Էդուարդ Լի Տորնդայք

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto Info sciences exactes.png
Էդուարդ Լի Տորնդայք
Edward Lee Thorndike
PSM V80 D211 Edward Lee Thorndike.png
Ծնվել է օգոստոսի 31, 1874({{padleft:1874|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:31|2|0}})[1]
Ուիլյամսբուրգ, Համպշիր շրջան, Մասաչուսեթս, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ
Մահացել է օգոստոսի 9, 1949({{padleft:1949|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:9|2|0}})[1][2] (74 տարեկանում) կամ օգոստոսի 10, 1949({{padleft:1949|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:10|2|0}})[3] (74 տարեկանում)
Մոնթրոուզ, Cortlandt, Վեստչեստեր շրջան, Նյու Յորք, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ
Քաղաքացիություն Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ
Դավանանք աթեիզմ
Մասնագիտություն հոգեբան և համալսարանի պրոֆեսոր
Հաստատություն(ներ) Թիչրզ քոլիջ, Կոլումբիայի համալսարան[4] և Քեյզի արևմտյան ռեզերվային համալսարան[5]
Գործունեության ոլորտ հոգեբանություն և մանկավարժություն
Անդամակցություն ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա[5], Ամերիկյան հոգեբանական ասոցիացիա[5], Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա[6] և Ամերիկական փիլիսոփայական ընկերություն[6]
Ալմա մատեր Հարվարդի համալսարան[4], Ուեսլեական համալսարան[5], Կոլումբիայի համալսարան[4] և Թիչրզ քոլիջ
Գիտական աստիճան Բակալավր[5] (1895), արվեստների մագիստրոս[4] (1897) և փիլիսոփայության դոկտոր[4] (1898)
Գիտական ղեկավար James McKeen Cattell[4]
Պարգևներ Butler Medal և Messenger Lectures
Երեխա(ներ) Robert L. Thorndike
Edward Thorndike Վիքիպահեստում

Էդուարդ Լի Տորնդայք, (1874—1949), ամերիկացի հոգեբան։ Կոլումբիայի համալսարանի պրոֆեսոր (1904-ից), ամերիկյան հոգեբանական ասոցիացիայի նախագահ (1912 թ.-ից)։

Զբաղվել է գլխավորապես համեմատական հոգեբանության և ուսուցման հարցերով։ Ռորնդայքը բիհևիորիզմի նախահայրն է։ Առաջինը կենդանիների վարքը ուսումնասիրել է լաբորատոր պայմաններում, որի արդյունքները որոշ փոփոխություններով փորձել է կիրառել երեխայի վարքի օրինաչափությունները բացահայտելիս։ Ռորնդայքը ձևակերպել է «փորձերի և սխալների» օրենքը, որի օգնությամբ ուսումնասիրել է մի շարք կենդանիների (շուն, կատու, կապիկ) գործողություններն ու շարժումները։ Նա իրադրությունների (ստիմուլների համակարգի) և կենդանի օրգանիզմների միջև ստեղծված կապերը ընդունելով որպես սոսկ կենսաբանական պատասխան-ռեակցիաներ, մերժել է դրանց իդեա–շարժողական բնույթը, այսինքն՝ մտածողական տարրական կապակցությունների առկայությունը։ Տորնդայքը մշակել է մի շարք օրինաչափություններ (պատրաստակամություն, ներքին դիրքորոշում, յուրացում, վարժությունների փոխանցում ևն), որոնք մեկնաբանել է ելակետ ունենալով էապես կենսաբանական (հատկապես գենետիկական) կանխորոշման մի շարք սկզբունքներ։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png