Էլիզաբեթ Արդեն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Էլիզաբեթ Արդեն
անգլ.՝ Elizabeth Arden
Դիմանկար
Ծնվել էդեկտեմբերի 31, 1881(1881-12-31)[1]
ԾննդավայրWoodbridge, Օնտարիո[2]
Մահացել էհոկտեմբերի 18, 1966(1966-10-18)[2][3][4] (84 տարեկան)
Մահվան վայրՆյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ[2]
ԳերեզմանՍլիփի Հոլոու[2]
ՔաղաքացիությունFlag of the United States.svg ԱՄՆ[2] և Flag of Canada (Pantone).svg Կանադա[5]
Մասնագիտությունգործարար և cosmetologist
Պարգևներ և
մրցանակներ
Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետ[6][7]
Elizabeth Arden Վիքիպահեստում

Ֆլորենս Նայթինգեյլ Գրահամ (անգլ.՝ Florence Nightingale Graham, դեկտեմբերի 31, 1881(1881-12-31)[1], Woodbridge, Օնտարիո[2] - հոկտեմբերի 18, 1966(1966-10-18)[2][3][4], Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ[2]), գործարար աշխարհում Էլիզաբեթ Արդեն անունով հայտնի կանադա-ամերիկացի գործարարուհի, մերօրյա «Elizabeth Arden, Inc.» կոսմետիկական ընկերության հիմնադիրը, որն ԱՄՆ-ում կոսմետիկայի կայսրություն է ստեղծել։ Մինչև 1929 թվականը Եվրոպայում և ԱՄՆ-ում ունեցել է 150 գեղեցկության սրահ[փա՞ստ]։ Նրա 1,000 ապրանքատեսակները վաճառվել են 22 երկրներում[փա՞ստ]։ Հանդիսացել է միակ սեփականատեր և կարիերայի գագաթնակետին եղել է ամենահարուստ կանանցից մեկն աշխարհում[փա՞ստ]։

Նախապատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է 1881 թվականի Նոր տարվա նախօրյակին Կանադայի Օնտարիո նահանգի Վուդբրիջ համայնքում։ Ծնողները Կանադա էին ներգաղթել 1870-ական թվականներին Միացյալ Թագավորության Կոռնուոլ թերակղզուց։ Հայրը՝ Ուիլյամ Գրահամը, շոտլանդացի էր, իսկ մայրը՝ Սյուզանը, կելտական կոռնուոլ էթնիկ ցեղախմբի ներկայացուցիչ, որը Կոռնուոլում գտնվող հարուստ հորաքրոջ հետ պայմանավորվածություն է ունեցել, որ վերջինս պետք է վճարեր իր երեխաների կրթության համար[8]։ Արդենը դուրս է մնացել Տորոնտոյի քույրական դպրոցից[9][10]։

Մեկնել է Մանհեթեն ավագ եղբոր մոտ և կարճ ժամանակ որպես հաշվապահ աշխատել «E. R. Squibb Pharmaceuticals Company» դեղագործական ընկերությունում։ Աշխատելու ընթացքում երկար ժամանակ է անցկացրել նրանց լաբորատորիայում ու սովորել մաշկի խնամքի մասին, որից հետո, կրկին կարճ ժամանակ, աշխատել է գեղեցկության մասնագետ Էլեանոր Ադեյրի մոտ։

Իր սրահներում ու շուկայավարման քարոզարշավների ընթացքում կարևորել է կանանց դիմահարդարում օգտագործել սովորեցնելը, ինչպես նաև առաջին անգամ ներկայացրել է այնպիսի գաղափարներ, ինչպիսիք են կոսմետիկայի գիտական ձևակերպումը, դիմահարդարումը, աչքերի, շրթունքների ու դիմահարդարման գույների համաձայնեցումը[փա՞ստ]։

Արդենին է վերագրվում դիմահարդարումը որպես բարձրաշխարհիկ տիկնոջ կերպարի պատշաճ ու տեղին, նույնիսկ անհրաժեշտ հատկանիշի հաստատումն այն դեպքում, երբ նախկինում այն համարվել է ստորին խավին կամ անբարոյականներին բնութագրող հատկանիշ։ Նա թիրախավորել է միջին տարիքի ու անհրապույր կանանց, որոնց համար իր ապրանքատեսակները երիտասարդ ու գեղեցիկ տեսք էին ապահովում[փա՞ստ]։

Քաղաքականության մեջ Արդենը պահպանողական էր և աջակցել է Հանրապետական կուսակցությանը[11]։

Կարիերա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էլիզաբեթ Արդենի գերեզմանաքարը
Էլիզաբեթ Արդենի գերեզմանը Սլիփի Հոլոու գերեզմանատանը

1909 թվականին գեղագետ Էլիզաբեթ Հաբարդի հետ գործընկերություն է սկսել, որը սակայն լուծարվել է 1910 թվականին[12]։ Գրահամը, որը ձգտում էր ֆիրմային անուն ունենալ, օգտագործել է «Էլիզաբեթ» անունն իր սրահների ցուցանակների համար գումար խնայելու նպատակով, իսկ «Արդեն» անունը վերցրել է մոտակայքում գտնվող ագարակից։ Այսպես ձևավորվել է «Էլիզաբեթ Արդեն» ֆիրմային անունը[11]։ 1910 թվականին Նյու Յորքում հիմնել է «Red Door» սրահը, որն այդ ժամանակից ի վեր օգտագործվել է նրա անվանը զուգահեռ[փա՞ստ]։

1912 թվականին մեկնել է Ֆրանսիա՝ Փարիզի գեղեցկության սրահներում դեմքի մերսման տեխնիկաներ սովորելու նպատակով։ Վերադարձել է իր կողմից ստեղծված կարմրաներկի ու երանգավորված դիմափոշու հավաքածուով։ 1915 թվականին ընդլայնել է միջազգային գործունեությունը՝ ամբողջ աշխարհում սրահներ բացելով։ 1934 թվականին Մեն նահանգի Հռոմ քաղաքում բացել է ԱՄՆ-ում առաջին նպատակային գեղեցկության սպան, որը գործել է մինչև 1970 թվականը[13]։

1962 թվականին ֆրանսիական կառավարության կողմից կոսմետիկայի արդյունաբերության մեջ ունեցած ներդրումների համար արժանացել է Պատվավոր Լեգեոնի շքանշանի[14]։

Վախճանվել է 1966 թվականի հոկտեմբերի 18-ին Մանհեթենի «Լենոքս Հիլ» հիվանդանոցում և հուղարկավորվել Նյու Յորք նահանգի Սլիփի Հոլոու բնակավայրի համանուն գերեզմանատանը[15][16]։

Մշակույթում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«War Paint» մյուզիքլում արտացոլված է Արդենի մրցակցությունը Հելենա Ռուբինշտեյնի հետ։ Չիկագոյի Գուդմեն թատրոնում փորձաշրջան անցնելուց հետո 2017 թվականի ապրիլի 6-ին բեմադրվել է Բրոդվեյի «Հոլանդացի» թատրոնում և արժանացել չորս Թոնի մրցանակի, այդ թվում «Լավագույն դերասանուհի» անվանակարգում գլխավոր դերակատարման համար[17]․ բեմադրությունն ավարտվել է նոյեմբերի 5-ին[18]։

«Մերդոքի առեղծվածները» կանադական դետեկտիվ հեռուստասերիալի 2018 թվականի հոկտեմբերի 1-ի սերիայում Էլիզաբեթ Արդենը որպես Ֆլորենս Նայթինգեյլ Գրահամ մարմնավորվել է կանադացի դերասանուհի Քեթրին Ալեքսանդրի կողմից[19]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 http://central.bac-lac.gc.ca/.item/?app=Census1891&op=pdf&id=30953_148182-00745
  2. 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 Elizabeth Arden
  3. 3,0 3,1 3,2 American National Biography — 1999.
  4. 4,0 4,1 4,2 FemBio: Банк інформації про видатних жінок, Frauendatenbank, Банк данных о выдающихся женщинах
  5. LIBRIS — 2018.
  6. https://www.thoughtco.com/elizabeth-arden-biography-3528897
  7. https://www.lsa-conso.fr/produits/eight-hour-cream-edition-limitee-gold-collection-d-elizabeth-arden,187407
  8. Sawyers, June Skinner (1966). Famous Firsts of Scottish-Americans. Pelican Publishing, p. 11.
  9. Davidson, Hilary. Frommer's Guide to Toronto 2004. p. 262. 0-7645-4060-2.
  10. https://www.encyclopedia.com/women/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/arden-elizabeth-1878-1966
  11. 11,0 11,1 Lewis Jone Johnson (2015)։ «Elizabeth Arden Biography»։ Վերցված է December 31, 2018 
  12. «BUSINESS TROUBLES»։ New York Times։ August 16, 1910 
  13. McMillan Susan (June 13, 2014)։ «Former Elizabeth Arden estate on Long Pond for sale»։ Kennebec Journal (Augusta, Maine)։ Վերցված է June 13, 2014 
  14. «Who Was Elizabeth Arden?»։ ThoughtCo։ Վերցված է February 27, 2018 
  15. «The Original Beauty Queen: The Story of Elizabeth Arden»։ Hanna (en-US)։ January 30, 2017։ Վերցված է February 27, 2018 
  16. Wilson, Scott. Resting Places: The Burial Sites of More Than 14,000 Famous Persons, 3d ed.: 2 (Kindle Locations 1480-1481). McFarland & Company, Inc., Publishers. Kindle Edition.
  17. «Tony Awards 2018 - Broadway.com»։ www.broadway.com։ Վերցված է October 4, 2018 
  18. «LuPone Surgery Forces 'War Paint' to Announce Early Closing»։ Վերցված է October 4, 2018 
  19. «Operation Murdoch»։ Վերցված է October 4, 2018 – via www.imdb.com 

Հետագա ընթերցանություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Haag Karin Loewen (1999)։ «Arden, Elizabeth»։ in Commire, Anne։ Women in World History: A biographical encyclopedia 1։ Waterford, CT: Yorkin Publications, Gale Group։ էջեր 442–446։ ISBN 978-0787640804 
  • Marshall Mary (2008)։ Great Breeders and Their Methods։ Russell Meerdink Co. Ltd.։ ISBN 978-0-929346-82-3 
  • Peiss Kathy (2011)։ Hope in a jar: The making of America's beauty culture։ University of Pennsylvania Press 
  • Willett Julie A. (2010)։ The American Beauty Industry Encyclopedia։ ABC-CLIO։ էջեր 22–25 
  • Woodhead Lindy (2004)։ War Paint։ Virago Press։ ISBN 978-1-84408-049-6 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]