Անրի Մարտո (ջութակահար)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search


Անրի Մարտո
ֆր.՝ Henri Marteau
Marteau.jpg
Ծնվել էմարտի 31, 1874(1874-03-31)[1][2][3][4][5][6][7][8]
ԾննդավայրՌեյմս[1][2][4]
Մահացել էհոկտեմբերի 3, 1934(1934-10-03)[9][3][10] (60 տարեկանում)
Մահվան վայրԼիխտենբերգ, Հոֆ, Վերին Ֆրանկոնիա, Բավարիա, Նացիստական Գերմանիա[4]
ՔաղաքացիությունՖրանսիա
Flag of Germany.svg Գերմանիա
Flag of Sweden.svg Շվեդիա[4]
ԿրթությունՓարիզի երաժշտության ու պարի բարձրագույն դպրոց
Մասնագիտությունկոմպոզիտոր, երաժշտության ուսուցիչ և ջութակահար
ԱշխատավայրԲեռլինի գեղարվեստի համալսարան
ԱնդամությունՇվեդիայի թագավորական երաժշտական ակադեմիա
ԵրեխաներJean Marteau?
Henri Marteau Վիքիպահեստում

Անրի Մարտո (ֆր.՝ Henri Marteau; մարտի 31, 1874(1874-03-31)[1][2][3][4][5][6][7][8], Ռեյմս[1][2][4] - հոկտեմբերի 3, 1934(1934-10-03)[9][3][10], Լիխտենբերգ, Հոֆ, Վերին Ֆրանկոնիա, Բավարիա, Նացիստական Գերմանիա[4]), ֆրանսիացի ջութակահար, կոմպոզիտոր և երաժշտության ուսուցիչ: Գրող Ժան Մարտոի հայրը:

Տեքստիլ գործարանատեր Ալբեր Մարտոի և նրա կնոջ Կլարա Լուիզա Դորոտեայի որդին է, ծնվել է Շվենդիում, դաշնամուրի դասեր է ստացել Կլարա Շումանի մոտ: Մարտոի ծնողների տանը բազմաթիվ հյուրեր էին լինում, նրանց տանը հյուրընկալվում էր նաև Շառլ Գունոն, որը Մարտոի համար գրել է միջերք, որը կատարվել է 1887 թվականին Ռեյմսի մայր տաճարում: Առաջին դասերը Մարտոն ստացել է հայտնի ջութակահար Կամիլլո Սիվորի, այնուհետև՝ Յուբեր Լեոնարի մոտ:

1900-1907 թվականներին Մարտոն դասավանդել է Ժնևի կոնսերվատորիայում, իսկ 1907 թվականին հրավեր ստացավ Բեռլինի երաժշտության բարձրագույն դպրոցում զբաղեցնել Յոզեֆ Յոախիմի տեղը: Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկզբին նրան ձերբակալեցին որպես ֆրանսիացի և տնային կալանքի ենթարկեցի Լիխտենբերգում, 1915 թվականին նա Շվեդիայի քաղաքացիություն ստացավ: Հետպատերազմյան տարիները Մարտոն նախընտրեց անցկացնել Լիխտենբերգի տանը՝ վարպետության դասեր տալով:

Մարտոի լայն երգացանկում ընդգրկված են Մաքս Ռեգերի ստեղծագործությունները, ում հետ նա հաճախ ներկայացել է դուետով, Մարտոն առաջին հայտնի կատարողն էր, որը ճանաչվեց գերմանացի կոմպոզիտորի կողմից, և Ռեգերը նրան նվիրեց իր ստեղծագործություններից մի քանիսը, որոնց շարքում էր նաև ջութակի համերգը, որը նա կատարել էր 1908 թվականի հոկտեմբերի 15-ին Գեվանդհաուս նվագախմբում Արտուր Նիկիշի ղեկավարությամբ: Մարտոն ելույթ է ունեցել նաև Պանչո Վլադիգերովի նվագակցությամբ: Տարբեր տարիների Մարտոն ղեկավարել է բազմաթիվ լարային կվարտետներ (նրա հետ առանձին նվագել են նաև՝ Հյուգո Բեկկերը, Էինստ Կանբլայը, Ջորջե Ջորջեսկուն):

Մարտոի երաժշտական ժառանգությունը ներառում է նվագախմբի հետ համերգ ջութակահարների համար (1907), լարային եռյակ, երգեհոնային ստեղծագործություններ և այլն:

Մարտոի անունն է կրում Հոֆ (գերմ.՝ Henri-Marteau-Straße) քաղաքի մի փողոց և Լիխտենբերգի հրապարակը, որտեղ էլ նա մահացել է (գերմ.՝ Henri-Marteau-Platz): 2002 թվականից ի վեր Լիխտենբերգում անցկացվում է Անրի Մարտոյի անվան ջութակահարների միջազգային մրցույթ:

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Blanche Marteau: Henri Marteau. Siegeszug einer Geige (Biographie), Schneider, Tutzing, 1971, ISBN 3-7952-0062-8
  • Günther Weiß: Der große Geiger Marteau (1874—1934). Ein Künstlerschicksal in Europa, Schneider, Tutzing, 2002, ISBN 3-7952-1104-2

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Г. Риман Марто // Музыкальный словарь: Перевод с 5-го немецкого издания / под ред. Ю. Д. ЭнгельМ.: Музыкальное издательство П. И. Юргенсона, 1901. — Т. 2. — С. 815.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118578189 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 SNAC — 2010.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 4,7 4,8 Henri Marteau (1874−1934)
  5. 5,0 5,1 Kultur: Henri Marteau Künstler und Mensch(1874–1934)
  6. 6,0 6,1 International Music Score Library Project — 2006.
  7. 7,0 7,1 Discogs — 2000.
  8. 8,0 8,1 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  9. 9,0 9,1 9,2 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  10. 10,0 10,1 10,2 A Dictionary of Music and MusiciansOUP, 1878.