Ուեսլեյան համալսարան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ուեսլեյան համալսարան և քոլեջ
Ուեսլեյան համալսարան
Wesleyan University.svg
College row at wesleyan.jpg
Տեսակհամալսարան և մասնավոր ոչ առևտրային կրթական հաստատություն[1]
Հիմնադրված է1831
Անվանված էJohn Wesley?
ԱնդամակցությունԳիտական հրատարակչական և ակադեմիական ռեսուրսների կոալիցիա[2]
ԵրկիրFlag of the United States.svg ԱՄՆ
ՏեղագրությունՄիդլթաուն, Կոնեկտիկուտ
Հասցե237 High St, Middletown, CT, 06459[1]
Կայքwesleyan.edu[1]
Կոորդինատներ: 41°33′20.232000099991″ հս․ լ. 72°39′21.038400100007″ ամ. ե. / 41.55562000002777268° հս․. լ. 72.65584400002778409° ավ. ե. / 41.55562000002777268; 72.65584400002778409
Wesleyan University Վիքիպահեստում

Ուեսլեյան համալսարան, (անգլ.՝ Wesleyan University) համալսարանը գտնվում է ԱՄՆԿոնեկտիկուտ նահանգի Միդլթաուն քաղքում: Հիմնվել է 1881 թվականին: Կարնեգիի դասավանդման զարգացման ֆոնդի համաձայն համալսարանը հանդիսանում է ԱՄՆ-ի միակ բակալավրաjին լիբերալ քոլեջը, որն իրականացնում է մեծաթիվ դոկտորների նախապատրաստում գիտության, տեխնոլոգիայի, ճարտարագիտության և մաթեմատիկայի[3][4][5] ոլորտներում:

Համալսարանն առաջարկում է ուսման բակալավրի աստիճան հայցելու 47 ծրագիր: Նշվածներից վեց ուղղությամբ տրվում են մագիստրոսի և փիլիսոփայության դոկտորի կոչումներ: Համալսարանում աշխատում, սովորում են 2800 ուսանող, որոնցից 400-ը սովորում են հեռակա, իսկ 300-ը՝ որպես ասպիրանտ: Ուսանողներին հասու է գրեթե 900 կուրս[6]:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ուեսլեյան համալսարանը հիմնվել է 1831 թ. մեթոդական եկեղեցու և Միդլթաունի քաղաքացիների կողմից: Առաջին ուսումնական տարում գրանցվել են տարբեր տարիքային խմբերի 48 ուսանող, որոնց դասավանդում էին 3 պրոֆեսոր և մեկ ուսուցիչ, ուսման վճարը կազմում էր տարեկան 36 ամերիկյան դոլար[7]:

Համալսարանը անվանակոչել են ի պատիվ Ուեսլի Ջոնի, որը մեթոդական եկեղեցու հիմնադիրն է և բարձրագույն մեթոդական ուսումնական հաստատությունների առաջին հիմնադիրներից մեկը ԱՄՆ-ում: Այդ շարժումը կարևոր դեր խաղաց նմանատիպ համալսարանների կառուցման և լիբերալային արվեստի նախապատրաստման համար, և ոչ աստվածաբանությունը: Առաջին պրեզիդենտը դարձավ Ուիլբուր Ֆիսկը՝ հայտնի մեթոդիստ-մանկավարժ, երդմնակալության ժամանակ՝ 1831 թվականի սեպտեմբերին, իր խոսքում նշել է, որ կրթությունը ծառայում է երկու նպատակի՝ «անձնական մտքի լուսավորման և ի օգուտ խաղության» [7]:

Քոլեջի հետնամաս: Աջից ձախ. Հյուսիսային քոլեջ, Հարավային քոլեջ, Մեմորիալային մատուռը, թատրոն

Հիմնադրման պահից սկսած՝ համալսարանը հայտնի դարձավ մի շարք նորամուծություններով: Մինչդեռ ամերիկյան մի շարք բարձրագույն համալսարաններ հետևում էին եվրոպական կրթական մոդելին, հիմքում դնելով դասական ուսումնասիրությունների մեթոդը, պրեզիդենտ Ֆիսկը կենտրոնացել էր ժամանակակից լեզուների ուսուցման, գրականության և բնական գիտությունների վրա՝ հավասար պայմաններ ստեղծելով դասական ծրագրերի համար: 1870 թ. հիմնվել է Ջադ-Խոլը, որտեղ այժմ գործում է հոգեբանության ֆակուլտետը, այդ շինությունը երկրում այն եզակիներից է, որն ամբողջությամբ նախատեսված է միայն գիտական ուսումնասիրությունների համար[6]:

Սկզբում ուսանողները բացարձակապես միայն սպիտակամորթ տղամարդիկ էին, 1872 թվականից սկսեցին համատեղ դասավանդումներ, սակայն թույլ էին տալիս սակավաթիվ կանանց: Տղամարդ ուսանողները բացասական վերաբերմունք էին ցուցաբերում նմանատիպ դասավանդմանը և վստահեցնում էին, որ կրթության մակարդակը նվազում է այլ բուհերի նկատմամբ: 1912 թ. համատեղ ուսուցման եղանակը դադարեցվեց, բայց նախորդ տարվա որոշ կին շրջանավարտներ օգնել էին հիմնել կանանց Կոնեկտիյան քոլեջը Նոր-Լոնդոնում, որպեսզի լրացնեն առաջացած դատարկությունը[8]:

Ռասսելա Սեմյուելի տունը, որտեղ գործում էր փիլիսոփայության ֆակուլտետը: 1970 թվականից ընդգրկվել է ԱՄՆ-ի պատմական վայրերի ազգային գրանցամատյանում, իսկ 2001 թ. շինությունը հայտարարվել է որպես ԱՄՆ-ի ազգային պատմական հուշարձան

XX դարում եկեղեցական մեթոդի կապը էական նվազեց: 1937 թվականին համալսարանը դարձել է ամբողջությամբ անկախ: Վիկտոր Բետերֆիլդի կառավարման ընթացքում՝ 1943-ից մինչև 1967 թվականը, զարգացավ հետազոտական կարգապահությունը: Հեռանկարային ուսումնասիրությունները առաջ բերեցին հաջողակ գիտնականների և հասարակական գործիչների, որոնք սերտորեն աշխատում էին դասավանդողների և ուսանողների հետ: 1950-ականներին բացվեց Գրականության և սոցիալական գիտությունների քոլեջը[8]:

Սկսած 1960 թվականից՝ համալսարանը սկսեց գրավել նաև աֆրոամերիկյան ռասայի ուսանողներին: Ուեսլեյան համալսարանի դասավանդողները, ուսանողները և աշխատակիցները ակտիվ մասնակցություններ են ունեցել մարդու իրավունքների համար մղվող շարժմանը, հոգևորական Մարտին Լյութեր Քինգը մի քանի անգամ հյուրնկալվել է Ուեսլեյան ճամբարում: 1968 թ. կրկին բացվեցին ուսումնական հաստատության դռները կանանց համար և 1970 թ., սկսած 1909 թվականից առաջին անգամ, առաջին կուրսում ընդգրկվեց ուսանողուհի: Համատեղ դասավանդումը կտրուկ մեծացրեց ուսանողների թիվը[6]:

1974 թվականին ձևավորվեց Աֆրիկյան ուսումնասիրությունների կենտրոն՝ 1969 թվականին ստեղծված Աֆրոամերիկյան ինստիտուտի հիմքի վրա: 1973 թվականի աշնանը ի հայտ եկավ Գիտությունների կենտրոնը, որի շինությունը նախագծել են ճարտարապետներ Քևին Ռոչը և Ջոն Դինկելոն: Արևելյան Ասիայի գիտության կենտրոնը՝ Մենսֆիլդ Ֆրիմանը, բացվել է 1987 թվականին, իսկ 1998 թվականին բացվեց Ամերիկյան կոնտինենտի ուսումնասիրման կենտրոնը[6]:

2000 թվականից մինչև 2005 թվականը համալսարանի կարիքների համար դրամահավաք արշավ է կազմակերպվել, վերջնական հաշվարկով հանգանակվեց 281 միլիոն ամերիկյան դոլար, որոնք ուղղվեցին կարիքավոր ուսանողներին և դասավանդողներին, ինչպես նաև ուսումնական պրոցեսներին և ճամբարների թարմացմանը[6]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 IPEDS
  2. https://sparcopen.org/who-we-are/members/
  3. «Wesleyan University» (անգլերեն)։ Carnegie Foundation։ Վերցված է 2012-05-16 
  4. «A&S-F/SGC»։ Standard Listing (անգլերեն)։ Carnegie Foundation։ Վերցված է 2012-05-16 
  5. «Doc/STEM» (անգլերեն)։ Carnegie Foundation։ Վերցված է 2012-05-16 
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 «Wesleyan University: A Brief History» (անգլերեն)։ Wesleyan University։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-06-04-ին։ Վերցված է 2012-05-16 
  7. 7,0 7,1 «Wesleyan University: A Brief History» (անգլերեն)։ Wesleyan University։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-06-04-ին։ Վերցված է 2012-05-16 
  8. 8,0 8,1 Leslie Starr Welcome to Wesleyan: Campus Buildings. — Middletown, Conn.: Wesleyan University Press, 2007. — P. 49.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]