Կարլ Ֆրիդրիխ Շինկել

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Կարլ Ֆրիդրիխ Շինկել
Schinkel1.jpg
Ծնվել է մարտի 13, 1781({{padleft:1781|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:13|2|0}})[1][2][3]
Ծննդավայր Նոյրուպին, Արևելյան Պրիգնից Ռուպին, Բրանդենբուրգ, Գերմանիա[4]
Մահացել է հոկտեմբերի 9, 1841({{padleft:1841|4|0}}-{{padleft:10|2|0}}-{{padleft:9|2|0}})[1][2][3][5][6] (60 տարեկանում)
Մահվան վայր Բեռլին, Պրուսիա[7]
Քաղաքացիություն Flag of Germany.svg Գերմանիա[8]
Կրթություն Bauakademie
Ստեղծագործություն(ներ) Glienicke Palace, Q320323?, Q321105?, Schlossbrücke, Շարլոտենհոֆ և Երկաթե խաչ
Մասնագիտություն ճարտարապետ և նկարիչ
Ծնողներ հայր՝ Cuno Christian Schinkel
Պարգևներ և
մրցանակներ
Կարմիր արծվի 2-րդ կարգի  շքանշան[9] Order of the Red Eagle 3rd Class Commander of the order of the Redeemer Սպիտակ բազեյի շքանշան[10] Order of the Polar Star - Knight 2nd Class և commander of the Order of the Dannebrog
Անդամություն Գերմանիայի հնագիտական ինստիտուտ, Prussian Academy of Arts[9], Գեղեցիկ արվեստների ակադեմիա[9], Սուրբ Ղուկասի ակադեմիա, Դիզայնի ազգային ակադեմիա, Բրիտանացի ճարտարապետների թագավորական ինստիտուտ, Վիեննայի գեղարվեստի ակադեմիա, Սանկտ Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիա և Շվեդիայի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիա
Karl Friedrich Schinkel Վիքիպահեստում

Շինկել Կարլ Ֆրիդրիխ (գերմ.՝ Karl Friedrich Schinkel, մարտի 13, 1781({{padleft:1781|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:13|2|0}})[1][2][3], Նոյրուպին, Արևելյան Պրիգնից Ռուպին, Բրանդենբուրգ, Գերմանիա[4] - հոկտեմբերի 9, 1841({{padleft:1841|4|0}}-{{padleft:10|2|0}}-{{padleft:9|2|0}})[1][2][3][5][6], Բեռլին, Պրուսիա[7]), գերմանացի ճարտարապետ, նկարիչ։ Համարվում է գերմանական ճարտարապետության «ռոմանտիկ պատմականության» առաջնորդը։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կարլ Ֆրիդրիխ Շինկելը ծնվել է լյութերական եկեղեցու ավագ սարկավագի ընտանիքում։ 1795 թվականին՝ հոր մահից հետո, տեղափոխվել է Բեռլին, որտեղ սովորել է ճարտարապետություն Գիլլի եղբայրների ղեկավարությամբ նրանց կողմից հիմնադրված Ճարտարապետության ակադեմիայում (1798-1800), միաժամանակ ճենապակու գործարանում աշխատել է որպես նկարիչ։ 1803-1805 թվականներին այցելել է Իտալիա և Ֆրանսիա, ավելի ուշ՝ 1826 թվականին եղել է Անգլիայում։

Սկզբնական շրջանում Շինկելն զբաղվել է գեղանկարչությամբ․ նկարել է բնանկարներ, պատմական տեսարաններ, ստեղծել լանդշաֆտների բազմաթիվ տրամանկարներ և համայնապատկերներ։ 1811 թվականին դարձել է գերմանացի առաջին վիմագրողը։

XIX դարի գերմանական ճարտարապետության ուշ կլասիցիզմի նշանավոր ներկայացուցիչ Շինկելը ձգտել է կոմպոզիցիաների լակոնիկ մոնումենտալության, Դրամատիկական թատրոն (1819-1921), Հին թանգարան (1824-1828), բոլորը՝ Բեռլինում։ Կյանքի վերջին տարիներին հրաժարվելով կլասիցիզմի և գոթիկայի ձևերից՝ կանխագուշակել և կիրառել է ռացիոնալիզմի որոշ սկզբունքներ (Շինարարական ակադեմիայի շենքը Բեռլինում, 1831-1835)։ Հանդես է եկել նաև որպես ճարտարապետության տեսաբան։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Karl Friedrich Schinkel
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Benezit Dictionary of Artists — 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7, 978-0-19-989991-3
  4. 4,0 4,1 4,2 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118607782 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  5. 5,0 5,1 5,2 Encyclopædia Britannica
  6. 6,0 6,1 6,2 SNAC
  7. 7,0 7,1 7,2 Шинкель Карл Фридрих // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  8. Շվեդիայի Ազգային թանգարանի նկարիչների ցանկ — 2016.
  9. 9,0 9,1 9,2 Գերմաներեն Վիքիպեդիա — 2001.
  10. Staatshandbuch des Großherzogtums Sachsen Weimar-Eisenach für das Jahr 1840 Weimar: 1840.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 508 CC-BY-SA-icon-80x15.png