Հեմֆրի Դևի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto Info sciences exactes.png
Հեմֆրի Դևի
անգլ.՝ Humphry Davy
Humphry davy.jpg
Ծնվել է դեկտեմբերի 17, 1778({{padleft:1778|4|0}}-{{padleft:12|2|0}}-{{padleft:17|2|0}})[1][2][3]
Պենզանս, Cornwall, Կոռնուոլ, Հարավարևմտյան Անգլիա, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի թագավորություն[4]
Մահացել է մայիսի 29, 1829({{padleft:1829|4|0}}-{{padleft:5|2|0}}-{{padleft:29|2|0}})[1][2][3] (50 տարեկանում)
Ժնև, Շվեյցարիա[4]
Գերեզման Քագավորների գերեզմանատուն[5]
Քաղաքացիություն Flag of the United Kingdom.svg Միացյալ Թագավորություն
Մասնագիտություն քիմիկոս, գյուտարար, ֆիզիկոս և երկրաբան
Հաստատություն(ներ) Լոնդոնի թագավորական ընկերություն
Գործունեության ոլորտ քիմիա, ֆիզիկա և երկրաբանություն
Անդամակցություն Լոնդոնի թագավորական ընկերություն, Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Լոնդոնի կենդանաբանական ասոցիացիա, Warsaw Society of Friends of Learning, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա, Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա, Institut de France, Accademia Nazionale delle Scienze detta dei XL և Բավարիական գիտությունների ակադեմիա
Գիտական աստիճան պրոֆեսոր (1802)
Տիրապետում է լեզուներին անգլերեն[6]
Հայտնի աշակերտներ Մայքլ Ֆարադեյ
Պարգևներ
Ամուսին(ներ) Ջեյն Դևի
Ստորագրություն
Davy's signature.png
Humphry Davy Վիքիպահեստում

Հեմֆրի Դևի Հեմֆրի Գևյվի (անգլ.՝ Humphry Davy) (դեկտեմբերի 17, 1778մայիսի 29, 1829 թ.), անգլիացի քիմիկոս և ֆիզիկոս։ 1801 թվականից Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ, 1820—1826 թթ.՝ պրեզիդենտ (նախագահ), Պետերբուրգի ԳԱ արտասահմանյան պատվավոր անդամ (1826 թ.)։

Դևիին աշակերտել է Մ․ Ֆարադեյը։ 1799 թ. հայտնաբերել է ազոտի ենթօքսիդի հարբեցնող հատկությունը։ 1800 թ. առաջարկել է քիմիական խնամակցության էլեկտրաքիմիական տեսությունը։ 1807 թ. մինչ այդ անբաժանելի համարվող կծու ալկալիներից էլեկտրուիզով անջատել է մետաղական նատրիումը և կալիումը։ Էլեկտրոլիտիկ ճանապարհով ստացել է (1808 թ.) կալցիումի, բարիումի, ստրոնցիումի և մագնեզիումի ամալգամները։ Դևը առաջարկել է թթուների ջրածնական տեսությունը, հերքելով Ա․ Լավուազիեի տեսակետը, ըստ որի թթուն պետք է անպայման թթվածին պարունակի։ Բացահայտել է հաղորդիչի էլեկտրադիմադրության կախվածությունը նրա երկարությունից, լայնական կտրվածքից և ջերմաստիճանից։ Զբաղվել է նաև ագրոքիմիայի հարցերով, նշել անօրգանական աղերի անհրաժեշտությունը բույսերի սնուցման համար։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 354 CC-BY-SA-icon-80x15.png