.
  • Van Nuffelen, P. "Varro’s Divine Antiquities: Roman Religion as an Image of Truth". Classical Philology, volume 105, no. 2, 2010, pp. 162–188.
Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Մարկոս Տերենտիոս Վառո» հոդվածին։