Լիլիան Տրեշեր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Լիլիան Տրեշեր
անգլ.՝ Lillian Hunt Trasher
LillianTrasher.jpg
Ծնվել էսեպտեմբերի 27, 1887(1887-09-27)
ԾննդավայրՋեքսոնվիլ, Ֆլորիդա, ԱՄՆ
Մահացել էդեկտեմբերի 17, 1961(1961-12-17) (74 տարեկանում)
Մահվան վայրԱսյուտ, Եգիպտոս
ՔաղաքացիությունԱՄՆ
ԿրոնՀիսունականներ
Մասնագիտությունմիսիոներուհի
Երեխաներչկա

Լիլիան Տրեշեր (անգլ.՝ Lillian Hunt Trasher, սեպտեմբերի 27, 1887(1887-09-27), Ջեքսոնվիլ, Ֆլորիդա, ԱՄՆ - դեկտեմբերի 17, 1961(1961-12-17), Ասյուտ, Եգիպտոս), եգիպտացի հիսունական միսիոներուհի, այդ երկրում առաջին որբանոցի հիմնադիր: Լիլիան Տրեշերը 20-րդ դարի ամենահայտնի միսիոներներից մեկն է[1]: Նրա անունը ներառված է Եպիսկոպոսյան եկեղեցու սրբերի օրացույցում[2]:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծառայության սկիզբ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լիլիան Հանտ Տրեշերը ծնվել է 1887 թվականի սեպտեմբերի 27-ին կաթոլիկ ընտանիքում: Լիլիանի մանկությունն անցել է Բրանսուիկ քաղաքում (Ջորջիա): Դեռահասության տարիքում՝ Աստվածաշունչը կարդալուց և աստվածաշնչյան ընտանեկան հանդիպումներին ներկա գտնվելուց հետո, նա ավետարանական քրիստոնյա: 18 տարեկանում Տրեշերն ընդունվել է Ցինցինատիի Սրբազան շարժման «Աստծո աստվածաշնչային դպրոցը, սակայն այնտեղ սովորել է միայն մեկ կիսամյակ[3]:

Ավելի ուշ՝ առաջիկա 3 տարիներին (1908-1910 թվականներին), նա աշխատել է Մարիոն քաղաքի (Հյուսիսային Կարոլինա) որբանոցում: Ալտամոնտ քաղաքի (Հարավային Կարոլինա) Աստվածաշնչյան դպրոցում Տրեշերը ծանոթացել է հիսունականների շարժմանը[4]: Որոշ ժամանակ նա Դահլոնեգի (Ջորջիա) Աստծո եկեղեցում եղել է հիսունականների համայնքի քահանա և որպես ավետարանչական ճանապարհորդել Կենտուկիի նահանգում: Ավելի ուշ Տրեշերը ծառայության է վերադարձել Մարիոնեի որբանոց[4]:

Միևնույն ժամանակ պատրաստվում էր ձեռնադրված ծառայող Թոմ Ջորդանի հետ հարսանիքին: Սակայն 1910 թվականին նա ծանոթացել է Հնդկաստանից եկած միսիոների հետ, որի պատմություններից հետո խոստանում է միսիոներ դառնալ: Քանի որ նրա ապագա ամուսինը չէր կիսում նման պլանները, Լիլիանը հարսանիքից 10 օր առաջ նշանադրությունը չեղյալ է հայտարարել[4]:

1910 թվականին Տրեշերը հանդիպել է հիսունական քահանա Ջ. Ս. Բրելսֆորդին, որը Եգիպտոսի Ասյութ քաղաքից էր: Տպավորված նրա վկայություններից, ինչպես նաև օգեշնչված Աստվածաշնչի պատահաբար բացված հատվածից (Գործ 7:34), որ պարունակում էր «գնա, Ես ուղարկում եմ քեզ Եգիպտոս» տեքստը, Տրեշերը որոշում է ընդունել որպես միսիոներ գնալ այդ երկիր: 1910 թվականի հոկտեմբերի 8-ին քրոջ՝ Ջեննիի հետ նավարկել է դեպի Եգիպտոս՝ ճանապարհի համար ունենալով ընդամենը 100 դոլար:

Որբանոց[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տրեշեր քույրերը Եգիպտոս են ժամանել հոկտեմբերի վերջին: Ասյուտ հասնելուց երեք ամիս անց Լիլիանն արձագանքել է գնալու և մահացող եգիպտացի կնոջ համար աղոթելու խնդրանքին: 16-ամյա դժբախտ կինը մահացել է նույն օրը՝ թողնելով վաղաժամ ծնված նորածին աղջկան: Տրեշերն աղջկան իր հետ տարել է միսիա և անվանել Ֆարիդա: Սակայն երեխայի մշտական լացը խանգարել է միսիայի անդամներին, և Տրեշերն ստիպված է եղել առանձին բնակարան վարձել, որտեղ տեղափոխվել է 1911 թվականի փետրվարի 10-ին. այդ օրը համարվում է Լիլիան Տրեշերի որբանոցի սկիզբը: Ֆարիդան ապագա որբանոցի առաջին որբն էր: Սկզբում, չունենալով մշտական հովանավորություն, որբանոցը դժվար ժամանակներ է ապրել, հաճախ սննդամթերքը բավարարել է միայն ընթացիկ օրվան: Միջոցներ որոնելիս Տրեշերը հաճախ էշով գնացել է ունևոր եգիպտացիների տները: Այդ ժամանակահատվածում նրան ծաղրաբար անվանել են «Էշով լեդի» (հետագայում այդ մականունը դարձել է նրա մասին գրքի վերնագիրը, որի հեղինակը Բետ Հաուելն է)[1]:

1915 թվականին Տրեշերը որբանոցի համար կառուցել է առանձին շենք: 1918 թվականին այնտեղ արդեն բնակվել են 50 երեխա և 8 այրի: 1918 թվականին Տրեշերն ստիպված է եղել լքել Եգիպտոսը և վերադառնալ ԱՄՆ. քաղաքացիական անկարգությունների պատճառով բրիտանական վարչակազմը երկրից դուրս էր արել բոլոր օտարերկրացիներին: Մի որոշ ժամանակ որբանոցի տղաները տեղափոխվել են ամերիկյան պրեսբիտերականների դպրոց, աղջիկները՝ ամերիկյան պրեսբիտերականների հիվանդանոց: ԱՄՆ-ում Տրեշերը միացել է Աստծո ասամբլեային[5]: 1920 թվականի փետրվարին վերադառնալով Եգիպտոս՝ նա ընդլայնել է իր առաքելությունը՝ իր ծառայության ոլորտում ընդգրկելով այրիներին ու կույրերին:

Աստծո ասամբլեայի ֆինանսական աջակցությունն ու սուլթան (հետագայում՝ թագավոր) Ահմեդ Ֆուադ I-ի նվիրաբերած 1,5 հազար դոլարը հնարավորություն են տվել որբանոցն ընդլայնել: 1921 թվականին այնտեղ ապաստան էր գտել 150 երեխա, 1924 թվականին՝ 300 երեխա, 1939 թվականին՝ արդեն 700 երեխա:

1929 թվականին Տրեշերը նորից այցելել է Միացյալ Նահանգներ: Հաջորդ ուղևորությունն ԱՄՆ հաջողվել է կատարել 25 տարի անց՝ 1954-1955 թվականներին: Տրեշերը վերջին անգամ ԱՄՆ-ում եղել է 1960 թվականին:

Ընդհանուր առմամբ Լիլիան Տրեշերը որբանոցին նվիրել է իր կյանքի 50 տարիները: Որբանոցը չի դադարեցրել իր գործունեությունը նույնիսկ եգիպտական հակամիսիոներական ելույթների (1930-ական թվականներ), Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին գերմանական օկուպացիայի տարիներին, 1952 թվականի հեղափոխության, Սուեզի ճգնաժամի ժամանակ: Տրեշերի ծառայության բարձրակետին որբանոցում ապրել են 1400 որբ ու այրի: Որբանոցի տարածքում կար 13 շինություն, ներառյալ հանրակացարանը, դպրոցները, պահեստները, եկեղեցին, հիվանդանոցը, հացի փուռը, կաթի ֆերման, սեղանատունը և լողավազանը: Լիլիան Տրեշերն ապրում էր «փոքրիկ, վատ կահավորված սենյակում, որ գտնվում էր որբանոցի շենքերից մեկում»[6]:

Տրեշերի ակտիվ գործունեության շնորհիվ Ասյուտի որբանոցը հայտնի է դարձել ամբողջ աշխարհում, այնտեղ այցելել են Եվրոպայի թագավորական ընտանիքների անդամներ, Բելգիայի թագուհին, շոտլանդացի բարոն Ջ. Մաքլեյը, Եգիպտոսի վարչապետ Մոհամմեդ Նագիբը կառավարական պատվիրակության և եգիպտացի այլ անձանց հետ:

Լիլիան Տրեշերի ծառայության տարիներին որբանոցում ապաստան են գտել մոտավորապես 8 հազար երեխա[7] և 2 հազար այրի: Որբանոցի բոլոր սաները Տրեշերին անվանել են «մայրիկ Լիլիան», արտասահմանյան հրապարակումներում նրան հաճախ անվանել են «Նիլի մայրիկ» (Nile Mother):

Մահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Չնայած ԱՄՆ վերադառնալու առաջարկությանը՝ Լիլիան Տրեշերը Եգիպտոսում մնացել է մինչև մահ՝ 1961 թվականի դեկտեմբերի 17-ը: Վերջին շաբաթները նա անցկացրել է հիվանդանոցում: «Մայրիկ Լիլիանը» թաղված է իր որբանոցի մանկական գերեզմանոցում: Համաձայն հուղարկավորության արաբական սովորությունների՝ թաղումը կատարվել է մահվան օրը: Հուղարկավորությանը մասնակցել են որբանոցի հարյուրավոր նախկին սաներ, որոնք եկել էին ողջ Եգիպտոսից, հեռագրով իր ցավակցությունն է հայտնել Եգիպտոսի նախագահ Նասերը[8]:

Տրեշերի հիմնած որբանոցը շարունակում է գործել մինչ օրս՝ լինելով աշխարհի ամենամեծ որբանոցներից մեկը: Հարյուր տարվա ընթացքում (1911-2011) այն ունեցել է 25000 սան[9]: Որբանոցի բազմաթիվ շրջանավարտներ հետագայում դարձել են հիսունական առաջնորդներ ու քարոզիչներ[7]:

Լիլիան Տրեշերի անունը ներառված է Եպիսկոպոսյան եկեղեցու սրբերի օրացույցում, նրա հիշատակի օրը նշանակված է դեկտեմբերի 19-ին[2]:

Արձագանքներ Լիլիան Տրեշերի մասին[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լեստեր Սամրալը 1950 թվականին Տրեշերի հետ ունեցած հանդիպումը նկարագրել է այսպես[6].

... ես տեսա ուրախ ամերիկուհու՝ բարձրահասակ, լայն ժպիտով: Նա տառացիորեն ուրախություն և երջանկություն էր ճառագում: Բացի այդ, ինչպես պարզվեց, նա խիստ նուրբ հումորի տեր էր: Նրա արտաքին տեսքում լրջության կամ մտահոգության ոչ մի ակնարկ չկար: Լիլիանն այնպիսի տեսք ուներ, կարծես հազարավոր երեխաների ամենօրյա խնամքը նրա համար սովորական գործ էր, ընդամենը սովորություն: ... Նա անհավանական հավատի տեր կին էր: Նրա ուրախ ոգին անընդհատ ծիծաղ ու արևի լույս էր սփռում ամբողջ որբանոցում:
... Լիլիան Տրեշերն անօրինակ քաջությամբ կին էր: Երբ նրան երեխաների համար փող էր պետք լինում, նա կարող էր գլուխ պատռել, բայց ստանալ անհրաժեշտ ֆինանսավորում: Երբ Լիլիանը ներս էր մտնում վճռական տեսքով, շուրջ բոլորը՝ թագավորից մինչև սպասավոր, գիտեին, որ քսակները հանելու ժամանակն է:

Գրքեր և հրատարակություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Trasher, Lillian A work of faith and labor of love. — Springfield, MO: Division of Foreign Missions, 1943. — 31 p. — (from a series of letters written by Lillian Trasher to friends of the orphanage).
  • Trasher, Lillian Mrs. Fredrick Reed: The Sad Lady, And How She Found Happiness. — S.N., 1949. — 20 p.
  • Trasher, Lillian Princess Laureena and the Wood-Cutters daughter. — Cairo, Egypt: N.M.P.
  • Trasher, Lillian Fables for young and old. — Cairo, Egypt: N.M.P., 194?.
Trasher, Lillian Fables for young and old. — Portland, OR: Lilian Trasher Book, 1956. — 107 p.
  • Trasher, Lillian Letters from Lilian. — Springfield, MO: Division of Foreign Missions, 1983. — 126 p.
Trasher, Lillian Letters from Lilian. — special 100 year ed. — Springfield, MO: Assemblies of God World Missions, 2011. — 123 p.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Kathleen Hardcastle (2009-10-18)։ «Lillian Trasher (1887-1961)» (անգլերեն)։ Assemblies of God Theological Seminary։ Վերցված է 2015-04-28 
  2. 2,0 2,1 Holy Women, Holy Men. Celebrating the Saints. — New York, NY: Church Publishing Incorporated, 2010. — P. 32. — 800 p. — ISBN 978-0-89869-637-0
  3. McGee, 1999, էջ 677
  4. 4,0 4,1 4,2 Shemeth, 2002, էջ 1153
  5. McGee, 1999, էջ 678
  6. 6,0 6,1 Лестер Самралл Лилиан Хант Трэшер (1887-1961). Великая «мать Нила» // Пионеры веры = Pioneers of faith. — МРО БЦХВЕ «Слово жизни», 2009. — С. 115-119. — 240 с. — 2000 экз. — ISBN 5-94324-037-3
  7. 7,0 7,1 Beth Baron Nile Mother. Lilian Trasher and the Orphans of the Egypt // Competing Kingdoms: Women, Mission, Nation, and the American Protestant Empire, 1812–1960 / Barbara Reeves-Ellington, Kathryn Kish Sklar, Connie A. Shemo. — Duke University Press, 2010. — P. 10, 240-265. — 431 p. — ISBN 9780822392590
  8. Raymond T. Brock "Mama Lillian" and Her Children(անգլ.) // Bert Webb, Robert Cunningham Pentecostal Evangel : журнал. — Springfield, MO: Gospel Publishing House, 1962. — В. February, 11. — № 2492. — С. 16.
  9. «Orphanage Celebrates 100 Years» (pdf) (անգլերեն)։ The General Council of the Assemblies of God։ 2011։ Վերցված է 2015-04-28 

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Beatty, Jerome. "Nile Mother." American Magazine (June 1939): 55-56, 180.
  • Brock, Raymond T. "Mama Lillian and Her Children," Pentecostal Evangel, 11 Feb. 1962, 16
  • Christian History Institute (2002). "March 27, 1919 • British Compelled "Mother of the Nile" to Leave Egypt". Retrieved Apr. 10, 2005.
  • Conn, Charles W. Like A Mighty Army: A History of the Church of God, 1886-1976. Cleveland, TN: Pathway Press, 1977. pp. 146,181, 268, 285, 322.
  • Crouch, Philip. "Why They Called Her the Greatest Woman in Egypt." Assemblies of God Heritage 4:4 (Winter 1984-85): 7-8.
  • Hassan, Fayza (2000). "Liberty Blues". Retrieved Apr. 10, 2005.
  • Howell, Beth Prim. Lady on a Donkey. New York: E. P. Dutton, 1960.
  • McGee, Gary B. "Trasher, Lillian Hunt." In Biographical Dictionary of Christian Missions. Gerald H. Anderson, ed. Grand Rapids, MI: William B. Eerdmans, 1998. pp. 677–678.
  • Shemeth, S. "Trasher, Lillian Hunt." In Dictionary of Pentecostal and Charismatic Movements, ed. by Stanley M. Burgess, Gary B. McGee, and Patrick H. Alexander. Grand Rapids, MI: Zondervan, 1988. pp. 852–853.
  • Shemeth, S. "Trasher, Lillian Hunt." In The New International Dictionary of Pentecostal and Charismatic Movements. Stanley M. Burgess and Eduard M. van der Maas, eds. Rev. and expanded ed. Grand Rapids, MI: Zondervan, 2002. p. 1153.
  • Sumrall, Lester F. Lillian Trasher, the Nile Mother. Springfield, MO: Gospel Publishing House, 1951.
  • Trasher, Lillian Hunt. Letters from Lillian. Springfield, MO: Division of Foreign Missions, 1983.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]