Ֆլեյտահարը

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox artiste.png
Ֆլեյտահարը
Manet, Edouard - Young Flautist, or The Fifer, 1866 (2).jpg
տեսակգեղանկար[1]
նկարիչԷդուարդ Մանե[1]
տարի1866[2]
բարձրություն160 սանտիմետր[3], 161 սանտիմետր և 160,5 սանտիմետր
լայնություն97 սանտիմետր[4]
ժանրմարդու ձևի գեղանկարչություն
նյություղաներկ և կտավ[2]
գտնվում էՕրսե թանգարան[2]
հավաքածուՕրսե թանգարան[2]
սեփականատերՖրանսիա
http://www.musee-orsay.fr/fr/collections/oeuvres-commentees/recherche/commentaire/commentaire_id/le-fifre-317.html?no_cache=1&cHash=db56ea791d, http://www.musee-orsay.fr/de/kollektionen/werkbeschreibungen/suche/commentaire/commentaire_id/le-fifre-317.html?no_cache=1&cHash=3ad9643c7f, http://www.musee-orsay.fr/es/colecciones/obras-comentadas/busqueda/commentaire/commentaire_id/le-fifre-317.html?no_cache=1&cHash=9cb0c6cb8b կայք
The Fifer by Édouard Manet Վիքիպահեստում

«Ֆլեյտահարը» (ֆր.՝ Le Joueur de fifre), Էդուարդ Մանեի նկարը, որ նա վրձնել է 1866 թվականին։

1865 թվականին Իսպանիայում ճանապարհորդելու ժամանակ Մանեն այցելել է Պրադո, ծանոթացել է Դիեգո Վելասկեսի աշխատանքների հետ, որոնք նրա վրա մեծ տպավորություն են թողել։ Անրի Ֆանտեն–Լատուրին գրված նամակում Մանեն գրել է Պաբլո դե Վալիադոլիդի դիմանկարի մասին․ «Բոլոր նկարներից ամենահետաքրքիրը դա Ֆիլիպ IV–ի ժամանակաշրջանի հայտնի դերասանի դիմանկարն է։ Նկարի հիմնապաստառն անհետանում է, և մարդու շուրջ մնում է միայն օդը»։ Վերադառնալով Ֆրանսիա՝ նկարիչը սկսել է վրձնել մի նկար, որը պատկերում է իսպանական բանակի համազգեստով գնդի ֆլեյտահարի՝ չեզոք հիմնապաստառով։

Նմանակելով Վելասկեսին՝ Մանեն հիմնապաստառին տվել է մի փոքր խորություն՝ աննշան անցումներով՝ ուղղահայացից դեպի հորիզոնական հարթություն[5]։ Համաձայն արվեստաբան Պետեր Հայնց Ֆայստի՝ դրանով նա ցույցադրել է միայնակ խոշոր պատկերի գեղարվեստական տպավորության գեղեցկությունը, որն ընդգծված է հիմնապաստառի մակերևույթի ուրվագծում»[6]։ Պատկերված անձը, որը վրձնվել է իմպաստո տեխնիկայով, սահմանափակ ներկապնակով և կտրուկ հակադրված լինելով նկարի միագույն հիմնապաստառին, իրական է, տպավորիչ և կենսական ուժերով լի[5][7]։ Վելասկեսի ազդեցությունը զգացվել է նաև անձի ընտրության հարցում․ այն դարձել է Կայսրական գվարդիայի երիտասարդ երաժիշտը՝ «իսպանացի գրանդի բնավորությամբ»[5], որին ուղարկել է մայոր Իպոլիտ Լեժոն՝ Մանեի ծանոթը[8]։ Լեոն Լեենխոֆը և Վիկտորինա Մյորանը որոնց դեմքով և կազմվածքով նման է տղան, նույնպես կարող էին բնորդներ հանդիսանալ նկարի ստեղծման համար[9]։

Պաբլո դե Վալիադոլիդի դիմանկարը Վելասկեսի վրձնին պատկանող, խթանել է Մանեին՝ ստեղծելու «Ֆլեյտահարը»

«Ֆլեյտահար» անվանված նկարը 1866 թվականին մերժվել է Սալոնի ժյուրիի կողմից։ Էմիլ Զոլան, որը Մանեի տաղանդի առաջին երկրպագուներից էր, դատավորների որոշումից զարմացած՝ «Էվենման» թերթում հրատարակել է մի շարք գովեստի հոդվածներ՝ Մանեի գեղանկարչության իրական և արդիական լինելու մասին։ Գուստավ Կուրբեի օրինակով՝ նկարիչն իր անձնական միջոցներով կազմակերպել է իր աշխատանքների՝ այդ թվում «Ֆլեյտահարի» ցուցադրությունը՝ 1867 թվականի համաշխարհային ցուցադրության հարևանությամբ։ Անսովոր գեղարվեստական ձևավորման՝ նկարում հիմնապաստառի բացակայության համար, այն առաջացրել է զանգվածային լրատվամիջոցների ծիծաղը։

1872 թվականին «Ֆլեյտահարը» ձեռք է բերել Պոլ Դյուրան–Ռյուելը։ 1873–1893 թվականներին նկարը պատկանել է կոմպոզիտոր Ժան–Բատիստ Ֆորին՝ Մանեի ծանոթին, որից հետո նորից հայտնվել է Պոլ Դյուրան–Ռյուելի մոտ։ «Ֆլեյտահարի» վերջին մասնավոր սեփականատերը եղել է գրաֆ Իսահակ դե Կամոնդոն, որից էլ այն անցել է ֆրանսիական կառավարության սեփականությանը՝ որպես 1911 թվականին ունեցած սեփականության դիմաց հարկերից խուսափելու փոխհատուցում։ 1914 թվականին նկարը տեղափոխվել է Լուվր և այնտեղ մնացել է մինչև 1947 թվականը, որից հետո իմպրեսիոնիստների և հետիմպրեսիոնիստների այլ ստեղծագործությունների հետ տեղափոխվել է Ժյո դը պոմպատկերասրահ։ 1983 թվականին նկարն ընդգրկվել է Մանեի՝ հետադարձ հայացք խոշոր աշխատանքների կազմում, որն անց է կացվել Փարիզի Մեծ պալատում՝ նկարչի մահվան 100-ամյա տարելիցի կապակցությամբ։ 1986 թվականից մինչ օրս պահպանվում է Օրսե թանգարանի 14–րդ սրահում։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 1,8 1,9 JocondeLab — 2014.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 http://jocondelab.iri-research.org/jocondelab/notice/57474/
  3. http://www.musee-orsay.fr/en/colecciones/obras-comentadas/busqueda/commentaire/commentaire_id/le-fifre-317.html?no_cache=1
  4. http://www.musee-orsay.fr/en/colecciones/obras-comentadas/busqueda/commentaire/commentaire_id/le-fifre-317.html?no_cache=1&cHash=9cb0c6cb8b
  5. 5,0 5,1 5,2 «El pífano» (իսպաներեն)։ Musée d'Orsay 
  6. Feist Peter H. (2006)։ «En camino hacia la propia posición»։ El impresionismo (Spanish) (Walther, Ingo H. ed.)։ Colonia: Taschen։ էջ 76։ ISBN 978-3-8228-5052-7 
  7. VV.AA. (2005)։ Historia del arte: El realismo. El impresionismo (Spanish)։ Salvat / El País։ էջեր 135–36։ ISBN 84-471-0336-6 
  8. VV.AA. (2005)։ Historia del arte: El realismo. El impresionismo (Spanish)։ Salvat / El País։ էջ 126։ ISBN 84-471-0336-6 
  9. Armstrong, Carol. Manet’s Le Déjeuner sur l’hérbe. Cambridge University press, 1998, pp. 98-100. ISBN 0-521-47466-3