Էսկասու համաձայնագիր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Էսկասու համաձայնագիր
Տեղեկատվության մատչելիության, հասարակության մասնակցության և բնապահպանական հարցերում արդարադատության մասին Լատինական Ամերիկայի և Կարիբյան ավազանի տարածքային համաձայնագիր
Acuerdo de Escazú.svg
     Վավերացրած      Ստորագրած      Չստորագրած
Պատրաստվել է մայիսի 5, 2015 – մարտի 4, 2018
Ստորագրվել է
— վայր
սեպտեմբերի 27, 2018[1]
Էսկասու, Կոստա Ռիկա
Ուժի մեջ է մտել ապրիլի 22, 2021[1]
Ստորագրել են 24[1]
Վավերացրել են 12[1]
Լեզուներ անգլերեն, ֆրանսերեն, պորտուգալերեն, կեչուա, իսպաներեն

Տեղեկատվության մատչելիության, հասարակության մասնակցության և բնապահպանական հարցերում արդարադատության մասին Լատինական Ամերիկայի և Կարիբյան ավազանի տարածքային համաձայնագիր, որն ավելի հայտնի է որպես Էսկասու համաձայնագիր (իսպ.՝ Acuerdo de Escazú), միջազգային պայմանագիր, որն ստորագրել են Լատինական Ամերիկայի և Կարիբյան 24 պետություններ՝ շրջակա միջավայրի վերաբերյալ տեղեկատվության մատչելիության, շրջակա միջավայրի վերաբերյալ որոշումների կայացման գործընթացում հասարակության մասնակցության, շրջակա միջավայրի արդարադատության և ներկա ու ապագա սերունդների առողջ և կայուն միջավայրի իրավունքների վերաբերյալ[2]։ Համաձայնագրին մասնակցել են Լատինական Ամերիկայի և Կարիբյան ավազանի 33 երկրներ։ 24 ստորագրող երկրներից այն վավերացվել է տասներկու կողմից՝ Անտիգուա և Բարբուդա, Արգենտինա, Բոլիվիա, Էկվադոր, Գայանա, Մեքսիկա, Նիկարագուա, Պանամա, Սենթ Վինսենթ և Գրենադիններ, Սենթ Քիթս և Նևիս, Սենթ Լյուսիա և Ուրուգվայ[1]։

Համաձայնագիրը ծնունդ է առել ՄԱԿ-ի Կայուն զարգացման վերաբերյալ 2012 թվականի խորհրդաժողովում և միակ պարտադիր պայմանագիրն է, որն ընդունվել է համաժողովի արդյունքում։ Այն կազմվել է 2015 թվականից 2018 թվականն ընկած ժամանակահատվածում և ընդունվել է 2018 թվականի մարտի 4-ին Էսկասու քաղաքում, Կոստա Ռիկա։ Համաձայնագիրը ստորագրվել է 2018 թվականի սեպտեմբերի 27-ին և ստորագրության համար բաց է մնացել մինչև 2020 թվականի սեպտեմբերի 26-ը[1]։ Համաձայնագրի ուժի մեջ մտնելու համար պահանջվել էր տասնմեկ վավերացում, որը ձեռք է բերվել 2021 թվականի հունվարի 22-ին՝ Մեքսիկայի և Արգենտինայի միանալով[3]։ Համաձայնագիրն ուժի մեջ կմտնի 2021 թվականի ապրիլի 22-ին[1]։

Էսկասու համաձայնագիրը Լատինական Ամերիկայում և Կարիբյան ավազանում առաջին միջազգային պայմանագիրն է, որը վերաբերում է շրջակա միջավայրին, և աշխարհում առաջինն է, որը ներառում է դրույթներ բնապահպանական պաշտպանների վերաբերյալ[2]։ Համաձայնագիրը ամրապնդում է կապերը մարդու իրավունքների և շրջակա միջավայրի պահպանության միջև՝ անդամ պետություններին շրջակա միջավայրի պաշտպանների իրավունքների պահանջներ դնելով։ Այն նպատակ ունի ապահովել շրջակա միջավայրի վերաբերյալ տեղեկատվության, բնապահպանական որոշումների կայացման, ինչպես նաև բնապահպանական հիմնախնդիրների վերաբերյալ իրավական պաշտպանության և օգտագործման համար հասարակության լիարժեք մատուցումը։ Այն նաև ճանաչում է ներկա և ապագա սերունդների առողջ միջավայրի և կայուն զարգացման իրավունքը[4][5]։

Անդամներ և ստորագրողներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Անդամ[1] Ստորագրման ամսաթիվ Վավերացման ամսաթիվ
Անտիգուա և Բարբուդա Անտիգուա և Բարբուդա սեպտեմբերի 27, 2018}} մարտի 4, 2020
Արգենտինա Արգենտինա սեպտեմբերի 27, 2018 հունվարի 22, 2021
Բելիզ Բելիզ սեպտեմբերի 24, 2020
Բոլիվիա Բոլիվիա նոյեմբերի 2, 2018 սեպտեմբերի 26, 2019
Բրազիլիա Բրազիլիա սեպտեմբերի 27, 2018
Կոլումբիա Կոլումբիա դեկտեմբերի 11, 2019
Կոստա Ռիկա Կոստա Ռիկա սեպտեմբերի 27, 2018
Դոմինիկա Դոմինիկա սեպտեմբերի 26, 2020
Էկվադոր Էկվադոր սեպտեմբերի 27, 2018 մայիսի 21, 2020
Գրենադա Գրենադա սեպտեմբերի 26, 2019
Գվատեմալա Գվատեմալա սեպտեմբերի 27, 2018
Գայանա Գայանա սեպտեմբերի 27, 2018 ապրիլի 18, 2019
Հայիթի Հայիթի սեպտեմբերի 27, 2018
Ճամայկա Ճամայկա սեպտեմբերի 26, 2019
Մեքսիկա Մեքսիկա սեպտեմբերի 27, 2018 հունվարի 22, 2021
Նիկարագուա Նիկարագուա սեպտեմբերի 27, 2019 մարտի 9, 2020
Պանամա Պանամա սեպտեմբերի 27, 2018 մարտի 10, 2020
Պարագվայ Պարագվայ սեպտեմբերի 28, 2018
Պերու Պերու սեպտեմբերի 27, 2018
Դոմինիկյան Հանրապետություն Դոմինիկյան Հանրապետություն սեպտեմբերի 27, 2018
Սենտ Վինսենթ և Գրենադիններ Սենտ Վինսենթ և Գրենադիններ հուլիսի 12, 2019 սեպտեմբերի 26, 2019
Սենթ Քիթս և Նևիս Սենթ Քիթս և Նևիս սեպտեմբերի 26, 2019 սեպտեմբերի 26, 2019
Սենտ Լյուսիա Սենտ Լյուսիա սեպտեմբերի 27, 2018 դեկտեմբերի 1, 2020
Ուրուգվայ Ուրուգվայ սեպտեմբերի 27, 2018 սեպտեմբերի 26, 2019

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]