Լամբրոն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Coa Illustration Elements Building Castle.svg
Լամբրոն
Lampron castle.jpg
Տեսակ դղյակ և հնագիտական հուշարձան
Տեղագրություն Թուրքիա Թուրքիա
Վարչական միավոր Չամլըյայլա
Երկիր Թուրքիա
Կառուցված 1071 թ.
Կառուցող Օշին Գանձակեցի
Օգտագործվան մեջ 1071-15-րդ դար
Ընթացիկ վիճակ Կիսավեր
Կապված անձինք Հեթումյաններ
Կոորդինատներ: 37°9′56.70000000001″ հս․ լ. 37°9′56.70000000001″ ավ. ե. / 37.1657500000000027° հս․. լ. 37.1657500000000027° ավ. ե. / 37.1657500000000027; 37.1657500000000027
Լամբրոնը գտնվում է Թուրքիաում
Լամբրոն

Լամբրոն (ֆր.՝ Les Embruns; անգլ.՝ Lambron castle), հայկական բերդ պատմական Կիլիկյան Հայաստանում։ Հանդիսացել է Հեթումյանների սեփականությունը, սակայն հետագայում մտցվել է Կիլիկիայի իշխանաության մեջ։ Մինչև 18-րդ դարը պահպանվել են Կիլիկյան Հայաստանի խորհրդանիշ հանդիսացող առյուծի պատկերը։ Ներկայումս կիսավեր է։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

11-րդ դարի առաջին կեսին հայոց պետականության կորուստը, Բյուզանդական նվաճումներից հետո[1][2], ինչպես նաև սելջուկների արշավանքները Հայաստան հանգեցրին հայ ազգաբնակչության զանգվածային արտագաղթին Կիլիկիա, այստեղ ձևավորվեց Կիլիկիայի հայկական իշխանությունը։ 1073 թվականին հայ ավատատեր Օշին Գանձակեցին իր եղբայրների հետ հաստատվում է Կիլիկիայում՝ իր ընկեր Աբլղարիբ Արծրունու տիրապետության տակ գտնվող տարածքում։ Վերջինս Օշինին է նվիրում Տավրոսի լեռներում գտնվող, արաբներից գրավված Լամբրոն բերդը։

Կիլիկյան Հայաստանի արքաների կառավարումը համընկավ խաչակրաց արշավանքներ հետ։ Դա առևտրի և արհեստագործության ծաղկման բուռն շրջան էր։ Կառուցվեցին մի շարք վանքեր, որոնցից մեկն էլ՝ Լամբրոնի հարևանությամբ գտնվող Սկևռա վանքն էր, այստեղ 12-13-րդ դարերում ծաղկում են ապրել հայկական գրչությունը, մանրանկարչությունը, փորագրությոնը։

Ճարտարապետություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ինչպես Լեռնային Կիլիկիայի բերդերի մեծամասնությունը՝ Լամբրոնը ժայռոտ ամրոց է։ Տեղակայված է բլրի վրա և զբաղեցնում է շուրջ 49,500 քմ. տարածք։ Գետի կիրճից մինչև բլրի լանջը առկա 50 մետր բարձրություն։ Բերդը բաժանված է երկու մասի՝ ստորին պալատ և վերին պալատ։ Բերդի կառույցները կիսավեր են, սակայն կամարաձև պալատը ամբողջովին հասել է մինչև մեր օրեր։

Նշանավոր կառավարիչներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Glanville Price. Encyclopedia of the languages of Europe. — Wiley-Blackwell, 2000. — 17 էջ.:

    The origins of the Armenian dispersion go back to the fall of the Bagratid kingdom in AD 1045. The first emigration from Armenia enabled Armenians to establish a new kingdom in Cilicia (1080—1375).

  2. Gabriel Sheffer. Diaspora politics: at home abroad. — Cambridge University Press, 2003. — 59 էջ

    …the first large-scale Armenian migration occurred after the collapse of the Bagratid dynasty in the eleventh century, when migrants established a colony in Cilcia in southeastern Anatolia