Օլդոս Հաքսլի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox auteur.png
Օլդոս Հաքսլի
Aldous Huxley.JPG
Ծննդյան անուն Aldous Leonard Huxley
Ծնվել է հուլիսի 26, 1894({{padleft:1894|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:26|2|0}})[1][2]
Ծննդավայր Գոդալմինգ
Վախճանվել է նոյեմբերի 22, 1963({{padleft:1963|4|0}}-{{padleft:11|2|0}}-{{padleft:22|2|0}})[1][2] (69 տարեկանում)
Վախճանի վայր Լոս Անջելես, ԱՄՆ[3]
Մասնագիտություն գրող, բանաստեղծ, վիպագիր, փիլիսոփա, սցենարիստ, պրոֆեսոր և գիտաֆանստաստիկ գրող
Լեզու անգլերեն[4]
Քաղաքացիություն Flag of the United Kingdom.svg Միացյալ Թագավորություն
Կրթություն Օքսֆորդի համալսարան, Բալիոլ քոլեջ և Էտոն քոլեջ
Ուշագրավ աշխատանքներ Գեղեցիկ նոր աշխարհ, Ժամանակը պիտի կանգ առնի, The Art of Seeing, Վերադարձ դեպի գեղեցիկ նոր աշխարհ, The Doors of Perception, The Perennial Philosophy, Կղզի, Դրախտ և դժոխք, After Many a Summer, Ends and Means, The Devils of Loudun, Grey Eminence, Ape and Essence, hay grer, Beyond the Mexique Bay, Crome Yellow, Eyeless in Gaza, Literature and Science, Music at Night, Science, Liberty and Peace, The Crows of Pearblossom, The Genius and the Goddess, Those Barren Leaves և Who Are We?
Աշխատավայր Écrits de Paris
Պարգևներ Ջեյմս Թայթ Բլեքի անվան գրական մրցանակ
Ամուսին Լաուրա Հաքսլի
Համատեղ ապրող Nancy Cunard
Զավակներ Մեթյու Հաքսլի
Aldous Huxley signature.svg
Aldous Huxley Վիքիպահեստում

Օլդոս Լեոնարդ Հաքսլի (անգլ.՝ Aldous Huxley, 1894 թ. հուլիսի 26, Գոդալմինգ, Սուրեյ կոմսություն, Մեծ Բրիտանիա - 1963 թ. նոյեմբերի 22, Լոս-Անջելես, Կալիֆորնիա, ԱՄՆ), անգլիացի արձակագիր, բանաստեղծ, «Գեղեցիկ նոր աշխարհ» (անգլ.՝ Brave New World, 1932) նշանավոր հակաուտոպիստական երգիծական վեպի հեղինակ։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ավարտել է Օքսֆորդի համալսարանը (1921)։ Եղել է գրական ու թատերական քննադատ։ Գրական գործունեությունն սկսել է բանաստեղծությունների ժողովածուներով (1916 և 1918), որոնցում ժխտում է իրական աշխարհի գեղեցկությունն ու ներդաշնակությունը։ «Դեղին Քրոմը» (1921), «Խեղկատակների շուրջպար» (1923) և «Կոնտրապունկտ» (1928) վեպերում մերկացրել է կեղծ մտավորականության երեսպաշտությունը, հոգեկան սնանկությունը։

Անձնական կյանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հաքսլին ամուսնացել է բելգիուհի Մարիա Նիսի հետ (1899 սեպտեմբերի 10 - 1955 փետրվարի 12) 1919 թվականին։ 1920 թվականին ծնվել է նրանց որդի Մեթյուն, որը դարձավ հայտնի համաճարակաբան[5]։ 1955 թվականին Մարիան մահացավ կրծքի քաղցկեղից[6]։

1956 թվականին Հաքսլին ամուսնացավ գրող Լորա Արչերի հետ (1911–2007)։

Չնայած միստիցիզմի հանդեպ հետաքրքրությանը՝ Հաքսլին իրեն համարում էր ագնոստիկ[7]։

Հաքսլիի պահպանված ձեռագրերի մեծ մասը գտնվում են Լոս Անջելեսի Կալիֆորնիական համալսարանում[8]։ Որոշ ձեռագրեր գտնվում են Սթենֆորդի համալսարանի գրադարանում[9]

Ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • «Դեղին Քրոմը», Crome Yellow — 1921
  • «Այս անպտուղ տերևները» Those Barren Leaves — 1925
  • «Գեղեցիկ նոր աշխարհ», Brave New World — 1932
  • «Կույրը Գազայում», Eyeless in Gaza — 1936
  • «Շատ տարիներ անց», After Many a Summer Dies the Swan — 1939
  • «Ինչպես վերականգնել տեսողությունը», The Art of Seeing — 1943
  • «Time Must Have a Stop», — 1945
  • «Հավերժական փիլիսոփայություն», — 1946
  • «Հանճար և աստվածուհի» — 1955
  • «Դրախտ և դժոխք», Heaven and Hell — 1956
  • «Վերադարձ դեպի գեղեցիկ նոր աշխարհ», Brave New World Revisited — 1958
  • «Կղզի», Island — 1962

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 data.bnf.fr Ստուգված է հոկտեմբերի 10-ին 2015:
  2. 2,0 2,1 Record #118555081 // Gemeinsame Normdatei Ստուգված է հոկտեմբերի 17-ին 2015:
  3. Record #118555081 // Gemeinsame Normdatei Ստուգված է դեկտեմբերի 30-ին 2014:
  4. http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb11908111q Ստուգված է հոկտեմբերի 10-ին 2015:
  5. Patricia Sullivan (2005-02-17)։ «Author, NIMH Epidemiologist Matthew Huxley Dies at 84» (անգլերեն)։ Washington Post։ Վերցված է 2013-12-06 
  6. «Maria Nijs (Nys) (1898 - 1955)» (անգլերեն)։ geni.com։ 2013-10-13։ Վերցված է 2005-02-17 
  7. Harold Bloom, ed։ (2003). Aldous Huxley. Infobase Publishing. էջ 27. ISBN 978-0-7910-7040-6. «As late as 1962 he wrote to Reid Gardner, “I remain an agnostic who aspires to be a gnostic” (Letters 935).» 
  8. «Finding Aid for the Aldous and Laura Huxley papers, 1925-2007»։ Special Collections, Charles E. Young Research Library, UCLA։ Վերցված է 2012-10-04 
  9. «Guide to the Aldous Huxley Collection, 1922-1934»։ Dept. of Special Collections and University Archives։ Վերցված է 2012-10-04 
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png