Մարիան Անդերսոն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Մարիան Անդերսոն
անգլ.՝ Marian Anderson
Դիմանկար
Ծնվել էփետրվարի 21, 1897(1897-02-21)[1][2][3][…]
ԾննդավայրՖիլադելֆիա, Փենսիլվանիա[3]
Մահացել էապրիլի 8, 1993(1993-04-08)[2][3][4][…] (96 տարեկան)
Մահվան վայրՊորտլենդ, Օրեգոն[3]
ԳերեզմանEden Cemetery[5]
ՔաղաքացիությունFlag of the United States.svg ԱՄՆ[3]
Ազգությունաֆրոամերիկացի
ԿրթությունSouth Philadelphia High School?
Մասնագիտությունօպերային երգչուհի
ԱմուսինOrpheus Hodge Fisher?
Պարգևներ և
մրցանակներ
ԱնդամությունԱրվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա
Commons-logo.svg Marian Anderson Վիքիպահեստում
Nuvola apps arts.svg Արտաքին ձայնաֆայլեր
Nuvola apps arts.svg Anderson performing Schubert's Ave Maria; "Oh mio Fernando" from Donizetti's La favorite; Spirituals: "The Gospel Train", "My Soul Is Anchored in the Lord", "Tramping", on the steps of the Lincoln Memorial in 1939

Մարիան Անդերսոն, (անգլ.՝ Marian Anderson, փետրվարի 21, 1897(1897-02-21)[1][2][3][…], Ֆիլադելֆիա, Փենսիլվանիա[3] - ապրիլի 8, 1993(1993-04-08)[2][3][4][…], Պորտլենդ, Օրեգոն[3]), Ֆիլադելֆիա, 20-րդ դարի ամերիկյան երգչուհի, վառ արտահայտված կոնտրալտո[9]։ 1925 թ. մեներգիչների Նյու Յորքի մրցույթում շահել է առաջին մրցանակ։ Համերգներ է տվել շատ երկարներում (ԽՍՀՄ-ում՝ 1935 թ.)։ Օպերային բեմ է բարձրացել 1955 թ.. երգել է Նյու Յորքի «Մետրոպոլիտեն օպերա» թատրոնում (եղել է այդ թատրոնում հանդես եկած առաջին սևամորթ երգչուհին)։ Բացառիկ հարուստ ու մեծածավալ կոնտրալտոն հնարավորություն է ընձեռել Անդերսոնին կատարելու տարբեր բնույթի և ոճի ստեղծագործություններ։ Երգացանկում ընդգրկել է Բախի, Շուբերտի, Վերդիի, Սեն-Սանսի, Բրամսի, Սիբելիուսի, Մալերի ստեղծագործություններ, ինչպես նաև աֆրոամերիկացիների հոգևոր երգեր (սպիրիչուելներ

Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Nuvola apps arts.svg Արտաքին ձայնաֆայլեր
Nuvola apps arts.svg Anderson performing Brahms' Alto Rhapsody with Pierre Monteux conducting the San Francisco Symphony in 1945
  • 1939: Սփինգարնի մեդալ[10]
  • 1963: Ազատաթյան նախագահական մեդալ[11]
  • 1973: Փենսիլվանիայի համալսարանի Գլի ակումբի մրցանակ վաստակի համար (University of Pennsylvania Glee Club Award of Merit)[12]
  • 1973: ԱՄՆ-ի Կանանց ազգային փառքի սրահ (National Women's Hall of Fame)[13]
  • 1977: Միավորված ազգերի կազմակերպության Խաղաղության մրցանակ (United Nations Peace Prize)[14]
  • 1977: Նյու Յորք քաղաքի կողմից՝ Հենդելի մեդալիոն (New York City – Handel Medallion)[14]
  • 1977: ԱՄՆ Կոնգրեսի ոսկե մեդալ (Congressional Gold Medal)[15]
  • 1978: Քեննեդու անվան կենտրոնի պարգև (Kennedy Center Honors)[16]
  • 1980: ԱՄՆ գանձարանի հուշանվերային ոսկե մեդալ (United States Treasury Department gold commemorative medal)[17]
  • 1984: Նյու Յորք քաղաքի Էլեոնոր Ռուզվելտի անվան՝ մարդու իրավունքների մրցանակ (Eleanor Roosevelt Human Rights Award of the City of New York)[18]
  • 1986: Արվեստների ազգային մեդալ (National Medal of Arts)[19]
  • 1991: «Գրեմմի» մրցանակ՝ ստեղծագործական ողջ կյանքի ընթացքում ձեռք բերած նվաճումների համար (Grammy Lifetime Achievement Award)[20]
  • Պատվավոր դոկտորի կոչումներ՝ շնորհված Հովարդ և Թեմփլ համալսարանների, Սմիթ քոլեջի կողմից[21]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Internet Movie Database — 1990.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,00 3,01 3,02 3,03 3,04 3,05 3,06 3,07 3,08 3,09 3,10 3,11 The Grove Book of Opera SingersOUP, 2008. — P. 13. — 626 p. — ISBN 978-0-19-533765-5
  4. 4,0 4,1 4,2 Encyclopædia Britannica
  5. http://dla.library.upenn.edu/cocoon/dla/pacscl/ead.html?fq=repository_facet%3A%22Eden%20Cemetery%22&id=PACSCL_HSP_EC01&
  6. https://www.womenofthehall.org/inductee/marian-anderson/
  7. http://cwhf.org/inductees/arts-humanities/marian-anderson
  8. https://www.arts.gov/honors/medals/marian-anderson
  9. Дж.Лаури-Вольпи "Вокальные параллели". — «МУЗЫКА» Ленинградское отделение, 1972.
  10. «NAACP | Spingarn Medal Winners: 1915 to today»։ NAACP։ Արխիվացված է օրիգինալից April 12, 2020-ին։ Վերցված է September 1, 2020 
  11. «Presidential Medal of Freedom»։ John F. Kennedy: Presidential Library and Museum։ Վերցված է September 1, 2020 
  12. «Penn Glee Club: Awards»։ Penn Glee Club։ Արխիվացված է օրիգինալից August 17, 2020-ին։ Վերցված է September 1, 2020 
  13. National Women's Hall of Fame, Marion Anderson
  14. 14,0 14,1 Quindlen Anna (February 28, 1977)։ «Marian Anderson Honored at 75 by Carnegie Hall Concert»։ The New York Times։ Վերցված է September 1, 2020 
  15. «The Congressional Gold Medal for Singer Marian Anderson»։ United States House of Representative: History, Art & Archives։ March 8, 1977։ Վերցված է September 1, 2020 
  16. «KENNEDY CENTER HONORS 1978 {HONOREES: FRED ASTAIRE, RICHARD RODGERS, GEORGE BALANCHINE, MARIAN ANDERSON, ARTHUR RUBENSTEIN} (TV)»։ www.paleycenter.org 
  17. «Gold Sale: A Modern Gold Rush»։ The Charlotte Observer։ July 21, 1980 
  18. «Eleanor Roosevelt's Human Rights Efforts Remembered with Award»։ Tyler Morning Telegraph։ July 26, 1984 
  19. «Marian Anderson»։ NEA (անգլերեն)։ April 9, 2013 
  20. «Lifetime Achievement Award»։ GRAMMY.com (անգլերեն)։ October 18, 2010 
  21. «Marian Anderson History | Marian Anderson Campaign»։ www.wcsu.edu 

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Marian Anderson. My Lord, What a Mornin’. — New York: The Viking Press, 1956. (автобиография)
  • Vehanen K. Marian Anderson, A Portrait. — New York; London: McGraw-Hill Book Company; Whittlesey House, 1941.
  • Albus H.J. The 'Deep River' Girl: The Life of Marian Anderson in Story Form. — Grand Rapids : W.B. Eerdmans Publishing Co, 1949.
  • Stevenson J. Marian Anderson: Singing to the World. — Chicago: Encyclopedia Britannica Press, 1963.
  • Newman S.P. Marian Anderson: Lady from Philadelphia. — Philadelphia: Westminster Press, 1966.
  • Tobias T. Marian Anderson. — New York: Ty Crowell Co, 1972.
  • Sims J.L. Marian Anderson: An Annotated Bibliography and Discography. — Connecticut: Greenwood Press, 1981.
  • Ferris J. What I Had Was Singing: The Story of Marian Anderson. — Minneapolis: Carolrhoda Books,1994.
  • Keiler A. Marian Anderson: A Singer’s Journey. — New York: Scribner, 2000.
  • Broadwater A. Marian Anderson: Singer and Humanitarian. — Berkeley Heights: Enslow Publishers, 2000.
  • Freedman R. The Voice that Challenged a Nation: Marian Anderson and the Struggle for Equal Rights. — New York: Clarion Books, 2004.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 389 CC BY-SA icon 80x15.png