Սևագիր:B-2
B-2 |
---|
B-2, ամերիկյան հետախուզական, ռազմավարական ռմբակոծիչ, որը մշակվել է Northrop Grumman ընկերության կողմից:
B-2-ը՝ «թռչող թևերի» դիզայնով, ժամանակակից արտադրության առաջին ծանր ինքնաթիռն է։ Նախատեսված է խիտ հակաօդային պաշտպանություն (ՀՕՊ) ճեղքելու և սովորական կամ միջուկային զենք մատակարարելու համար: Թռիչքներն սկսվել են 1989 թվականին, արտադրությունը դադարեցվել է 2000 թվականին։ Ինքնաթիռը լայնորեն օգտագործում է հետախուզական տեխնոլոգիաներ. այն ծածկված է ռադիոկլանող նյութերով, որոնք ստեղծված են՝ ըստ «թռչող թևի» աերոդինամիկ սխեմայի, շարժիչի շիթերը պաշտպանված են [1]: B-2-ի արդյունավետ ցրման տարածքի ճշգրիտ արժեքը չի հաղորդվում, սակայն, ըստ տարբեր գնահատականների, այն կազմում է 0,0014[2][3]:
Թռիչքի տեխնիկական բնութագրեր
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7d/Northrop_B-2_3-view_line_drawing.png/220px-Northrop_B-2_3-view_line_drawing.png)
Տեխնիկական բնութագրեր
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Անձնակազմ՝ 2 հոգի
- Թևերի բացվածք՝ 52,42 մ
- Երկարություն՝ 21,03 մ
- Բարձրություն՝ 5,18 մ
- Թևի տարածք՝ 460 մ²
- Քաշ՝ 72 575 կգ[4]
- բարձրացման առավելագույն քաշ՝ 152 634 կգ
- վառելիքի զանգված՝ 75 750 կգ
- օգտակար բեռնվածքի զանգված՝ մինչև 22,730 կգ (արդիականացումից հետո մինչև 27,000 կգ[5])
- Թևերի ծանրաբեռնվածություն՝
- բարձրացման առավելագույն քաշ՝ 372 կգ/մ²
- Շարժիչ՝
- շարժիչի տեսակ՝ տուրբոռեակտիվ երկշղթա
- մոդել՝ F118-GE-100
- Շարժում
- մաքսիմալ 4 × 7847 կԳ
- շարժիչի քաշ՝ 1452 կգ
- Հպման-քաշի հարաբերակցություն՝
- բարձրացման առավելագույն քաշով՝ 0,18 կԳ/կգ
Թռիչքի բնութագրեր
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Առավելագույն արագություն՝ 1010 կմ/ժ (М=0,95)
- Կրուիզինգ արագություն՝ 900 կմ/ժ (М=0,85)
- Թռիչքի միջակայք՝
- մաքսիմալ՝ 11 105 կմ
- մարտական շառավիղ՝ 5300 կմ
- Գործնական առաստաղ՝ 15 240 մ
- Արդյունավետ ցրման տարածք՝ որոշ տվյալներով՝ ~0,0014-ից մինչև ~0,1 մ²
Սպառազինություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Մարտական ծանրաբեռնվածություն՝ մինչև 18144 կգ
- Միջուկային զենք՝ 16 х В61-11 կամ 16 х B83
- Սովորական ռումբեր՝ 80 х Mk.82 կամ 16 х Mk.84 կամ 36 կասետային ռումբ х CBU-87/CBU-89 GATOR
- Բարձր ճշգրտության զենքեր՝ 8 х GBU-27 կամ AGM-154 JSOW կամ 12 х JDAM
- Թևավոր հրթիռներ՝ 16 х AGM-158 JASSM[6]
Համեմատում այլ մոդելների հետ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() | |
---|---|---|---|---|---|
Արտաքին տեսք | ![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
Վերելքի առավելագույն քաշ, տ | 185 | 275 | 216,36 | 152,63 | 221,35 |
Առավելագույն մարտական ծանրաբեռնվածություն, տ | 20,8 | 40 | 34+22.7[7][8] | 18,1 | 31,7 |
Առավելագույն արագություն, կմ/ժ | 830 | 2000 | 1328 | 1010 | 1046 |
Առավելագույն միջակայք, կմ | 10 500 | 14 000 | 11 998 | 11 105 | 14 162 |
Հեռավորությունը մարտական ծանրաբեռնվածությամբ, կմ | — | 10 500 | — | — | — |
Մարտական շառավիղ, կմ | 6 500 | 7 300[9] | 5 543 | 5 300 | 7 210[10] |
Աշխատանքային առաստաղ, մ | 10 500 | 15 600 | 9 200 | 15 240 | 15 240 |
Շարժիչի ընդհանուր մղում, կԳ | 44 130 | 100 216 | 54 248 | 31 388 | 61 688 |
Հետախուզության տեխնոլոգիայի կիրառում | չկա | չկա | մասամբ | կա | չկա |
Սպասարկման մեջ գտնվող օդանավերի քանակ | 60 | 16 | 45 | 20 | 76 |
Արտադրություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Ընդհանուր առմամբ արտադրվել է 21 B-2 Spirit ինքնաթիռ[11]։ Գրեթե բոլորը կրում են ԱՄՆ նահանգների անունները[12][13][14]։
Կողային համար | Անուն | Շահագործման հանձնման ամսաթիվ | Ծանոթագրություն |
---|---|---|---|
82-1066 | Spirit of America | 2000 թվականի հուլիսի 14 | Սկզբում եղել է նախատիպը, 1996 թվականին այն արդիականացվել է՝ մինչև մարտական պատրաստության ստորաբաժանում։ Իր առաջին թռիչքը կատարել է 1989 թվականի հուլիսի 17-ին։ |
82-1067 | Spirit of Arizona | 1997 թվականի դեկտեմբերի 4 | |
82-1068 | Spirit of New York | 1997 թվականի հոկտեմբերի 10 | |
82-1069 | Spirit of Indiana | 1999 թվականի մայիսի 22 | |
82-1070 | Spirit of Ohio | 1997 թվականի հուլիսի 18 | |
82-1071 | Spirit of Mississippi | 1997 թվականի մայիսի 23 | |
88-0328 | Spirit of Texas | 1994 թվականի օգոստոսի 21 | |
88-0329 | Spirit of Missouri | 1994 թվականի մարտի 31 | Առաջին B-2-ը, որը մտել է ծառայության: |
88-0330 | Spirit of California | 1994 թվականի օգոստոսի 17 | |
88-0331 | Spirit of South Carolina | 1994 թվականի դեկտեմբերի 30 | |
88-0332 | Spirit of Washington | 1994 թվականի հոկտեմբերի 29 | Հրդեհի հետևանքով լրջորեն տուժել է: Վերականգնվել է[15]: |
89-0127 | Spirit of Kansas | 1995 թվականի փետրվարի 17 | Վթարի է ենթարկվել 2008 թվականի փետրվարի 23-ին։ |
89-0128 | Spirit of Nebraska | 1995 թվականի հունիսի 28 | |
89-0129 | Spirit of Georgia | 1995 թվականի նոյեմբերի 14 | |
90-0040 | Spirit of Alaska | 1996 թվականի հունվարի 24 | |
90-0041 | Spirit of Hawaii | 1996 թվականի հունվարի 10 | |
92-0700 | Spirit of Florida | 1996 թվականի հուլիսի 3 | |
93-1085 | Spirit of Oklahoma | 1996 թվականի մայիսի 15 | |
93-1086 | Spirit of Kitty Hawk | 1996 թվականի օգոստոսի 30 | Ռայթ եղբայրների հայրենիքի անունով այն ներկայացնում է Հյուսիսային Կարոլինա նահանգը։ |
93-1087 | Spirit of Pennsylvania | 1997 թվականի օգոստոսի 5 | |
93-1088 | Spirit of Louisiana | 1997 թվականի նոյեմբերի 11 |
Արդիականացում
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/39/B-2_Spirit_060725-F-2034C-015.jpg/250px-B-2_Spirit_060725-F-2034C-015.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/47/F118.jpg/250px-F118.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/70/Stealth-y_patrol_-_090421-F-0000B-301.jpg/250px-Stealth-y_patrol_-_090421-F-0000B-301.jpg)
- 2008 թվականին ԱՄՆ Կոնգրեսը ֆինանսավորել է զենքի կառավարման համակարգերի արդիականացման ծրագրին՝ շարժվող ցամաքային թիրախների ներգրավման համար[16]:
- 2008 թվականի դեկտեմբերի 29-ին պայմանագիր է կնքվել B-2-ի ռադիոտեղորոշիչ համակարգերի արդիականացման վերաբերյալ։ Արդիականացման ընթացքում ռադիոլոկացիոն համակարգերը տեղափոխվել են հաճախականության այլ տիրույթ։ Պայմանագիրը Միացյալ Նահանգների վրա արժեցել է մոտավորապես 468,000,000 ԱՄՆ դոլար[17][18]: 2009 թվականի հունիսի 22-ին հայտնի է դարձել, որ բոլոր արդիականացված B-2-ները անցել են «երկրորդ վերանայման», որը ներառել է ռադարների հնարավորությունների բարելավում։
- 2009 թվականի ապրիլի 28-ին հայտարարվել է, որ արդիականացված B-2-ը կարող է տեղափոխել մինչև 13500 կիլոգրամ ծանրաբեռնվածություն՝ յուրաքանչյուր ռազմաճակատում[5]:
- 2010 թվականի սկզբին Northrop Grumman-ը հայտարարել է, որ ավարտել է հաշվարկները, որոնք կլուծեն B-2 Spirit-ի հետ կապված խնդիրը, որը պարբերաբար առաջացել է նախորդ 20 տարիների ընթացքում: Խնդիրը կայացել է նրանում, որ մետաղական վահանակի ճեղքվածքը, որը գտնվում է շարժիչների միջև՝ ծածկել է կոմպոզիտային շրջանակը տաք ռեակտիվ հոսքից: Խնդիրն առաջացել է մետաղի հոգնածությունից, որն արտահայտվել է բարձր ջերմաստիճանի ազդեցության, ինչպես նաև էլեկտրակայանների շահագործման ժամանակ առաջացող թրթռումների պատճառով։ Northrop Grumman-ը նախատեսել է հաղթահարել խնդիրը՝ օգտագործելով նոր նյութեր, ինչպես նաև աննշան փոփոխություններ կատարել B-2-ի պոչի հատվածի ձևավորման մեջ և նշել, որ ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերում գոյություն ունեցող ռմբակոծիչների արդիականացումը թանկ չի լինի և չի պահանջի էական նախագծային փոփոխություններ[19]:
- 2012 թվականի ապրիլի 4-ին ավարտվել են B-2-ի փորձարկումները՝ արդիականացված ծրագրային ապահովման, նավիգացիոն և կապի համակարգերով, որոնք մշակվել էին «Չափազանց բարձր հաճախականության (EHF) Increment 1» ծրագրի շրջանակներում: Փորձարկման ընթացքում B-2-ը մի շարք թռիչքներ է կատարել դեպի Հյուսիսային բևեռ և հակառակ ուղղությամբ: Թռիչքների նպատակն է եղել ստուգել արդիականացված ռմբակոծիչի՝ կլիմայական կոշտ պայմաններում բարձրությունների վրա թռչելու ունակությունը։ Հյուսիսային բևեռ թռիչքի ժամանակ ռմբակոծիչը նետել է չորս BDU-38 ազատ անկման ուսումնական ռումբ։ Զինամթերքի նետումն ու փորձարկումն ընդհանուր առմամբ հաջողված են համարվել[20]:
- 2012 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Northrop Grumman-ը հայտարարել է B-2 ռմբակոծիչների արդիականացման ավարտի մասին, որի շրջանակներում օդանավում տեղադրվել են նոր AN/APQ-181 ռադարներ AFAR-ով։ 2008 թվականին ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի կողմից պատվիրված արդիականացման արժեքը կազմել է մոտավորապես 468,000,000 դոլար: Ինքնաթիռում տեղադրվել են նաև նոր ավիոնիկա և կապի համակարգեր։ Արդիականացման շնորհիվ ռմբակոծիչները մուտք են գործել Պենտագոնի միասնական մարտական տեղեկատվության և կառավարման համակարգ[21]:
Արժեք
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]B-2-ը աշխարհի ամենաթանկ ինքնաթիռն է (և, հավանաբար, ամենաթանկ ինքնաթիռը ավիացիայի պատմության մեջ): 1998 թվականին մեկ B-2-ի արժեքը, առանց R&D-ի, կազմել է 1,157 միլիարդ դոլար[22]: Ամբողջ B-2 ծրագրի արժեքը 1997 թվականին գնահատվել է մոտ 45 միլիարդ դոլար; Այսպիսով, հաշվի առնելով R&D-ը, մեկ մեքենայի արժեքը այն ժամանակ հասել է 2,1 միլիարդ դոլարի[23]։
Ըստ ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի և արտադրողների՝ ինքնաթիռի բարձր արժեքը հիմնականում պայմանավորված է նրա գնումների կրճատմամբ։ ԽՍՀՄ փլուզման պատճառով՝ ի սկզբանե նախատեսված 132 ռմբակոծիչներից ամբողջ արտադրական ժամանակահատվածում գնվել է ընդամենը 20 միավոր[24]։
Գնումներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Ինքնաթիռների գնում | ||||||
---|---|---|---|---|---|---|
Տարի | Ինքնաթիռների քանակ | Բյուջե (մլրդ դոլար) | Աղբյուր | |||
Ինքնաթիռներ | Արդիականացում | Պահեստամասեր | Ընդամենը | |||
1986 | 2 | $2,3484 մլրդ | $1,7157 մլրդ | 0 | $4,1440 մլրդ | [25] |
1987 | 1 | $2,7982 մլրդ | $1,5460 մլրդ | 0 | $4,3693 մլրդ | [25] |
1988 | 4 | $2,6866 մլրդ | $1,2614 մլրդ | 0 | $4,0282 մլրդ | [25] |
Մարտական օգտագործում
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fc/B-2_Spirit_bombing%2C_1994.jpg/200px-B-2_Spirit_bombing%2C_1994.jpg)
- Մարտական կիրառման առաջին դեպքը տեղի է ունեցել 1999 թվականին [[ՆԱՏՕ-ն և հակամարտությունը Հարավսլավիայում|Հարավսլավիայում ՆԱՏՕ-ի հակամարտության ժամանակ]]։ Թիրախների վրա նետվել են ավելի քան 600 ճշգրիտ կառավարվող ռումբեր (JDAM), որոնք նույնպես օգտագործվել են առաջին անգամ[26]։ Միևնույն ժամանակ B-2-ները Միսսուրի նահանգի Ուայթման ռազմաօդային բազայից անդադար թռել են Կոսովո և հակառակ ուղղությամբ: Մայիսի 7-ին B-2-ի ռմբակոծությունից ավերվել է Չինաստանի դեսպանատունը, ինչի հետևանքով զոհվել են մի քանի չինացի լրագրողներ և մեկ չինացի քաղաքացիական անձ:
- Հետագա տարիներին B-2-ն օգտագործվել է Իրաքի և Աֆղանստանի պատերազմներում։ B-2-ը թռել է իր ամենաերկար մարտական թռիչքներից մեկը (համարվում է, որ ամենաերկարն է համաշխարհային պատմության մեջ)՝ 44 ժամ տևողությամբ օդային վերալիցքավորման թռիչք, օդ է բարձրացել Միսսուրիի Ուայթման ռազմաօդային բազայից և մարտական առաջադրանքն ավարտելով Աֆղանստանում՝ ետ վերադարձել[27][22]:
- 2003 թվականին՝ Իրաքի ազատագրում հակամարտության ընթացքում B-2-ները մարտական առաքելություններ են կատարել Դիեգո Գարսիա Ատոլից և մեկ այլ «առաջադեմ բազայից», որի անունը չի հաղորդվում: Այս երկու դիրքերից իրականացվել է 22 թռիչք։ Whiteman AFB-ից 27 մարտական թռիչք է իրականացվել: 49 թռիչքների ընթացքում ավելի քան 300 տոննա զինամթերք է նետվել։ Մարտական առաջադրանքների տևողությունը եղել է ավելի քան 30 ժամ։ Թռիչքներից մեկի ժամանակ B-2-ը՝ առանց վայրէջքի 50 ժամ մնացել է օդում[22]։
- 2011 թվականի մարտի 19-ին՝ Լուսաբացի Ոդիսականը ռազմական գործողության ժամանակ, Միսսուրիի Ուայթման ռազմաօդային բազայից օդ են բարձրացել ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի երեք B-2: Հարավային Դակոտայից երկու B-1 ռմբակոծիչների հետ նրանք ուղարկվել են Լիբիա։ Ողջ գործողության ընթացքում B-2-ները ոչնչացրել են 45, իսկ B-1B-ները՝ 105 թիրախ, որոնց թվում են եղել զենքի պահեստներ, հակաօդային պաշտպանության օբյեկտներ, հրամանատարական և կառավարման կետեր, ավիացիայի և այլ ռազմական տեխնիկայի սպասարկման օբյեկտներ[28][29]։
Վթարներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/94/Crashed_B-2.jpg/250px-Crashed_B-2.jpg)
Ըստ ԱՄՆ պաշտոնյաների` մինչև 2010 թվականը ոչ մարտական միջադեպի հետևանքով մեկ B-2 ռմբակոծիչ է կորել: 2008 թվականի փետրվարի 23-ին B-2 ինքնաթիռը (պոչի համարը 89-0127, անվանումը՝ Spirit of Kansas) կործանվել է Խաղաղ օվկիանոսի Գուամ կղզում՝ ամերիկյան Անդերսեն ռազմաբազայում։ Այն եղել է առաջին դեպքը, երբ նման տիպի ինքնաթիռ է կործանվել։ Երկու օդաչուներին էլ հաջողվել է նետվել[30]։ 2008 թվականի ապրիլի վերջին թռիչքները վերսկսվել են[31]։
Քննչական հանձնաժողովը եզրակացրել է, որ վթարի պատճառը եղել է ցամաքային անձնակազմի անփութությունը, որոնք չեն միացրել օդի ճնշման ընդունիչի ջեռուցումն այնտեղ կուտակված կոնդենսատը հեռացնելու համար[32]։ Այդ պատճառով օդանավի կառավարման համակարգն ստացել է արագության գերագնահատված արժեք և ժամանակից շուտ տվել է գետնից բարձրանալու հրաման: Անձնակազմի գործողությունները ճիշտ են ճանաչվել, ինքնաթիռի համակարգերի շահագործման մեջ ստանդարտ ռեժիմից այլ շեղումներ չեն հայտնաբերվել, և սիմուլյատորի վրա իրավիճակի մոդելավորումը ցույց է տվել, որ անհնար է փրկել ինքնաթիռը[32]:
2010 թվականի փետրվարին ևս մեկ B-2 (պոչի համարը 88-0332, անվանումը՝ Spirit of Washington) լրջորեն վնասվել է շարժիչի խցիկում բռնկված հրդեհի հետևանքով, երբ շարժիչները գործարկել են նույն՝ Անդերսեն ռազմաօդային բազայում: Վնասված ինքնաթիռը վերանորոգման մեջ է եղել գրեթե 4 տարի և նորից երկինք բարձրացել միայն 2013 թվականի դեկտեմբերի 16-ին[33]։ Վերականգնման աշխատանքների ընդհանուր արժեքը գերազանցել է 105,000,000 ԱՄՆ դոլարը[34]:
2021 թվականի սեպտեմբերի 13-ի լույս 14-ի գիշերը B-2-ը վթարային վայրէջք է կատարել Whiteman AFB-ում: Ինքնաթիռը վայրէջք է կատարել, թռիչքուղուց սահել խոտածածկի մեջ և կանգնել ձախ կողմում: Ավելի ուշ պարզվել է, որ պատճառը եղել են վայրէջքի սարքերի անսարք աղբյուրները և օդանավի հիդրավլիկ միացումների «միկրոճեղքերը»: Վթարի հետևանքով առնվազն 10,1 միլիոն դոլարի վերանորոգման վնաս է հասցվել[35][36]:
2022 թվականի դեկտեմբերի 10-ին B-2-ը, որը նշանակված է եղել 509-րդ ռմբային թևին, վթարային վայրէջք է կատարել Whiteman AFB-ում: Վայրէջքից հետո ռմբակոծիչն անսարքության է հանդիպել, ինքնաթիռը բռնկվել է, կրակը մարվել է, սակայն ինքնաթիռը վնասվել է[37][38][39]:
Պատկերասրահ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]-
B-2-ը (կենտրոնում)՝ F/A-18 և F-16 բազմանպատակային կործանիչների հետ
-
B-2-ի թռիչքը Միսիսիպի գետի վրայով (Սենթ Լուիս, Միսսուրի): Հետին պլանում Սենթ Լուիսի կամարն է, որը ԱՄՆ երրորդ նախագահ Թոմաս Ջեֆերսոնի անունը կրող հուշահամալիրի մուտքն է։
-
B-2 ինքնաթիռը օդ է բարձրանում Անդերսենի ռազմաօդային բազայից, որը գտնվում է Խաղաղ օվկիանոսի Գուամ կղզում:
-
B-2-ն «Էդվարդս» ռազմաօդային բազայում (Լանքասթեր, Կալիֆորնիա):
-
B-2-ի առաջին հանրահայտ թռիչքը, 1989 թվական:
-
B-2-ը թռչում է ԱՄՆ ռազմածովային ուժերի 8 F/A-18 Hornet կործանիչների հետ միասին:
-
B-2-Spirit կործանիչի երկրաչափական սխեման, որտեղ կարելի է նվազեցնել ESR-ը, թևերի առջևի և հետևի եզրերը. օդային մուտքերի և շարժիչի վարդակների եզրերն ունեն զուգահեռ երկրաչափություն:
Տես նաև
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ PASSIVE MULTISTATIC RADARS IN ANTI-STEALTH AIR DEFENCE. By Lieutenant Colonel Paul E. Hudson, BSc, CD1 // Canadian Forces College (անգլ.)(չաշխատող հղում)
- ↑ B-2A Spirit Արխիվացված է Փետրվար 24, 2013 Wayback Machine-ի միջոցով: (Ստուգված է 5 Հունիսի 2013)
- ↑ Radar cross section: The measure of stealth Արխիվացված է Դեկտեմբեր 7, 2019 Wayback Machine-ի միջոցով: // Military Embedded Systems
- ↑ «B-2 Spirit». Air Force (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2024-04-20-ին.
- ↑ 5,0 5,1 Mayer, Daryl. Northrop Grumman and USAF Verify Proper Fit of 30,000lb Penetrator Weapon on B-2 Bomber Արխիվացված 2009-08-21 Wayback Machine defpro.com, 22 July 2009. Retrieved: 13 September 2009.
- ↑ «Northrop Grumman - B-2 Spirit Weapons» (անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2012-06-03-ին.
{{cite web}}
: Unknown parameter|deadurl=
ignored (|url-status=
suggested) (օգնություն) - ↑ «North American Aircraft Rockwell International: B-1B - Книга фактов, с. 12, таблица A-1a» (PDF) (անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2012-06-24-ին.
{{cite web}}
: Unknown parameter|deadurl=
ignored (|url-status=
suggested) (օգնություն) - ↑ «Управление Конгресса США по бюджету: Бомбардировщик B-1B и возможности его улучшения, с. 85/111, таблица А-1» (PDF) (անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2012-06-24-ին.
{{cite web}}
: Unknown parameter|deadurl=
ignored (|url-status=
suggested) (օգնություն) - ↑ "Tu-160 Blackjack (Tupolev)." Արխիվացված է Հունիս 17, 2009 Wayback Machine-ի միջոցով: globalsecurity.org. Retrieved 3 August 2009.
- ↑ Ильин В. Е., Левин М. А. Бомбардировщики. - М.: Виктория, АСТ. 1996. - 272 с. Том 1. С. 68 ISBN 5-89327-004-5
- ↑ "Air Force names final B-2 bomber 'Spirit of America'." Արխիվացված է Հոկտեմբեր 25, 2012 Wayback Machine-ի միջոցով: fas.org, 14 July 200. Retrieved 16 June 2010.
- ↑ «B-2 Spirit (fas.org)». Արխիվացված է օրիգինալից 2007-10-12-ին. Վերցված է 2009-03-04-ին.
{{cite web}}
: Unknown parameter|deadlink=
ignored (|url-status=
suggested) (օգնություն) - ↑ Pace 1999, p. Appendix.
- ↑ "B-2." Արխիվացված է Հոկտեմբեր 12, 2007 Wayback Machine-ի միջոցով: fas.org. Retrieved 16 June 2010.
- ↑ «Lenta.ru: Наука и техника: Оружие: США восстановили повреждённый пожаром бомбардировщик B-2». Արխիվացված է օրիգինալից 2014-01-11-ին. Վերցված է 2014-01-11-ին.
{{cite web}}
: Unknown parameter|deadlink=
ignored (|url-status=
suggested) (օգնություն) - ↑ «Northrop Grumman Adding Mobile Targets to B-2 Bomber Capabilities.» Արխիվացված է Օգոստոս 18, 2012 Wayback Machine-ի միջոցով: Northrop Grumman, 7 February 2008. Retrieved: 13 September 2009.
- ↑ «B-2 radar modernization program contract awarded.» US Air Force, 30 December 2008. Retrieved: 13 September 2009.
- ↑ «USAF Awards B-2 Radar Upgrade Production.» (չաշխատող հղում — պատմություն, կրկնօրինակ) Aviation Week, 30 December 2008. Retrieved: 13 September 2009.
- ↑ «Бомбардировщик B-2 избавят от 20-летней неполадки». Արխիվացված է օրիգինալից 2012-06-22-ին. Վերցված է 2010-03-19-ին.
{{cite web}}
: Unknown parameter|deadlink=
ignored (|url-status=
suggested) (օգնություն) - ↑ «Бомбардировщик B-2 завершил испытания над Северным полюсом». Արխիվացված է օրիգինալից 2012-09-30-ին. Վերցված է 2012-07-05-ին.
{{cite web}}
: Unknown parameter|deadlink=
ignored (|url-status=
suggested) (օգնություն) - ↑ «Бомбардировщики B-2 получили новые радары». Արխիվացված է օրիգինալից 2012-09-28-ին. Վերցված է 2012-10-01-ին.
{{cite web}}
: Unknown parameter|deadlink=
ignored (|url-status=
suggested) (օգնություն) - ↑ 22,0 22,1 22,2 B-2 SPIRIT (af.mil)
- ↑ «B-2 Bomber: Cost and Operational Issues (Letter Report, 08/14/97, GAO/NSIAD-97-181)». Արխիվացված է օրիգինալից 2014-07-21-ին. Վերցված է 2009-03-04-ին.
{{cite web}}
: Unknown parameter|deadlink=
ignored (|url-status=
suggested) (օգնություն) - ↑ «GlobalSecurity.org - B-2 Production» (անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2012-11-14-ին. Վերցված է 2012-12-19-ին.
{{cite web}}
: Unknown parameter|deadlink=
ignored (|url-status=
suggested) (օգնություն) - ↑ 25,0 25,1 25,2 Program Acquisition Costs by Weapon System. Department of Defense Budget for Fiscal Year 1993 Արխիվացված է Փետրվար 25, 2017 Wayback Machine-ի միջոցով:. — January 29, 1992. — P. 22 — 124 p.
- ↑ Myers, Dominique (2002), «Acquisition Reform-Inside The Silver Bullet» (PDF), Acquisition Review Journal, IX, no. 2 (Fall 2002): 312–322, Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2007-09-26-ին, Վերցված է 2007-09-01-ին
{{citation}}
: Unknown parameter|deadurl=
ignored (|url-status=
suggested) (օգնություն) «Источник» (PDF). Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2007-09-26-ին. Վերցված է 2010-02-17-ին.{{cite web}}
: Unknown parameter|deadlink=
ignored (|url-status=
suggested) (օգնություն) - ↑ Northrop Grumman похвалилась бомбежками Ирака, Афганистана, Сербии и Ливии Արխիվացված է Օգոստոս 28, 2020 Wayback Machine-ի միջոցով: // Лента. Ру, 25 апреля 2020
- ↑ «Air Force Magazine - Bombers over Libia» (անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2012-06-03-ին.
{{cite web}}
: Unknown parameter|deadurl=
ignored (|url-status=
suggested) (օգնություն) - ↑ «Wired Magazine - Two Bombers, 24 Hours, 100 Libyan Targets Destroyed» (անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2012-06-03-ին.
{{cite web}}
: Unknown parameter|deadurl=
ignored (|url-status=
suggested) (օգնություն) - ↑ «ВЗГЛЯД / Разбился уникальный самолет». Արխիվացված է օրիգինալից 2014-11-06-ին. Վերցված է 2008-02-23-ին.
{{cite web}}
: Unknown parameter|deadlink=
ignored (|url-status=
suggested) (օգնություն) - ↑ «Лента новостей — PDA.AVIA.RU — Авиационные новости». Արխիվացված է օրիգինալից 2009-05-31-ին. Վերցված է 2008-04-24-ին.
{{cite web}}
: Unknown parameter|deadlink=
ignored (|url-status=
suggested) (օգնություն); no-break space character in|title=
at position 15 (օգնություն) - ↑ 32,0 32,1 23 февраля 2008 года: капельки воды привели к трагедии Արխիվացված 2014-02-03 Wayback Machine
- ↑ «When You've Only Got 20 B-2 Bombers». Արխիվացված է օրիգինալից 2014-01-04-ին. Վերցված է 2014-01-03-ին.
{{cite web}}
: Unknown parameter|deadlink=
ignored (|url-status=
suggested) (օգնություն) - ↑ «The $105M resurrection of a B-2 stealth bomber». Արխիվացված է օրիգինալից 2014-03-23-ին. Վերցված է 2014-03-22-ին.
{{cite web}}
: Unknown parameter|deadlink=
ignored (|url-status=
suggested) (օգնություն) - ↑ «Faulty landing gear springs led to B-2 bomber crash last year, report finds». Stripes. 2022-03. Արխիվացված է օրիգինալից 2022-12-12-ին. Վերցված է 2022-12-12-ին.
- ↑ USAF AAIB Report Արխիվացված 2022-07-12 Wayback Machine 11 March 2022
- ↑ «Самый дорогой бомбардировщик в мире загорелся после аварийной посадки». Lenta.ru (ռուսերեն). 2022-12-12. Արխիվացված է օրիգինալից 2022-12-12-ին.
{{cite web}}
: Unknown parameter|deadlink=
ignored (|url-status=
suggested) (օգնություն) - ↑ Tyler Rogoway (2022-12-10). «B-2 Stealth Bomber Damaged During Emergency Landing». The War Zone (անգլերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2023-08-20-ին. Վերցված է 2023-08-13-ին.
- ↑ «Pentagon seeks to reassure after Air Force grounds entire B-2 bomber fleet». The Hill (անգլերեն). 2022-12-20. Արխիվացված օրիգինալից 2023-08-13-ին. Վերցված է 2023-08-13-ին.
Գրականություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- В. Юрцев. Новый американский бомбардировщик // "Зарубежное военное обозрение", № 2, 1987. стр.93