Դարհեմ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Բնակավայր
Դարհեմ
Դրոշ
Flag of Durham.svg

Durham Millburngate Bridge.jpg
Կոորդինատներ: 54°47′0″ հս․ լ. 1°34′0″ ամ. ե. / 54.78333° հս․. լ. 1.56667° ավ. ե. / 54.78333; 1.56667
ԵրկիրՄեծ Բրիտանիա Մեծ Բրիտանիա
Մակերես72,08 square mile
Հեռախոսային կոդ0191
Փոստային ինդեքսներDH1
##Դարհեմ (Միացյալ Թագավորություն)
Red pog.png

Դարհեմ (անգլ.՝ Durham), քաղաք Անգլիայի հյուսիս-արևելքում, Հյուսիս-արևելյան Անգլիա տարածաշրջանի նույնանուն կոմսության վարչական կենտրոն։ Բնակչության թվաքանակը գերազանցում է 48 հազարը (2001 թվականի մարդահամարի տվյալներով)։

Շատ վարչական շրջանների անունները գալիս են իրենց կենտրոնների անուններից, և եթե այդպես է, ապա այդ շրջանի անունը պիտի լիներ «Դարհեմշիր»։ Դա հիմնականում ընդունված է Իռլանդիայում։

Պատմություն և ճարտարապետություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հիմնական հոդվածներ` Դարհեմի տաճար, Դարհեմի դղյակ

Քաղաքի պատմական կենտրոնը վեր է բարձրանում Ուիր գետի ժայռոտ ափին: Միջին դարերում այդ ժայռը իդեալական տեղ էր կառուցելու ամրություններ` շոտլանդացիներից պաշտպանվելու համար: Դարհեմի ամրոցը հիմնադրեց Վիլհելմ I Նվաճողը: Սակայն Հյուսիսային Անգլիայի պաշտպանությունը շոտլանդացիներից շատ շուտով հանձնարարվեց տեղի եպիսկոպոսի, ով այս կողմերի ամենախոշոր ֆեոդալն էր: Մինչև 1836 թվականը դղյակը ծառայում էր որպես նրա նստավայրերից մեկը: Դղյակից բացի, միջնադարյան Դարհեմի ամրություններից պահպանվել են 12-րդ դարի պաշտպանական պարսպի առանձին հատվածներ:

Իր պաշտպանական դերից բացի, միջնադարյան Դարհեմը գրավում էր հազարավոր ուխտավորների, որոնք ցանկանում էին երկրպագել սուրբ Կութբերտ Լինդիսֆառնացու մասունքներին: Նրանք տեղադրված էին Կույս Մարիամի տաճարի եկեղեցում, որը հիմնադրվել էր 1093 թվականին` ռոմանական ոճով: "Կիսով չափ Աստծո տաճար է, կիսով չափ` ամրոց",- այսպես է բնութագրել այս հսկայական շինությունը Վալտեր Սքոթը:

Կրթություն և մշակույթ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հիմնական հոդվածներ` Դարհեմի համալսարան, Գյուլբենկյանի թանգարան

15-րդ դարում տեղի եպիսկոպոսների հովանու ներքո հիմնվեց Դարհեմի դպրոցը` հնագույններից մեկը երկրում: 1832 թվականին եպիսկոպոսի աջակցությամբ բացվեց Դարհեմի համալսարանը, որի կարիքների համար շուտով և հատկացվեց հին դղյակը: 1960 թվականին հայ մուլտիմիլիոնատեր Գալուստ Գյուլբենկյանի միջոցներով բացվեց Հեռավոր Արևելքի արվեստի և հնագիտության աշխարհահռչակ թանգարանը: Այն բացվեց համալսարանի արևելագիտության դպրոցին կից:

1986 թվականին Դարհեմի տաճարն ու դղյակը արժանացել են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կողմից Համաշխարհային ժառանգության հուշարձանների ցանկում ներառման՝ որպես նորմանական ճարտարապետության բացառապես լավ պահպանված նմուշներ:

Տնտեսություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կոմսության տնտեսությունը մեծամասամբ հիմնված է սպասարկման ոլորտի վրա, չնայած Դարհեմի արդյունաբերական սեկտորի չափը Մեծ Բրիտանիայի համար շատ մեծ է: Դա ունի պատմական խոր արմատներ` ածուխն այստեղ արդյունահանել են թագավոր Ստեֆան Բլուացու (1092−1154 թվականներ) ժամանակներից սկսած: Մեր օրերում արդյունահանող արդյունաբերությունը Դարհեմում աստիճանաբար կրճատվում է: Դրա գերազանց ցուցադրումն է հանքափորների շքերթը, որին տարեցտարի մասնակցում են ավելի ու ավելի քիչ աշխատողներ: Ներկայումս կոմսությունում չի տարվում ածխի ստորգետնյա արդյունահանում:

Քույր քաղաքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]