Շվեդիայի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Շվեդիայի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիա
Konstakademien 1889.jpg
Kungliga Konsthögskolan.gif
Տեսակ Շվեդիայի թագավորական ակադեմիաներ և կրթօջախ
Երկիր Flag of Sweden.svg Շվեդիա
Հիմնադրված մայիսի 10, 1735
Գլխադասային գրասենյակ Q10547661?, Ստոկհոլմ
Հիմնադիր Կառլ Գուստավ Տեսին, Guillaume Taraval և Կառլ Հորլեման
Կայք konstakademien.se
Կոորդինատներ: 59°19′43.219200099991″ հս․ լ. 18°3′51.908400100003″ ավ. ե. / 59.32867200002777253° հս․. լ. 18.06441900002777956° ավ. ե. / 59.32867200002777253; 18.06441900002777956
Konstakademien Stockholm.jpg

Շվեդիայի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիա (շվեդ.՝ Kungliga Akademien för de fria konsterna), գեղարվեստի ակադեմիա Ստոկհոլմում: Անկախ կազմակերպություն, որը նպաստում է գեղանկարչության, քանդակագործության, ճարտարապետության և գեղարվեստի այլ ճյուղերի զարգացմանը: Շվեդիայի մի շարք թագավորական ակադեմիաներից մեկն է: Արվեստի թագավորական ինստիտուտը, արվեստի դպրոցը, որն ակադեմիայի անբաժան մասն էր, 1978 թվականին դուրս է եկել ակադեմիայի կազմից որպես անկախ մարմին անմիջապես կրթության նախարարության ենթակայության ներքո:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ակադեմիան հիմնադրվել է 1735 թվականին Կառլ Գուստավ Տեսինի և ճարտարապետ Կարլ Գորլեմանի կողմից որպես Նկարչության թագավորական ակադեմիա (Kongl. Ritakademien): Ստեղծվել է ժամանակի ֆրանսիական ակադեմիաների օրինակով որպես ստեղծագործողների և արվեստագետների հավաքատեղի: 1768 թվականին կայացել է ակադեմիայի անդամների առաջին ժողովը՝ ճարտարապետ Կարլ Ֆրեդրիկ Ադելկրանցի ղեկավարությամբ: 1773 թվականին Գուստավ III թագավորի հրամանագրով գրվել է ակադեմիայի առաջին կանոնադրությունը, որի համար օրինակ է հանդիսացել Փարիզի թագավորական ակադեմիան: Բացի նկարչությունը, ակադեմիայում սկսել են դասավանդել ճարտարապետություն, անատոմիա, գծագրություն, արվեստի պատմություն և գեղարվեստական հեռանկար, որի արդյունքում ի սկզբանե փոքր ակադեմիան վերածվել է Նկարչության և քանդակագործության թագավորական ակադեմիայի (Kongl. målare- och bildhuggareakademien): Ակադեմիայի ծաղկման շրջանն է եղել 18-րդ դարի վերջը, երբ այնտեղ սկսել են դասավանդել մի շարք հայտնի արվեստագետներ (օրինակ՝ Յուհան Տոբիաս Սերգել): 1810 թվականին այն ստացել է իր ներկայիս անունը: 1870 թվականից ակադեմիան գտնվում է իր ներկայիս շենքում՝ ստոկհոլմյան Նորմալմ (Norrmalm) շրջանի Ֆրեդսգատեն 12 (Fredsgatan 12) հասցեում:

Ակադեմիկոսների թվում ընտրված առաջին կինը 1773 թվականին դարձավ Ուլրիկա Պաշը: 1864 թվականից ի վեր Թագավորական ակադեմիայի կազմում սկսեցին ներգրավվել կանայք, որոնց թվում էր նաև Աննա Նորդլանդերը: 19-րդ դարի վերջում որոշ երիտասարդ շվեդ նկարիչներ, այդ թվում Կարլ Լարսոնը և Էրնստ Յուսեֆսոնը, ինչպես նաև 82 այլ «ակադեմիկներ» ապարդյուն կերպով փորձեցին ակադեմիայում բարեփոխել կրթության հնացած համակարգը: 1876 թվականին Ստոկհոլմում Թագավորական տեխնիկական դպրոցի բացումից հետո ապագա ճարտարապետների ուսուցումն ակադեմիայից տեղափոխվեց այնտեղ:

1978 թվականին ակադեմիայի կազմից առանձնացավ Թագավորական արվեստի քոլեջ (Kungliga Konsthögskolan) անկախ հաստատությունը, որտեղ ներկայումս կազմակերպվում է երիտասարդ նկարիչների վերապատրաստում, և 1995 թվականից այն գտնվում է առանձին շենքում իր կրթական ցուցասրահներով և կենտրոններով:

Գեղարվեստի թագավորական ակադեմիան համարվում է գեղարվեստական արժեքավոր մեծ հավաքածուի (սկսած 1735 թվականից) սեփականատեր, որը ներառում է նկարների և քանդակների հավաքածու, ինչպես նաև հնագույն արվեստի գործերի հավաքածու: Ակադեմիան ունի ընդարձակ գրադարան և արխիվ:

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]