Դոնալդ Կնուտ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto Info sciences exactes.png
Դոնալդ Կնուտ
DonaldKnuth
KnuthAtOpenContentAlliance.jpg
Ծնվել է հունվարի 10, 1938({{padleft:1938|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:10|2|0}})[1][2] (78 տարեկան)
Միլուոքի, Վիսկոնսին, ԱՄՆ[2]
Քաղաքացիություն Flag of the United States.svg ԱՄՆ
Մասնագիտություն մաթեմատիկոս, համակարգչային գիտնական, ճարտարագետ, մաթեմատիկայի պատմաբան, գրող, ծրագրավորող և համալսարանի պրոֆեսոր
Հաստատություն(ներ) Ստենֆորդի համալսարան
Գործունեության ոլորտ կոմբինատորիկա, ինֆորմատիկա և ալգորիթմների վերլուծություն
Անդամակցություն Լոնդոնի թագավորական ընկերություն, Ֆրանսիական գիտությունների ակադեմիա, Նորվեգիայի գիտությունների ակադեմիա, Ամերիկյան մաթեմատիկական ընկերություն, ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա[2], Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա[2], Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա, Բավարիական գիտությունների ակադեմիա, Ճարտարագիտական ազգային ակադեմիա և Association for Computing Machinery
Ալմա մատեր Քեյզի արևմտյան ռեզերվային համալսարան[2], Կալիֆոռնիայի տեխնոլոգիական ինստիտուտ[2] և Milwaukee Lutheran High School[2]
Գիտական աստիճան դոկտորի աստիճան[3]
Տիրապետում է լեզուներին անգլերեն[4]
Գիտական ղեկավար Մարշալ Հոլ[5]
Պարգևներ Գուգենհայմի կրթաթոշակ, Թյուրինգի մրցանակ[2], Ջոն ֆոն Նեյմանի մեդալ[2], Հարվիի մրցանակ, Ազգային գիտական մեդալ[2], Ֆարադեյի մեդալ, Գրեյս Մյուրեյ Հոպերի մրցանակ, Josiah Willard Gibbs Lectureship, Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ և Turing Lecture
Կայք www-cs-faculty.stanford.edu/~knuth
Donald Ervin Knuth Վիքիպահեստում

Դոնալդ Էրվին Կնուտ (անգլ.՝ Donald Ervin Knuth, ծնվել է հունվարի 10, 1938), համակարգչային գիտության ամերիկացի հռչակավոր մասնագետ։ Հեղինակն է հանրահայտ «Համակարգչային ծրագրավորման արվեստը» (The Art of Computer Programming) գրքի, թվային տպագրության TEX համակարգի, տպատառերի նախագծման METAFONT համակարգի, «Գրագետ ծրագրավորում» (Literate programming) մեթոդոլոգիայի, ինչպես նաև բազում այլ մենագրությունների ու հոդվածների։ 1974 թվականի Թյուրինգի մրցանակի մրցանակակիրն է։ Կնուտը անվանվում է « ալգորիթմների վերլուծության հայր »: Նա նպաստել է հաշվողական բարդության վերլուծությանը ալգորիթմներում և համակարգել մաթեմատիկական տեխնիկա դրա համար։ Այդ գործընթացում նա նաև հանրայնացրել է ասիմպտոտիկ նշագրման նշանակությունը։ Որպես գրող և գիտնական[6] նա ստեղծել է WEB և CWEB գործիքները, որպես գրագետ ծրագրավորման օժանդակ համակարգ։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կնուտը ծնվել է Միլուոկիում, որտեղ նրա հայրը ուներ սեփական փոքր տպագրության բիզնես և դասավանդում էր հաշվապահություն Միլուոկիի դպրոցում։ Նրա գիտելիքը զարգանում էր հետաքրքիր ձևով։ Նա ութերորդ դասարանում մասնակցելով մրցույթի "Ziegler's Giant Bar" նախադասության տառերով կազմեց 4500 բառ, որը շատ ավելին էր քան ժյուրիի ունեցած 2500 բառը։ Նա շահեց հեռուստացույց և շատ քաղցրավենիք իր դպրոցի համար։[7]

Կրթությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կնուտի համար բարդ էր ընտրել Քեյսի Տեխնիկական ինստիտուտում ֆիզիկան երաժշտության փոխարեն։ Մինչ նա սովորում էր ֆիզիկա, ընդգրկվեց IBM 650 ստեղծող խմբիում։ Հետագայում կարդալով համակարգչային ձեռնարկներ նա մտածում էր գրել իր դպրոցում օգտագործվող մեքենայի կոմպիլյատորի կոդը, քանի որ կարծում էր, որ կարող է անել ավելի լավը։[8] 1958-ին Կնուտը ստեղծեց մի ծրագիր, որը հիմնված էր դպրոցում բասկետբոլի թիմում խաղացող յուրաքանչյուր աշակերտի այն արժեքի վրա, որով նա կարող էր օգնել իր թիմին հաղթել լիգայում։ Կնուտը մեկն է այն առաջին խմբագրողներից, որոնք ստացել են Ճարտարագիտության և Գիտության ազգային մրցանակ։ 1960 թ-ին նա փոխում է իր մասնագիտացումը ֆիզիկայից մաթեմատիկա։ 1963-ին Կնուտը ստացավ PhD որակավորում Կալիֆորնիայի Տեխնիկական ինստիտուտի կողմից։ Ամեն տարի նա տալիս է մի քանի ոչ պաշտոնական լեկցիաներ Ստենֆորդի համալսարանում, որը նա անվանում է համակարգչային հափշտակություն։[9][10]

Որպես հումոր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

"Nested parens"—Donald Knuth and Jacob Appelbaum and Donald Knuth

Կնուտը վճարում է 2.56$ այն նրանց, ովքեր գտնում են նրա գրքերում տպագրական սխալներ։ 2008-ին Կնուտը ստիպված էր դադարեցնել չեկերի տրամադրումը բանկային մեքենայությունների պատճառով։

Հեղինակած գրքեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • The Art of Computer Programming - Ամբողջությամբ հրատարակվել են այս գրքի առաջին երեք հատորները։ 4-րդ հատորը հրատարակվել է (և շարունակում է հրատարակվել) առանձին մասերի տեսքով։ Հեղինակը խոստացել է, որ հինգերորդ հատորը ավարտին կհասցնի 2015 թվականին։
  • The TEXbook - TEX հրատարակչական համակարգի նկարագրությունն է։
  • The METAFONTbook - Տպատառերի նախագծման METAFONT համակարգի մասին պատմող աշխատանքն է։
  • Concrete Mathematics. A Foundation for Computer Science - (համահեղինակներ. Օ. Պատաշնիկ, Ռ. Գրեհեմ)։

Հարցազրույցներ և զեկույցներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]


Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Record #121578437 // Gemeinsame Normdatei Ստուգված է ապրիլի 9-ին 2014:
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 2,8 2,9 http://amturing.acm.org/award_winners/knuth_1013846.cfm Ստուգված է մարտի 6-ին 2016:
  3. Record #121578437 // Gemeinsame Normdatei Ստուգված է ապրիլի 2-ին 2015:
  4. http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12358391w Ստուգված է հոկտեմբերի 10-ին 2015:
  5. Mathematics Genealogy Project Ստուգված է օգոստոսի 8-ին 2016:
  6. Knuth, Donald Ervin, Curriculum vitae, Stanford University, http://cs.stanford.edu/~uno/vita.html .
  7. Shasha, Dennis Elliott; Lazere, Cathy A (1998), Out of their minds: the lives and discoveries of 15 great computer scientists, Springer, p. 90, ISBN 978-0-387-98269-4, https://books.google.am/?id=-0tDZX3z-8UC&pg=PA90 
  8. Koshy, Thomas (2004), Discrete mathematics with applications, Academic Press, p. 244, ISBN 978-0-12-421180-3, https://books.google.am/books?id=90KApidK5NwC&pg=PA244, վերցված է հուլիսի 30, 2011 
  9. «Professor Donald Knuth»։ Magdalen College։ Վերցված է դեկտեմբերի 6, 2010 
  10. «Notices»։ Oxford University Gazette։ հոկտեմբերի 30, 2014։ Վերցված է մայիսի 21, 2015