Ռոբերտ Աթայան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ռոբերտ Աթայան
Ծնվել էնոյեմբերի 7, 1915(1915-11-07)
Թեհրան, Իրան
ԵրկիրFlag of Armenia.svg Հայաստան
Մահացել էմարտի 5, 1994(1994-03-05) (78 տարեկանում) կամ մարտի 4, 1994(1994-03-04) (78 տարեկանում)
Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ
Ժանրերart music?
Մասնագիտությունկոմպոզիտոր, երաժշտագետ, ուսուցիչ, բանահավաք և երաժշտության ուսուցիչ
ԱշխատավայրԵրևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիա
ԿրթությունԵրևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիա
ՊարգևներՀայկական ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ

Ռոբերտ Արշակի Աթայան (1915, նոյեմբերի 7 (նոյեմբերի 20) , Թեհրան- 1994, մարտի 5, Լոս Անջելես, թաղված է Երևանում[1]), հայ երաժշտագետ, կոմպոզիտոր, ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1961

Հայ բանաստեղծ, արձակագիր, թարգմանիչ, հասարակական գործիչ Արշակ Աթայանի որդին է, Ռաֆայել և Արմեն Աթայանների եղբայրը։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1941 թվականին ավարտել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիան։ 1944 թվականից դասավանդել Է նույն կոնսերվատորիայում (երաժշտության տեսության ամբիոնի վարիչ, պրոֆեսոր՝ 1977 թվականից)։

Ուսումնասիրել է հայկական ժողովրդական և միջնադարյան երաժշտությունը, խազային նոտագրությունը, կազմել և խմբագրել Կոմիտասի երկերի ակադեմիական հրատարակությունը, գրել կամերային գործիքային և վոկալ երկեր, մշակել ժողովրդական և գուսանական երգեր, միջնադարյան մեղեդիներ[2][3][4]:

Երկեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Քրդական ժողովրդական երգեր = Курдские народные песени. Ջաուարի Նուր, Աթայան Ռոբերտ Արշակի, Հայկական ՍՍՀ Գիտությունների Ակադեմիա, Արվեստի ինստիտուտ, Երևան, ՀՍՍՀ ԳԱ հրատարակչություն, 1983:
  • Երգեր առանց նվագակցության: Հավասի, գուսան, Մանուկյան Մանուկ Թորոսի, Աթայան Ռոբերտ Արշակի, Երևան, «Սովետական գրող», 1983:
  • Կոմիտասական Հ. 2.: Աթայան Ռոբերտ Արշակի, Գյոդակյան Գևորգ Շմավոնի, Արվեստի ինստիտուտ ՀՍՍՀ Գիտությունների Ակադեմիա, Երևան, ԳԱ հրատարակչություն, 1981:
  • Քրդական ժողովրդական երգարվեստը = Курдское народное песенное искусство: Ջաուարի Նուրե Հաջիի, Աթայան Ռոբերտ Արշակի, Արվեստի ինստիտուտ ՀՍՍՀ ԳԱ, Երևան, ՀՍՍՀ ԳԱ հրատարակչություն, 1976:
  • Ժողովրդական երաժշտության ուսումնասիրումը, տարածումն ու հավաքումը Հայաստանում = Собрание, изучение и пропаганда народной музыки в Армении: (Կոմպոզիտորների միության պլենումի նյութերը) / Հայաստանի կոմպոզիտորների միություն., Հայաստանի կոմպոզիտորների միություն | Աթայան, Ռոբերտ Արշակի, 1915-1994 [խմբ.] | Բրուտյան, Մարգարիտ Արամի, 1922-2002 [խմբ.] | Հայաստանի Կոմպոզիտորների միության պլենում, Երևան, «Հայաստան», 1973:
  • Alexander Spendiaryan: [About composer] / A. I. Shahverdyan; Edt.: R. Atayan; Trl.: S. Seferyan.Yerevan, Hayastan, 1971.
  • Ալեքսանդր Սպենդիարյան: [Կոմպոզիտորի մասին]: Շահվերդյան Ալեքսանդր Իսահակի, Աթայան Ռոբերտ Արշակի, Երևան, «Հայաստան», 1971:
  • Երկերի ժողովածու: Հատոր : Կոմիտաս, Աթայան Ռոբերտ Արշակի, Հայկական ՍՍՌ գիտությունների ակադեմիա, Երևան, «Սովետական գրող», 1969:
  • Երաժշտության դասավանդման մեթոդիկա: Ձեռնարկ միջնակարգ դպրոցների երաժշտության ուսուցիչների համար: Մազմանյան Մարտին Սարգսի, Աթայան Ռոբերտ Արշակի, Երկրորդ լրացված և բարեփոխված հրատարակչություն, Երևան, «Լույս», 1969:
  • Գուսան Հավասի: (Կյանքը և ստեղծագործությունը): Աթայան Ռոբերտ Արշակի, Միքայելյան Պ. Երևան, Հայպետհրատ , 1963:
  • Երաժշտության տարրական տեսություն: Դասագիրք երաժշտ. դպր. և ուսումնարանների համար: Աթայան Ռոբերտ Արշակի, Տեր-Մարտիրոսյան Տիգրան Գևորգի, Երևանի պետական կոնսերվատորիա, Կոմիտասի անվան Երաժշտւթյան տեսության և կոմպոզիցիայի ամբիոն, Երևան, «Հայպետհրատ», 1962:
  • Կոմիտաս: Կյանքը, գործունեությունը, ստեղծագործությունը: Գասպարյան Սամսոն Գասպարի, Աթայան Ռոբերտ Արշակի, Երևան, Հայպետհրատ , 1961:
  • Հայկական խազային նոտագրությունը = Армянская хазовая нотопись: (Ուսումնասիր. և վերածն. հարցեր): Աթայան Ռոբերտ Արշակի, Խաչիկյան Լևոն Ստեփանի, ՀՍՍՌ ԳԱ., Երևան, ՀՍՍՌ ԳԱ հրատարակչություն, 1959:
  • Երաժշտական դաստիարակության մեթոդիկան մասսայական դպրոցներում: Մազմանյան Մարտին Սարգսի, Աթայան Ռոբերտ Արշակի, Երևան, Հայպետուսմանկհրատ, 1959:
  • Հայ երաժշտության պատմության ակնարկներ: XIX-XX դդ.: (Մինչսովետական շրջան), Շահվերդյան Ալեքսանդր Իսահակի, Աթայան Ռոբերտ Արշակի, Երևան, «Հայպետհրատ», 1959:
  • Երաժշտական գրագիտության և երգի ձեռնարկ: Տարրական դպրոցի I-IV դասարանների համար: Միրզայան Մ, Աթայան Ռոբերտ Արշակի, Երևան, Հայպետուսմանկհրատ, 1958:
  • Դասագիրք երաժշտության տարրական թեորիայի: Աթայան Ռոբերտ Արշակի, Տեր-Մարտիրոսյան Տ, Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիա, Թեորետիկ-կոմպոզիտորական ամբիոն, Երևան, Հայպետհրատ, 1957:
  • Комитас и армянская музыкальная культура / А. Шавердян; Под ред. Р. А. Атаяна; Коммент. Р. Атаяна, Ереван, Армгосиздат, 1956:
  • Армянские композиторы / [Сост. : Р. А. Атаян, М. О. Мурадян. А. Г. Татевосян], Ереван, Армгосиздат, 1956.
  • Աստղաձոր: Քայլերգ փողային նվագախմբի համար: Պարտիտուրա = Астхадзор. Марш для духового оркестра. Партитура, Տեր-Ղևոնդյան Անուշավան Գրիգորի, Աթայան Ռոբերտ Արշակի, Երևան, Հայպետհրատ, 1955:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Wolverton Cynthia Kay (December 2002)։ «The Contributions of Armenian Composers to the Clarinet Repertoire»։ University of North Texas։ էջ 39։ Վերցված է 14 February 2014 
  2. Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005 
  3. Atʻayan Ṙobert (1997)։ «Intro»։ in Vrej Nersessian (translator)։ Armenian neume system of notation : study and analysis։ Richmond, England: Curzon Press։ ISBN 9780700706365 
  4. «Researchers of Komitas»։ Komitas Virtual Museum։ Վերցված է 19 February 2014 
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 127 CC-BY-SA-icon-80x15.png