Խոսե Կլեմենտե Օրոսկո

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox artiste.png
Խոսե Կլեմենտե Օրոսկո
Orozco en polyforum0001.jpg
Ծնվել է նոյեմբերի 23, 1883({{padleft:1883|4|0}}-{{padleft:11|2|0}}-{{padleft:23|2|0}})[1][2][3][4][5][6]
Ծննդավայր Սիուդադ Գուսման
Վախճանվել է սեպտեմբերի 7, 1949({{padleft:1949|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:7|2|0}})[7][1][2][3][4][5] (65 տարեկանում)
Մահվան վայր Մեխիկո, միացյալ պետություններ մեքսիկական[7]
Քաղաքացիություն Flag of Mexico.svg միացյալ պետություններ մեքսիկական
Մասնագիտություն նկարիչ
Ժանր ժանրային նկարչություն և որմնանկարչություն
Ակտիվ շրջան 1910-1917
Պարգևներ Ազգային պարգև արվեստի և գիտությունների ոլորտում
Անդամակցություն Ազգային կոլեգիա, Նկարիչների իրավունքների հասարակություն և Արգենտինայի գեղարվեստի ազգային ակադեմիա
José Clemente Orozco Վիքիպահեստում

Օրոակո Խոսե Կլեմենտե (նոյեմբերի 23, 1883({{padleft:1883|4|0}}-{{padleft:11|2|0}}-{{padleft:23|2|0}})[1][2][3][4][5][6], Սիուդադ Գուսման - սեպտեմբերի 7, 1949({{padleft:1949|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:7|2|0}})[7][1][2][3][4][5], Մեխիկո, միացյալ պետություններ մեքսիկական[7]), մեքսիկացի նկարիչ, մոնումենսալ գեղանկարչության ազգային դպրոցի հիմնադիրներից։ Ծնվել է 1883 թվականի նոյեմբերի 23-ին, Սապոտլայում:

1908 թվականին Օրոսկոն վերադառնում է Սան Կառլոսի ակադեմիան։ 1910-ական թվականներին ակադեմիայում սկսվում է խռովություն ուսսանողների միջև։ Երիտասարդ նկարիչները ստեղծեցին խումբ «Բարբիզոն» և փորձեցին տալ ազգային-հայրենասիրական գույներ: Այդպես նրանք դադարեցին օգտվել սև գույնից և բացատրեցին այնպես, որ դա փոխազդեցության գույն է։

Կրթություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սկզբում նրա ծնողները գտնվում եին Գվադալախարայում, հետո տեղափոխվում են Մեխիկո, որտեղել ընդունվում է դպրոց։ Այդ ժամանակվանից սկսել է այցելել գիշերային դասերով, Սան-Կառլոս ակադեմիայում։ Դպրոցը ավարտելուց հետո ընդունվում է Սան-Խասինտոի ուսումնարան, հետո Մեխիկոյի ազգային պատրաստողական դպրոցում, մաթեմատիկայի և երկրաբանության բաժնում։ 1908 թվականին Օրոսկոն վերադառնում է Սան-Կառլոսի ակադեմիան։ 1910-ական թվականներին ակադեմիայում սկսվում է խռովություն ուսսանողների միջև։ Երիտասարդ նկարիչները ստեղծեցին խումբ «Բարբիզոն» և փորձեցին տալ ազգային-հայրենասիրական գույներ: Այդպես նրանք դադարեցին օգտվել սև գույնից և բացատրեցին այնպես, որ դա փոխազդեցության գույն է։ 1908-1914 թվականներին սովորել է Մեխիկոյի Գեղարվեստի ակադեմիայում։ Մասնակցել է 1910-1917 թվականների Մեքսիկական հեղափոխությանը։ Հիմնականում աշխատել է Մեխիկոյում և Գվադալախարայում (որտեղ 1949 թվականին հիմնադրվել է Օրոակոի թանգարան-արվեստանոցը)։

Ձերքբերումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1913-1917 թվականներին Օրոակոն ստեղծել է «Մեքսիկան և հեղափոխությունը» ջրաներկ աշխատանքների շարքը։ Հեղափոխական խստաշունչ պաթոսով տոգորված Օրոակոի սկզբնական շրջանի մոնումենտալ աշխատանքներին (Մեխիկոյի Ազգային նախապատրաստական դպրոցի որմնանկարները), 1922-1927) բնորոշ են ձեերի ընդհանրացումը, հստակ ռիթմը, խառորոշ կոմպոզիցիան։

Էքսպրեսիոնիզմի գծերը առավել ցայտուն են դրսևորվել ԱՄՆ-ում կատարած աշխատանքներ («Պրոմեթևս» որմնանկարը Պոմոնա քոլեջում, Կլերմոնտ, Կալիֆոռնիա, 1920)։ Մարդու տառապանքի և ճնշման դեմ ցասումնալից բողոք մարմնավորող 1930-1940-ական թվականների որմնանկարներին բնորոշ են մոլեգին շարժումը, կոլորիտի առավելագույն հագեցվածությունը, կերպարների սուր գրոտեսկը (որմնանկարներ Գվադալախարայի համալսարանում, 1936, Կավանյասի հոսպիտալում, 1938-1939:

վախճանվել է 1949 թվականի սեպտեմբերի 7-ին, Մեխիկոյում։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png