Երկաթգիծ (կտավ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox artiste.png
Երկաթգիծ
Edouard Manet - Le Chemin de fer - Google Art Project.jpg
տեսակգեղանկար
նկարիչԷդուարդ Մանե
տարի1873[1]
բարձրություն93,3 ± 0,1 սանտիմետր
լայնություն111,5 ± 0,1 սանտիմետր
ժանրդիմապատկեր
նյություղաներկ[2] և կտավ[2]
գտնվում էԱրվեստի ազգային պատկերասրահ
հավաքածուԱրվեստի ազգային պատկերասրահ
Արվեստի ազգային պատկերասրահի կայքը
Ծանոթագրություններ
Commons-logo.svg Le Chemin de fer by Édouard Manet Վիքիպահեստում

Երկաթգիծ (ֆր.՝ Le chemin de fer, անգլ.՝ The Railway), ֆրանսիացի գեղանկարիչ Էդուարդ Մանեի կտավը՝ նկարված 1872-1873 թվականներին, հայտնի է նաև «Սեն Լազարի երկաթուղի» անունով։ Գտնվում է Վաշինգտոնի Արվեստի ազգային պատկերասրահում։ Նկարի չափերն են 93,3×111,5սմ[3][4]։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1874 թվականի Փարիզյան սալոնին Մանեն ներկայացված էր երեք աշխատանքներով՝ «Երկաթգիծ», «Ծիծեռնակներ», «Դիմակահանդես»[5]։ Վերջին երկուսը ժյուրին մերժում է, և սալոնին ներկայացվում է միայն «Երկաթուղի» կտավը[6]։ Շուտով այն վաճառվում է օպերայի ֆրանսիացի երգիչ և նկարների հավաքորդ Ժան-Բատիստ Ֆորին (Jean-Baptiste Faure)[3]:

1881 թվականին նկարը 5.400 ֆրանկով գնել է ֆրանսիացի նշանավոր հավաքորդ Պոլ-Դյուրան Ռյուելը (Paul Durand-Ruel)։ 1898 թվականին նկարը վաճառվել է նյույորքցի ձեռնարկատեր Հենրի Օսբորն Հեվեմայերին (Henry Osborne Havemeyer) և իր կնոջը։ Հեվեմայերի մահից հետո՝ 1907 թվականին, նկարը մնում է նրա կնոջը, իսկ նրա մահից հետո՝ որդուն՝ Հորաս Հեվեմայերին։ 1956 թվականին, կտակի համաձայն, կտավը փոխանցվում է Արվեստի ազգային պատկերասրահին[3]։

Նկարագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գործողությունը կատարվում է չուգունե ցանկապատի մոտ, որը բաժանում է քաղաքային փողոցը երկաթուղու գծերից։ Ձախում պատկերված է երիտասարդ կին՝ նստած ցանկապատի եզրաքարին։ Նա բռնել է բացված գիրք, իսկ ծնկների մոտ տեղավորվել է փոքրիկ շնիկ։ Կնոջ հայացքն ուղղված է ուղիղ նկարին նայողին. կարծես ինչ-որ մեկը հենց այդ պահին ձայն է տվել նրան։ Կնոջ կողքին նկարին նայողին մեջքով կանգնած է փոքրիկ աղջիկ, որը ցանկապատերի ճաղերից նայում է երկաթուղու գծերին՝ ցանկանալով ծխի միջից տեսնել անցնող գնացքը։ Ինչպես Մանեի այլ կտավներ, պատկերված տեսարանը ներկայացնում է և՛ իրական կյանքից կտրված պահ, և՛ կնոջ դիմանկար, և՛ ժանրային տեսարան[7]։

Նստած կնոջ բնորդը Վիկտորինա Մյորանն է՝ Մանեի սիրած բնորդը, ում նկարիչը պատկերել է նաև «Օլիմպիա», «Նախաճաշ խոտի վրա» կտավներում[8]։ Ենթադրվում է, որ կանգնած աղջկա նախատիպը Մանեի ընկեր, բանկիր Ալֆոնս Հիրշի (Alphonse Hirsch) աղջիկն է[9]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. https://www.nga.gov/collection/art-object-page.43624.html
  2. 2,0 2,1 https://www.nga.gov/content/ngaweb/Collection/art-object-page.43624.html
  3. 3,0 3,1 3,2 «Manet, Edouard — The Railway, 1873» (HTML)։ National Gallery of Art։ Վերցված է 04.12.2013 
  4. «The Railway, oil on canvas by Édouard Manet, 1873» (HTML)։ Encyclopædia Britannica — www.britannica.com։ Արխիվացված է օրիգինալից 2014-12-24-ին։ Վերցված է 04.12.2013 
  5. Анри Перрюшо Эдуард Мане (серия «Жизнь замечательных людей»). — Москва: Молодая гвардия, 1976.
  6. «Manet Dossier: Chronology» (HTML)։ Musée d’Orsay — www.musee-orsay.fr։ Վերցված է 04.12.2013 
  7. М. Гордеева Эдуард Мане (Великие художники, том 27). — Москва: Директ-Медиа и Комсомольская правда, 2010. — ISBN 978-5-87107-200-4
  8. Kathryn Hughes (25 января 2013)։ «Manet's forgotten muse: Victorine Meurent» (HTML)։ The Telegraph — www.telegraph.co.uk։ Վերցված է 04.12.2013 
  9. James H. Rubin Manet's Silence and the Poetics of Bouquets. — Cambridge, Massachussets: Harvard University Press, 1994. — С. 79. — 256 с. — ISBN 978-0-67454-802-2

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]