Կարլ Ֆրիդրիխ Շինկել

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Կարլ Ֆրիդրիխ Շինկել
գերմ.՝ Karl Friedrich Schinkel
Schinkel1.jpg
Ծնվել է մարտի 13, 1781(1781-03-13)[1][2][3]
Ծննդավայր Նոյրուպին, Արևելյան Պրիգնից Ռուպին, Բրանդենբուրգ, Գերմանիա[4]
Մահացել է հոկտեմբերի 9, 1841(1841-10-09)[1][2][3][5][6] (60 տարեկանում)
Մահվան վայր Բեռլին, Պրուսիա[7]
Քաղաքացիություն Flag of Germany.svg Գերմանիա[8]
Կրթություն Bauakademie և Evangelisches Gymnasium zum Grauen Kloster
Ազդվել է David Gilly
Երկեր Glienicke Palace, Alte Nazarethkirche (Berlin-Wedding), Q321105?, Schlossbrücke, Շարլոտենհոֆ և Երկաթե խաչ
Մասնագիտություն ճարտարապետ, նկարիչ և քաղաքաշինարար
Ծնողներ հայր՝ Cuno Christian Schinkel
Պարգևներ և
մրցանակներ
Order of the Red Eagle 3rd Class Commander of the order of the Redeemer Սպիտակ բազեյի շքանշան[9] Order of the Polar Star - Knight 2nd Class commander of the Order of the Dannebrog և Կարմիր արծվի 2-րդ կարգի շքանշան
Անդամություն Գերմանիայի հնագիտական ինստիտուտ, Սուրբ Ղուկասի ակադեմիա, Դիզայնի ազգային ակադեմիա, Բրիտանացի ճարտարապետների թագավորական ինստիտուտ, Վիեննայի գեղարվեստի ակադեմիա, Սանկտ Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիա, Շվեդիայի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիա, Prussian Academy of Arts և Գեղեցիկ արվեստների ակադեմիա
Karl Friedrich Schinkel Վիքիպահեստում

Շինկել Կարլ Ֆրիդրիխ (գերմ.՝ Karl Friedrich Schinkel, մարտի 13, 1781(1781-03-13)[1][2][3], Նոյրուպին, Արևելյան Պրիգնից Ռուպին, Բրանդենբուրգ, Գերմանիա[4] - հոկտեմբերի 9, 1841(1841-10-09)[1][2][3][5][6], Բեռլին, Պրուսիա[7]), գերմանացի ճարտարապետ, նկարիչ։ Համարվում է գերմանական ճարտարապետության «ռոմանտիկ պատմականության» առաջնորդը։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կարլ Ֆրիդրիխ Շինկելը ծնվել է լյութերական եկեղեցու ավագ սարկավագի ընտանիքում։ 1795 թվականին՝ հոր մահից հետո, տեղափոխվել է Բեռլին, որտեղ սովորել է ճարտարապետություն Գիլլի եղբայրների ղեկավարությամբ նրանց կողմից հիմնադրված Ճարտարապետության ակադեմիայում (1798-1800), միաժամանակ ճենապակու գործարանում աշխատել է որպես նկարիչ։ 1803-1805 թվականներին այցելել է Իտալիա և Ֆրանսիա, ավելի ուշ՝ 1826 թվականին եղել է Անգլիայում։

Սկզբնական շրջանում Շինկելն զբաղվել է գեղանկարչությամբ․ նկարել է բնանկարներ, պատմական տեսարաններ, ստեղծել լանդշաֆտների բազմաթիվ տրամանկարներ և համայնապատկերներ։ 1811 թվականին դարձել է գերմանացի առաջին վիմագրողը։

XIX դարի գերմանական ճարտարապետության ուշ կլասիցիզմի նշանավոր ներկայացուցիչ Շինկելը ձգտել է կոմպոզիցիաների լակոնիկ մոնումենտալության, Դրամատիկական թատրոն (1819-1921), Հին թանգարան (1824-1828), բոլորը՝ Բեռլինում։ Կյանքի վերջին տարիներին հրաժարվելով կլասիցիզմի և գոթիկայի ձևերից՝ կանխագուշակել և կիրառել է ռացիոնալիզմի որոշ սկզբունքներ (Շինարարական ակադեմիայի շենքը Բեռլինում, 1831-1835)։ Հանդես է եկել նաև որպես ճարտարապետության տեսաբան։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Karl Friedrich Schinkel
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Benezit Dictionary of Artists — 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7, 978-0-19-989991-3
  4. 4,0 4,1 4,2 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118607782 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  5. 5,0 5,1 5,2 Encyclopædia Britannica
  6. 6,0 6,1 6,2 SNAC — 2010.
  7. 7,0 7,1 7,2 Шинкель Карл Фридрих // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  8. Շվեդիայի Ազգային թանգարանի նկարիչների ցանկ — 2016.
  9. Staatshandbuch des Großherzogtums Sachsen Weimar-Eisenach für das Jahr 1840Weimar: 1840.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 508 CC-BY-SA-icon-80x15.png