Ձիու միս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ձիքւ շոգեխաշ միս
Ձիու մսից պատրաստված երշիկի կտորներ
Ճապոնական ուտեստ բասասի

Ձիու միս, սննդի մեջ կիրառվող ձիու միսը: Ձիու միսը տարբերվում է առանձնահատուկ համով և հանդիսանում է քոչվոր ժողովուրդների սովորական ու սիրելի ուտեստը: Ձիու միսը միշտ եղել է Ասիայի քոչվոր թյուրքերի և մոնղոլների օրվա ռացիոնի կարևոր մասը (հատկապես արժևորվում է կազի-կարտա եփված երշիկը և սուջուխը), ինչպես և ձիու կաթից ստացվող կաթնաթթվային ըմպելիքը՝ կումիսը:

Հիմնարար է համարվում արոտավայրային դասակարգումը, ինչը պահանջում է զգալի թվով անդաստաններ: Թույլատրվում է կարճ (առավելագույնը՝ 40-45 օր) մսուրապահություն՝ բտման համար: Ավելի երկար փակի տակ պահելն անմիջականորեն ազդում է մսի համային որակների, կոնսիստենցիայի վրա և ոչ մի տեղ չի գործածվում: Մշտաբնակ հողագործ ժողովուրդների համար սննդի մեջ ձիու մսի օգտագործումը, որպես կանոն, լայն տարածում չունի:

Ձիու միսը կիրառվում է երշիկի որոշ տեսակների արտադրության ժամանակ՝ վերջիններիս որոշակի մածուցիկություն և առաձգականություն, ինչպես նաև կծու համ հաղորդելու համար:

Ձիու մսի գյուղատնտեսական նշանակությունը մեծապես կախված է տեղանքի բնաաշխարհագրական պայմաններից, օրինակ՝ ամբողջ Եվրոպայի տարածքում ձիու մսի մշակումն առավել նպաստավոր և ձեռնտու է միայն Հունգարիայում: Ճապոնիայում, որտեղ բացակայում են բնական արոտատեղիները, ձիաբուծությունը բավականին թանկ զբաղմունք է հանդիսանում:

Հայտնի է նաև, որ ձիու մսից պատրաստված երշիկը նրբախորտիկ է: Եվրոպացիների շրջանում տարածված առեղծվածն այն մասին, թե ձիու միսը տհաճ համ ունի, կապված է այն հանգամանքի հետ, որ Նապոլեոնի զինվորները Մոսկվայից նահանջելիս ուտում էին ստակած ձիու միս, իսկ աղի և համեմունքների փոխարեն վառոդ էին օգտագործում, ինչն առաջ բերեց մեծաթիվ սննդային թունավորումներ:

Գերմանիայում և Ֆրանսիայում ձիու միսն ավելացնում են ապխտած երշիկի մեջ: Ռուսաստանում ձիու միսը կիրառվում է մի քանի շրջանների սննդի մեջ, որոնցից են Կարաչայ-Չերքեզիան, Յակուտիան, Թաթարստանը և Բաշկիրիան:

Թուրքմենիայում արգելված է ձիու միսը սննդի մեջ[1] կիրառելը:

Վերաբերմունքը տարբեր մշակույթներում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Չնայած ձիու միսը Եվրոպայի և Ասիայի տարբեր երկրներում ուտում են, այն տաբու է համարվում անգլալեզու երկրներում, ինչպիսիք են՝ Մեծ Բրիտանիան, Իռլանդիան, ԱՄՆ-ն, բացի Կանադայից: Ինչպես նաև այն չեն ուտում գնչուները, Բրազիլիայի և Հնդկաստանի բնակիչները: Ձիու միսը չի օգտագործվում Իսպանիայում, չնայած երկիրը հանդիսանում է թե՛ կենդանի ձիերի, թե մսեղիքի խոշոր արտահանող: Ղազախստանում ձիու միսը գլխավոր ազգային ուտեստի՝ բեշբարմակի հիմնական բաղադրատարրն է:

Արաբական երկրներում ձիու միսը համարվում է, այսպես կոչված, «մակրուխ», այսինքն՝ օգտագործել կարելի է, բայց խորհուրդ չի տրվում: Կենտրոնական Ասիայի երկրներում՝ Ղազախստանում, Ղրղզստանում և Ուզբեկստանում ձիու մսից պատրաստվում են ազգային ուտեստներ, նրբախորտիկներ

Դավանաբանական պատճառներով այս միսն արգելված է հրեաների մոտ:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]