Էդուարդ Լի Տորնդայք

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Էդուարդ Լի Տորնդայք
Edward Lee Thorndike
PSM V80 D211 Edward Lee Thorndike.png
Ծնվել էօգոստոսի 31, 1874(1874-08-31)[1][2]
Ուիլյամսբուրգ, Համպշիր շրջան, Մասաչուսեթս, ԱՄՆ
Մահացել էօգոստոսի 9, 1949(1949-08-09)[3] (74 տարեկան)
Մոնթրոուզ, Cortlandt, Վեստչեստեր շրջան, Նյու Յորք, ԱՄՆ
ՔաղաքացիությունFlag of the United States (1912-1959).svg ԱՄՆ
Դավանանքաթեիզմ
Մասնագիտությունհոգեբան և համալսարանի պրոֆեսոր
Հաստատություն(ներ)Կոլումբիայի համալսարանի մանկավարժական քոլեջ, Կոլումբիայի համալսարան[4] և Քեյզի արևմտյան ռեզերվային համալսարան
Գործունեության ոլորտհոգեբանություն և մանկավարժություն
ԱնդամակցությունԱրվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա[5], Ամերիկական փիլիսոփայական ընկերություն[5], ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա և Ամերիկյան հոգեբանական ասոցիացիա
Ալմա մատերՍտենֆորդի համալսարան (1897)[4], Կոլումբիայի համալսարան[4], Կոլումբիայի համալսարանի մանկավարժական քոլեջ, Ուեսլեական համալսարան (1895) և Հարվարդի համալսարան
Գիտական աստիճանարվեստների մագիստրոս[4] (1897), փիլիսոփայության դոկտոր[4] (1898) և Բակալավր (1895)
Գիտական ղեկավարՋեյմս Մակկին Կետտել[4]
ՊարգևներButler Medal? Մեսենջերի լեկցիաներ և Ամերիկյան վիճակագրական միության անդամ
Երեխա(ներ)Robert L. Thorndike?
Edward Thorndike Վիքիպահեստում

Էդուարդ Լի Տորնդայք (օգոստոսի 31, 1874(1874-08-31)[1][2], Ուիլյամսբուրգ, Համպշիր շրջան, Մասաչուսեթս, ԱՄՆ - օգոստոսի 9, 1949(1949-08-09)[3], Մոնթրոուզ, Cortlandt, Վեստչեստեր շրջան, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի հոգեբան։ Կոլումբիայի համալսարանի պրոֆեսոր (1904 թվականից), ամերիկյան հոգեբանական ասոցիացիայի նախագահ (1912 թ.-ից)։

Զբաղվել է գլխավորապես համեմատական հոգեբանության և ուսուցման հարցերով։ Ռորնդայքը բիհևիորիզմի նախահայրն է։ Առաջինը կենդանիների վարքը ուսումնասիրել է լաբորատոր պայմաններում, որի արդյունքները որոշ փոփոխություններով փորձել է կիրառել երեխայի վարքի օրինաչափությունները բացահայտելիս։ Ռորնդայքը ձևակերպել է «փորձերի և սխալների» օրենքը, որի օգնությամբ ուսումնասիրել է մի շարք կենդանիների (շուն, կատու, կապիկ) գործողություններն ու շարժումները։ Նա իրադրությունների (ստիմուլների համակարգի) և կենդանի օրգանիզմների միջև ստեղծված կապերը ընդունելով որպես սոսկ կենսաբանական պատասխան-ռեակցիաներ, մերժել է դրանց իդեա–շարժողական բնույթը, այսինքն՝ մտածողական տարրական կապակցությունների առկայությունը։ Տորնդայքը մշակել է մի շարք օրինաչափություններ (պատրաստակամություն, ներքին դիրքորոշում, յուրացում, վարժությունների փոխանցում ևն), որոնք մեկնաբանել է ելակետ ունենալով էապես կենսաբանական (հատկապես գենետիկական) կանխորոշման մի շարք սկզբունքներ։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png