Հեմֆրի Դևի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Հեմֆրի Դևի
անգլ.՝ Humphry Davy
Humphry davy.jpg
Ծնվել է դեկտեմբերի 17, 1778(1778-12-17)[1][2][3][4][5]
Պենզանս, Cornwall, Կոռնուոլ, Հարավարևմտյան Անգլիա, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի թագավորություն[6]
Մահացել է մայիսի 29, 1829(1829-05-29)[1][2][3][5] (50 տարեկանում)
Ժնև, Շվեյցարիա[6]
Գերեզման Թագավորների գերեզմանատուն[7]
Քաղաքացիություն Flag of the United Kingdom.svg Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն
Flag of Great Britain (1707–1800).svg Մեծ Բրիտանիայի թագավորություն
Մասնագիտություն քիմիկոս, գյուտարար, ֆիզիկոս, երկրաբան, լուսանկարիչ և բանաստեղծ
Հաստատություն(ներ) Լոնդոնի թագավորական ընկերություն
Գործունեության ոլորտ քիմիա, ֆիզիկա և երկրաբանություն
Անդամակցություն Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Լոնդոնի կենդանաբանական ասոցիացիա, Warsaw Society of Friends of Learning, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա, Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա, Ֆրանսիայի ինստիտուտ, Իտալիայի գիտությունների ազգային ակադեմիա, Բավարիական գիտությունների ակադեմիա և Ֆրանսիական գիտությունների ակադեմիա
Ալմա մատեր Truro Cathedral School
Տիրապետում է լեզուներին անգլերեն[1]
Հայտնի աշակերտներ Մայքլ Ֆարադեյ
Պարգևներ Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ Կոպլիի մեդալ[8] Թագավորական մեդալ Ռումֆորդի մեդալ Q1492769? Բեյքերյան լեկցիա Fellow of the Zoological Society և Fellow of the American Academy of Arts and Sciences
Ամուսին(ներ) Ջեյն Դևի
Ստորագրություն
Davy's signature.png
Humphry Davy Վիքիպահեստում

Հեմֆրի Դևի Հեմֆրի Գևյվի (անգլ.՝ Humphry Davy) (դեկտեմբերի 17, 1778մայիսի 29, 1829 թ.), անգլիացի քիմիկոս և ֆիզիկոս։ 1801 թվականից Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ, 1820—1826 թթ.՝ պրեզիդենտ (նախագահ), Պետերբուրգի ԳԱ արտասահմանյան պատվավոր անդամ (1826 թ.)։

Դևիին աշակերտել է Մ․ Ֆարադեյը։ 1799 թ. հայտնաբերել է ազոտի ենթօքսիդի հարբեցնող հատկությունը։ 1800 թ. առաջարկել է քիմիական խնամակցության էլեկտրաքիմիական տեսությունը։ 1807 թ. մինչ այդ անբաժանելի համարվող կծու ալկալիներից էլեկտրուիզով անջատել է մետաղական նատրիումը և կալիումը։ Էլեկտրոլիտիկ ճանապարհով ստացել է (1808 թ.) կալցիումի, բարիումի, ստրոնցիումի և մագնեզիումի ամալգամները։ Դևը առաջարկել է թթուների ջրածնական տեսությունը, հերքելով Ա․ Լավուազիեի տեսակետը, ըստ որի թթուն պետք է անպայման թթվածին պարունակի։ Բացահայտել է հաղորդիչի էլեկտրադիմադրության կախվածությունը նրա երկարությունից, լայնական կտրվածքից և ջերմաստիճանից։ Զբաղվել է նաև ագրոքիմիայի հարցերով, նշել անօրգանական աղերի անհրաժեշտությունը բույսերի սնուցման համար։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 354 CC-BY-SA-icon-80x15.png